Son dakika
A Köşe Yazısı Arşiv

Çözüm sürecinde Aleviler

 Türkiye’de “öteki” kavramıyla ilgili tüm tartışmaların odağında yer alan, bir anlamda bu tartışmaların anahtarını oluşturan topluluklardan birisi Alevilerdir... “Çözüm süreci” ilerledikçe, “Alevilerin kaderi”nin tartışmaların merkezine yerleşmesi normal.

Abdullah Öcalan’ın Diyarbakır Newroz’unda okunan çağrısındaki şu satırlar, bazı kesimlerin “acaba”sorularına neden oldu: “Bugün kadim Anadolu’yu Türkiye olarak yaşayan Türk halkı bilmeli ki Kürtlerle bin yıla yakın İslam bayrağı altındaki ortak yaşamları kardeşlik ve dayanışma hukukuna dayanmaktadır.”

Bu konuşmada Alevilikten söz edilmemesi, “yeni birlikteliğin” “Sünni eksenli bir birliktelik”olabileceği endişesine yol açıyor. Bu tezi ortaya atanlar, Türkiye’nin çevremizdeki Şii yayıyla olan gerilimini de tabloya ekleyerek, bir “Sünni kuşatması”nın çözüm sürecinde Alevileri dışarıda bırakma ihtimaline dikkat çekiyorlar.


Büyük değişim

Türkiye’nin yüz yıllık “tek ulus” paradigmasının değiştiğine tanık oluyoruz. Çözümün bir “büyük dönüşüm”ün başlangıcı olduğunu/ olması gerektiğini başından beri dile getiriyorum, getiriyoruz...

Şu da çok açık: Devletin Kürtlerin kimliğini ve varlığını kabul edecek şekilde “yeni bir düzen”e girmesi demek, yalnızca Kürtlerle sınırlı ol(a)mayacak bir değişim demek. Mesela, “yerelliğin güçlendirilmesi” (yani yerel idarelerin yetkilerinin arttırılması): yalnızca Kürtlerin yaşadığı bölgelere özgü olmayan, ülke çapında bir “ademi merkeziyetçilik” anlayışı anlamına geliyor. Diyarbakır kendi valisini seçebilecekse, Trabzon ve Edirne de kendi valisini seçebilecek...

İlerlemeler elbette bazı konularda daha hızlı, bazı konularda daha yavaş gerçekleşebilir, süreçte iniş-çıkışların olması da kaçınılmaz... Ancak, “anadilde eğitim ve öğretim”, “inanç özgürlüğü”,“birey hakları” gibi konulardaki kazanımların, yalnızca Kürtler ve Sünnilerle sınırlı bir şekilde ilerlemesi sözkonusu olamaz.

Çözümün iki “ana kutup”unu oluşturan devletin ve Kürtlerin, Alevilere karşı daha özenli bir dil kullanmaları, Alevilerin de süreci şekillendirebileceği platformlara önem verilmesi gerekli. Kimliklerin hak ve hukuklarına saygı gösteren bir yapılanmaya doğru ilerlenecekse, bu ülkenin milyonlarca Alevi’si elbette hiçbir şekilde parantezin dışına alınamaz.

Öcalan’ın konuşmasındaki İslam vurgularının “normalleştirici” bir işlevi var... Devlet yıllarca PKK eylemlerine karşı “dinsizlik” suçlamasını bir silah olarak kullanmaya çalışmıştı. Öcalan, bu arka plana gönderme yaparak, inancın bir ayrılık değil bir birlik harcı olabileceğine işaret ediyor. Bu noktadan,“Alevileri dışlayıcı” bir yaklaşım tesbiti yapmak, bence “aşırı” bir yorum.

Tekrar vurgulayalım: Eğer çözüm süreci bir “özgürleşme” ve “ötekini tanıma” süreci olarak ilerleye(bile)cekse; en “merkezî” ve “kilit” kitlelerden birisini “Aleviler” oluşturacak.


“Şii yayı”
na gelince: Bu ittifak; demokrasi dışı ve “inancı baskı rejimine meze yapan” bir ittifak.

Aleviler ise (içlerindeki birçok farklı eğilimi gözönünde bulundurmak gerekse de) bu ülkedeki demokrasiye, farklı kimliklerin iç içe yaşayabilmesine en çok anlam yükleyen, en çok özlem duyan kitlelerden biri.

Birbirleriyle ilişkilendirmek zorlama olur...


[email protected]

Kopyalandı

Yazarın Diğer Yazıları

Tümü
  1. KAVRAMSAL SANATA DAİR
  2. MEYVEYİ DALINDAN YEMEK GÜZELDİR!
  3. MODERNLEŞME, TÜRK ŞİİRİ ve SEKÜLERLEŞME
  4. ONUR AKYIL: ŞAİRLİKTEN DÜZYAZIYA GEÇMEK…
  5. Türk modernleşmesinin bir diğer yüzü olarak: ‘Tunç Asker’