Düne bakarak bugünü anlamak (2)
Geçen yazımızla, kısa tarih turumuzda Milli Mücadele döneminin başlangıcına ve ufukta kurulacak olarak gözüken Türkiye Cumhuriyeti Devleti dönemine gelmiştik.
Ancak, böylesine güzel bir sürece, kötü bir başlangıçla, daha önce Osmanlı döneminde birçok kez kırıma uğramış bulunan Nasturilerin Hakkâri bölgesindeki son kalıntılarının temizlenme harekâtıyla başlanmıştır.
Fransızların ülkenin Maraş, Antep ile bazı Çukurova illerindeki işgali, yerel milis güçlerince çekilmelerine mecbur kılınmıştı.
Ancak Yunanistan güçleri çıktıkları İzmir’den, fazla bir direnişle karşılaşmadan Ankara istikametine doğru hızla ilerlemektedir.
Meclis kendisine Mustafa Kemal’i başkan seçerek büyük bir yokluk içerisinde çalışmaya başlamıştır.
Gerek Çanakkale savaşlarında gerekse Birinci Dünya Savaşı’nda çeşitli cephelerde savaşan Osmanlı, genç neslinin hemen hemen tamamına yakın bir kısmını kaybetmiş, Anadolu fakr-u zaruret içerisindedir.
Ancak, Birinci Millet Meclisi’nin halkta bir karşılığı olduğu için son kalan gençlerini de askere göndermekte tereddüt etmeyen halk, askerlik çağını çok geride bırakmış yaşlıları, hatta kadınlarıyla mücadeleye destek vermiştir. Bütün maddi imkânsızlıklarına rağmen, elindeki son kuruşlarını, evindeki yiyeceğini hatta dede yadigârı kılıcını, tüfeğini oluşturulan orduya vermekte tereddüt etmemiştir.
Bu süreçte bizi ilgilendiren asıl konu, dünün günümüz siyasetini etkileyen etmenleridir.
İstanbul’un galip devletlerce işgali sonrasında İTC’nin (İttihat ve Terakki Cemiyeti) önde gelen askerî bürokrat ve sivil üst düzey mensuplarının bir kısmı bir Alman denizaltısı ile Almanya’ya kaçarken, büyük bir kısmı Ermeni katliamının baş aktörü olan karanlık Teşkilat-ı Mahsusa tarafından Anadolu’ya kaçırılmışlardır.
Teşkilat-ı Mahsusa, bu sevkiyatı kontrolü altındaki Karakol adlı teşkilat vasıtasıyla gerçekleştirmiştir. Anadolu’ya geçen eski İTC mensupları orduda, bürokraside üst düzey görevlere atanmışlardır.
1922’de kesin zaferin kazanılması ve Yunan birliklerinin yurtdışına süpürülmesi ile Mustafa Kemal Paşa (Atatürk) ile İTC’nin Anadolu’daki uzantıları arasındaki hesaplaşma su yüzüne çıkmaya başlamıştır.
Milli Mücadele’nin kazanılmasının kendi sayelerinde olduğunu ifade eden, hatta merkezî hükümetten bağımsız olarak Sovyet yetkilileri ile görüşmekten çekinmeyen Karakol mensuplarının bu davranışı, hesaplaşma sürecinin başlangıcı olmuştur.
Bu konuda daha geniş bilgiye Milli Mücadelede İttihatçılık ve Modernleşen Türkiye’nin Tarihi (Erik Jan Zürcher) kitaplarından ulaşmak mümkündür.
Zafere imza atan, Birinci Büyük Millet Meclisi Milli Mücadele’yi tamamlamış ve Lozan Barış görüşmelerini başlatıp 15 Nisan 1923 tarihinde son oturumunu yapıp görevini sonlandırmıştır.
İkinci TBMM 11 Ağustos 1923’te seçilip görevini Ağustos 1927’ye kadar devam ettirmiştir.
Bu süreçte Lozan Barış Antlaşması 24 Temmuz 1923 tarihinde imzalanarak Türkiye Cumhuriyeti Devleti dünya sahnesindeki yerini almıştır.
Mustafa Kemal Paşa konumunu Lozan Antlaşması ile pekiştirmiş, Hıyanet-i Vataniye Kanunu’nda değişiklik yapılarak Meclis üstündeki denetimini arttırmıştır. Halk Fırkası’nın kurulması ve bu partinin tüm Müdafaa-i Hukuk örgütünü devralması ise bu yapıyı güçlendirmiştir.
Bu süreçte Meclis Hükümet sistemi değiştirilerek seçilmiş bir cumhurbaşkanı, cumhurbaşkanı tarafından atanmış bir başbakan ve bir kabine sistemi yani Parlamenter Hükümet sistemine geçilmiş ve 23 Nisan 1923’te Cumhuriyet ilan edilerek ilk cumhurbaşkanı Mustafa Kemal ve başbakanı İsmet İnönü olmuştur.
1 martta yeni yasama yılına başlayan Meclis, Hilafet’i kaldırarak Osmanlı Hanedanı’nı yurtdışına sürdürmüştür.
20 Nisan 1924 tarihinde ise TBMM’de 105 maddeden oluşan yeni bir anayasa yapıldı.
Kuvvetler Birliği’ne dayanan bu anayasa, bir imparatorluk bakiyesi olan yeni cumhuriyetin toplumdaki birden fazla etnisite ve inanç guruplarını yok farz ederek çoğulcu anlayışın terki ile tek ırk ve tek inançtan oluşan Ulus-Devlet anlayışını hayata geçirmeye başladı.
Bugün sıkıntılarını bir şekliyle çekmekte olduğumuz süreç de başlamış oldu.
Başta Şeyh Sait İsyanı olmak üzere Anadolu’da isyanlar baş göstermeye başladı. Bu isyanlar şiddetle bastırılırken, İstiklal Mahkemeleri devlet şiddetini en üst noktaya taşıdı.
Siyasal muhalefet ve muhalif basın 1925’te susturulmuştu.
1926 haziranında İzmir’i ziyaret edecek olan Mustafa Kemal’e karşı bir suikast planı ortaya çıkarıldı.
Daha evvel kapatılmış olan Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası’nın tüm üst düzey yöneticileri tutuklanıp yargılandılar. Ağustos ayında ise Ankara’da 50’den fazla eski önemli İttihatçı tutuklanıp yargılandılar ve ağır cezalar aldılar.
Muhalif İTC mensupları yanında tüm muhalefet susturulmuş oldu.
Bu arada Güneş Dil Teorisi, kafatası ölçümleri de tüm hızıyla devam ediyordu.
Gelecek hafta görüşmek üzere hoşçakalın...
http://www.taraf.com.tr/dengir-mir-mehmet-firat/makale-dune-bakarak-bugunu-anlamak-2.htm