Eskiden de 'Apo'ya hayır, ılımlı PKK'ye evet' vardı
Çözüm sürecinin sıkıntıya girmesi ve dünkü yazımda da değindiğim Kürt siyasi hareketini çokbaşlı gibi göstermenin zararları konularını PKK uzmanı Hollandalı akademisyen Joost Jongerden ve birlikte kitap yazdığı Ahmet Hamdi Akkaya ile konuştum.
Ahmet, (Kürt tarafını böl-yönet diye özetleyebileceğim) bu eski devlet taktiğine PKK’nın üst yönetiminin gayet alışık olduğunu düşünüyor: “1983-84’te yaşanan örgüt içi ayrılık (Çetin Güngör-Semir) meselesinde, 80’lerin sonunda da özellikle Almanya’nın başlattığı operasyonlar karşısında böyle bir taktik vardı. Öcalan bu taktiği ‘Apo’ya hayır! Ilımlı veya kabul edilebilir PKK’ye evet’ şeklinde özetliyordu. Şimdi tersi uygulanıyor. Halbuki, Öcalan da KCK üst yönetimi de birbirlerini stratejik olarak boşa çıkaracak bir tavra girmezler. Hele de 1999 ve 2004 gibi çok daha kritik süreçleri yaşadıktan sonra... Hükümet ise seçim dönemine girdi. Bu dönemde bir koz olarak ‘Öcalan da karşı bunlara’ havasını yaratmaya çalışacak. Kimlerde tutar bu politika? Bazı liberal kalemlerde ve bazı PKK karşıtı Kürt çevrelerinde. Peki, Kürt hareketi için? Bence pek bir şey ifade etmeyecek.”
* * *
Joost ise bu taktiğe daha genel bir başlık atıyor ve şöyle bir yorum getiriyor: “AKP seçimlerde Güneydoğu’da kazanmak istiyor. Mesajı; BDP bir çözüm partisi değildir. Çözüm biziz! Böylelikle BDP’yi hem siyasal olarak devre dışı bırakacak hem de şiddetin yeniden başlaması halinde onu sorumlu tutacak. BDP yüzünden oldu diyecek. Sinn Fein temsilcileri de İrlanda barış sürecini değerlendirirken bu çeşit siyasi savaşların yaşandığından bahseder. Evet, bugün şahit olduğumuz şey yerel seçimlere yönelik bir siyasi savaş.”
İlginçtir, Joost’un sürecin tıkanmasıyla ilgili kullandığı kelime ise ‘fırsat’: “Süreç ile ilgili tarafların beklentileri baştan beri birbirini tutmuyordu. Devlet süreci bir geri çekilme ve silahsızlandırma olarak değerlendirirken PKK bir ‘dönüş’ olarak görüyordu. Yani çekilme, ardından legal alana dönüş. Bu iki farklı beklentiden farklı çözümler ve stratejiler doğar. Tıkanmanın arka planında bu var. Devlet, bugüne kadar Öcalan ya da PKK ile görüşse de müzakereye oturmadı. Müzakere başka bir şey. Daha çok, Öcalan’ın ve PKK’nın siyasi konumlarını keşfetmek, ardından tek başına karar almaktı yaptığı. Bu yüzden sürecin erken tıkanması belki de iyi. Çünkü çok açık ki bu şekilde ne çözüm ne de adil bir barış olabilir. Bu tıkanma, sürecin bugüne kadarki eksik ve yanlış taraflarını gösteriyor. Aynı zamanda da bir fırsat! Daha iyi, daha sağlıklı bir süreç başlatmak, çözümü yeniden düşünmek için bir fırsat...”
* * *
Jonathan Powell’ın deyişiyle yalpalasa da ‘süreç bisikletinin’ iki tekerlek üzerinde ilerlemesi çok önemli. Yani tıkansa da kimse masadan kalkmamalı. Sıkıntı bu aşamaya gelmediğine göre yapıcı ve sistematik birkaç adımla daha iyi bir çözüm süreci kurulabilir. Öcalan’ın dış dünyayla bağlantısının kurulması, görüşeceği heyeti seçebilmesi ve hükümetin ‘Ben ne dersem o olur’ tavrını bir kenara bırakması gibi asgari şartları oluşturmakla başlayabiliriz. Lütfen bu bisikleti devirmeyelim. Devrilirse ne bu ülkenin vatandaşları ne de dünya “Halk hazır değildi, halkın hassasiyetleri kabardı” hikâyelerine inanır; ardındaki kör siyasi ihtirası görür.