Tilkinin kurnazı, EQ’yu timsah gözyaşı sanır!
Son yılların en önemli kavramlarından biridir ‘duygusal zekâ’... Biraz kötü bir çeviri İngilizceden ama dilimize yerleşti. İş dünyasının sıkça kullandığı bu terimin İngilizcesi ‘emotional quality’ (EQ)... Kısaca özetleyelim, bireyin topluluk içinde empati kurmasından tutun da proaktif yaklaşımlar geliştirmesine kadar geniş bir davranışsal niteliği içeriyor. Bu hâliyle günümüzde gerek iş dünyasında gerekse politikada ‘IQ’dan çok daha önemli bulunuyor. Sebebi malum, karşındakini ve toplumu etkileyecek bir niteliğin varsa başarılı olursun Bilgi Çağı’nda!
Hükümet sayesinde mecburen gündeme taşımak durumunda kalıyoruz. Empati kilit sözcüğünden yola çıkarak bakalım ve Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ve Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu’nun bu minvaldeki davranışsal mekanizmalarını biraz anlayalım.
Örnek çok da son ikisi hayli çarpıcı. Başbakan’ın, Mısır’ın büyükelçimizi diplomatik lisanda ‘istenmeyen kişi’ (persona non grata) ilan edilip sınırdışı edilmesine verilen tepki, tam da EQ bağlamında değerlendirilmesi gereken bir ruh hâli... Kahire’yi ‘duygusal’ bulmuş kendisi; “Devletler arasında duygularla konuşulursa, kaybeden duygularıyla hareket eden olur” diyor. Mısırlılar, Türkiye Başbakanı’nın ağlayarak darbeyle gelen Sisi rejimine veryansınlarını izlemişlerdir. Alenen Müslüman Kardeşler’den daha direnişçi bir ruh hâliyle ‘katil’, ‘halk düşmanı’ tanımlarını demeçlerinden eksik etmeyen de öyle. Bu anlaşılır bir durumdur, duygusallık aynı yolun yolcuları arasında bir dayanışma hâlidir. Zira ‘yumuşak İslam’ macerasında sona gelirken empatiyi derinden hissetmesi, hele ki Körfez ve Suud’dan yenilen ‘dost kazığından’ ötürü çok daha duyarlı olması beklenebilir. Tabii ki bir insan, inanmış bir İslamcı politikacı olarak, yoksa Türkiye’nin başbakanı olarak asla değil! Zira kendileri bu milletin sadece yüzde 50’sini temsil ettiğini iddia edecek kadar da ‘duygu yüklü’!
Şimdi Kahire’nin çıkar ilişkileri üzerinden büyükelçimizi sınır dışı etmesi karşısında en hafifinden ‘şaşırmıştır’. Mısır yöneticileri ne yapacaktı yani, bizim elçiliğin önünde iki göz iki çeşme ağlayacaklar mıydı? Adamlar darbeci yahu, asker yahu! Hem Başbakan zor durumda ağlıyor mu ki, misal kendi ülkesinde gençler polis tarafından öldürülünce? Gayet soğukkanlı, hatta delil karartan her türlü devlet memurunun hamisi. Yedirtmiyor!
Gelelim Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu’na... Bu kez Bahreyn’deki gelişmelere hiç de duygusal olmayan yaklaşım sunalım. Hemen hatırlatalım, bu ülkede Şii çoğunluk ve demokrasi yanlıları ayaklandığında Suudi Arabistan Sünni monarşinin çağrısı üzerine bizzat sınır ötesinden darbe yapmış, ordularını seferber etmiş, o vakit Davutoğlu ağlamamıştı. Çünkü duygusal değil, tarafsız analiz yapabiliyor! Şimdi Bahreyn polisi meydanlara gaz kusuyor, gelen fotoğraflarda metreküp metreküp gaz sıkıldığı görülüyor. Bu arada zırhlı polis araçları Türkiye’nin hediyesi!.. Hani izlerken gözü yaşarıyor insanın, ama Davutoğlu mantıklı ve sakin “Bahreyn, mezhepler arası ve etnik barışın iyi bir örneği” yorumunu izliyoruz. Niye? Eh, diplomaside duyguya yer yoktur!
Yöneticilerimizin EQ standartlarını anlamak açısından güzel iki örnek değil mi? Okumuş olanları bilirler de EQ’yu, yorumlamalarında bir mesele var! Biraz eklektik; onların anladığı ‘duygusallık’ nalıncı keseri propaganda amaçlı ağlamak, ki artık insanın üzüldüğü bir şeye ağlaması gelmiyor! ‘Zekâ’ kiLaFontaine fabllarındaki tilkinin kurnazlığı kadar! İnsanın içinden Başbakan’ın tabiriyle “EQ’nu da al git” demek geçiyor.
Twitter: @ceydak