Son dakika
A Köşe Yazısı Arşiv

Gezi, Türkiye’nin imajını düzeltiyor

 Almanya’da yaşayan Aleviler bugün Gezi Parkı direnişçilerine destek vermek üzere Köln’de büyük bir miting düzenleyecek.

30 bin kişinin katılması bekleniyormuş mitinge.

Şimdi Başbakan, „o da birşey mi, ben istersem Almanya’da da yüzbinler toplarım“ diyecektir ama bence demesin, çünkü Almanya ile Türkiye arasındaki ilişkileri bozma yönünde attığı birçok adımın sonuncusu olur herhalde öyle bir laf.

Afganistan’dan uçağa bindim, İstanbul’dan aktarmalı Berlin’e geldim.

Daha İstanbul’dan Berlin’e uçarken, Gezi Parkı’nın ve bu parkı kurtarmaya çalışan çevrecilerle dayanışma şeklinde başlayan Türkiye’deki direnişin Almanya’yı ne kadar derinden etkilediğine tanık oldum.

Uçaktaki turistler, buldukları Almanca konuşan Türklerin neredeyse ifadesini alıyordu.

Yanımda oturan genç bir kadın onlara Gezi Parkı’nın boşaltıldığı Cumartesi gecesi Yeşiller Partisi Eşbaşkanı Claudia Roth’la birlikte olduğunu ve nasıl gaz yediklerini anlattıkça, onlar da, “evet, evet, biz de tanık olduk. Otelimiz Taksim’e çok yakındı. Biz hayatımızda böyle barbar bir polis görmedik” diyorlardı.

Üstelik pek öyle Roth hayranı insanlara da benzemiyorlardı, doğrusu.

Berlin’e indiğimden beri ise Türkiye ile Almanya arasında yaşanan diplomatik krizi dinliyorum.

Her ne kadar Putin ile Merkel arasında yaşanan gerginlik daha önemli kabul ediliyor olsa da, Türkiye’de yaşananların Almanları çok ilgilendirdiği belli oluyor.

Uzun süre ünlü bir Alman gazetesinin Berlin bürosu müdürlüğünü yapmış bir gazeteci arkadaşım, işini gücünü bırakmış, internet’te Türkiye’deki direniş üzerine yazılan her yazıyı okuyor, her filmi izliyor.

Üstelik Türkiye’deki birçok medya kuruluşundan daha fazla bilgi veren Alman televizyonlarını da, “yeterli haber vermiyorlar” diye eleştiriyor.

Taksim Gezi Parkı, Almanya ile Türkiye arasında 2003 yılından beri oluşan ilişkilere son darbeyi vurmaya aday.

Hatta belki de vurdu bile denebilir.

AKP’nin seçimi kazanarak ilk defa tek başına hükümet kurduğu günlerde Alman kamuoyu ve siyasetçileri tek bir sorunun yanıtını arıyordu:

AKP’nin gizli bir gündemi var mı?

O yıllarda benim de yaptığım gibi, “gizli bir gündemleri yok, sadece onlarca yıl devletin ezdiği insanların Anadolu sermayesinin desteğinde yürüttüğü hak arama mücadelesinin, yeni bir aşaması başlıyor ve bu yeni aşama Türkiye’ye daha fazla demokrasi getirmek için çok iyi bir adım da olabilir” diyenlere pek de güvenmiyorlardı.

Bu güvensizlik bunu izleyen yıllarda yerini hızla büyük bir güvene ve Erdoğan hükümetine desteğe bıraktı.

O tarihte Almanya Başbakanı sosyal demokrat Gerhard Schröder, Dışişleri Bakanı da Yeşiller Partisi’nden Joschka Fischer’di.

Her iki siyasetçi de Türkiye’de çok kalın bir kabuğun kırıldığını, bu gelişmeyi desteklemek gerektiğini hızla kavradı.

Onların desteğidir ki, Türkiye’yi bugün AB ile müzakere aşamasına getirmiştir, yoksa bugün Türkiye’de birçoklarının sandığı gibi Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’ın o zaman da kibir kokan kabadayı tavırları değil.

Türkiye’nin attığı demokratikleşme adımlarına destek vermenin gerekliliği o kadar güçlüydü ki o yıllarda Almanya’da, Hristiyan demokratların geleneksel Türkiye karşıtlığı bile kendine gem vurmak zorunda kaldı.

Hristiyan Demokrat Birlik partisinin lideri Angela Merkel başbakanlık koltuğuna oturduğunda, Türkiye’nin tam üyeliğine karşı olduğunu hep tekrarlayan parti, müzakerelere engel olmayacağını açıklamak ve bugüne kadar da bu sözüne sadık olmak zorunda kaldı.

AB içinde birkaç ülkenin desteğinin önemli olduğu söylenir.

Bunlar arasında en önemlisi de Almanya’dır.

Almanya’nın desteğini arkasına alan Türkiye ve AKP hükümeti aslında çok büyük bir fırsat da yakaladı.

Ama bu fırsatı bozuk para gibi harcadılar.

Abdullah Gül’ün Cumhurbaşkanı olup, Dışişleri Bakanlığı’nı bırakmasından sonra işler değişti.

Avrupa’yı, AB’yi çok iyi tanıyan Gül’ün yerine Avrupa ile ilişkilerin, birkaç kere el değiştirdikten sonra, Avrupa’yı tanımayan, daha çok ABD’yi bilen Egemen Bağış’ta kalması belki de en büyük talihsizliklerden biriydi.

Fakat belki de onun da, muhtemelen başbakana yaranmak için gereksiz açıklamalar yapmaktan başka bir suçu yok.

Çünkü yine Gül’ün devletin en tepesindeki büyük ölçüde sembolik makama gelmesinden sonra Başbakan Erdoğan Almanya ile ilişkilerde devirebileceği her çamı devirdi.

İşe, Almanya’da kendilerine yapılan haksızlıklardan haklı olarak şikayetçi olan Türklerden başladı.

Onları ayrı bir partide örgütlenmeye teşvik etti.

Sık sık, Almanya’da yaşayan Türkleri Alman hükümetleriyle karşı karşıya getirmeyi hedefleyen kışkırtıcı söylemler geliştirdi.

İlk yıllarda, tıpkı Gezi Parkı olaylarında söylendiği gibi, Erdoğan’ın Almanya’yı ve Avrupa’yı anlamadığını ve kötü danışmanları olduğunu düşünmüştüm.

Fakat sonra bunun bilinçli bir politika olduğuna kanaat getirdim.

Erdoğan’ın Almanya’ya karşı tavrı giderek sertleşmeye başladı.

Türkiye’de faaliyet gösteren Alman vakıfları konusunda iktidara yakın medyanın bile anlamadığı suçlamalar yaptı, onlar üzerinden de Almanya’yı vurmaya çalıştı.

12 Eylül zihniyetli hükümetlerin daha önce iddia ettiği ve sonuçta Türk mahkemelerinin bile “yok öyle birşey” diyerek reddettiği bir içişlerine karışma retoriği geliştirdi.

Tamamen Türk yasalarına uygun çalışan bu vakıfların bugün bile devletin baskısı altında olduğunu biliyorum.

Yani, Türk-Alman ilişkilerinin bugün kopmaya başlamasının nedeni Gezi Parkı değil.

Türkiye’nin uzun süreden beri bu ilişkileri giderek germesi ve çok tepeden bakan bir tavır içinde olması.

Bunun arkasında ne yatıyor?

Sadece yakın zamana kadar adeta aşağılık kompleksleri içinde bulunan Türk dış politikasının kendine güvenir hale gelmesi mi?

Sanmıyorum.

Çünkü Türk diplomasisinin kendine güvenli bir tarza geçiş yapması, yukarıda anlattığım gibi Almanya’da büyük destek görmüştü.

Bu gerginliğin nedeni daha çok, Türk hükümetinin “Osmanlı Cumhuriyeti” felsefesine giderek daha fazla ağırlık vermesi.

Öyle ki, bu tavır zaman zaman Türkiye’nin AB’den aslında vazgeçmenin yollarını aradığı özlenimini veriyor.

Başbakanın daha yeni bir kez daha, AKP mitinglerinde toplananlara, “sizin sesinizi Batı duymayacak” dedikten sonra zaten önemli olanın onların sesini Bağdat’ın, Beyrut’un ya da Kahire’nin duyması olduğunu söylemesi de bu izlenimi güçlendiriyor.

Oysa ben Afganistan’dan biliyorum, Erdoğan’ın ve izlediği Kasımpaşa tarzı dış politikanın bu ülkelerde bazı hayranları olsa da, “Türk hükümetinin niyeti ne” sorusunu soranların ve bu politikayı biraz maceracı bulanların sayısı Müslüman dünyasında da çok daha kabarık.

Fakat bu arada Batı’da, özellikle Almanya’daki dostlarını da tamamen kaybetti Erdoğan.

Bugün Almanya’da Türkiye’ye bakış şöyle özetlenebilir:

Eskiden beri zaten Türkiye’yle sorunlu olan muhafazakar kesimler, artık Türkiye’nin AB yolunun önünün tamamen kesilmesini açıkça talep ediyor.

Türkiye’ye AB yolunu açanlar ise, Erdoğan hükümetinin çok yanlış yolda olduğunu ve sadece ona bakılırsa, AB yolunun kapatılması gerektiğini savunuyor.

Fakat, Gezi Parkı direnişçilerinin Almanya’da bıraktığı çok olumlu ve uygar etki sayesinde, “Türkiye’nin yolunu kapatmak bu insanlara haksızlık olur” görüşünde birleşiyorlar.

Yani Türkiye’nin demokrasi mücadelesinin geleceği Almanya’dan bakıldığında artık Ankara’daki hükümetin değil, Gezi Parkı direnişçilerinin elinde.

Gezi parkı’nda direnenler Türkiye’nin Almanya’daki imajını bozmadı, aksine tamir etmesine yardımcı oluyor.

T24

Kopyalandı

Yazarın Diğer Yazıları

Tümü
  1. KAVRAMSAL SANATA DAİR
  2. MEYVEYİ DALINDAN YEMEK GÜZELDİR!
  3. MODERNLEŞME, TÜRK ŞİİRİ ve SEKÜLERLEŞME
  4. ONUR AKYIL: ŞAİRLİKTEN DÜZYAZIYA GEÇMEK…
  5. Türk modernleşmesinin bir diğer yüzü olarak: ‘Tunç Asker’