Baykal 'cemaat'i nasıl okuyor
Deniz Baykal, önceki akşam, CNNTürk’te, Ahmet Hakan’ın programında, ‘cemaat’e ilişkin bir saptamada bulundu. Söylediğini şöyle özetleyebiliriz: “Cemaat siyasi alana girdi, siyasete aşırı derecede müdahalelerde bulundu, bundan zarar görecek. Bunun üzerinde düşünmeleri gerekir.”
Cemaatin ne kadar ‘örgütlü’, ‘kuvvetli’ ve ‘etkileyici’ olduğunu, bu operasyonlarla birlikte, tam olarak kavrayabildik. Kendi adıma, fotoğrafa -birçok şeye tam vâkıf olmasam da- daha sakin bakıyordum. “Herkes gibi, cemaate yakın olan insanların da bireyler olarak, devletin kurumları içinde var olma hakları, temel bir haktır” algısına yakındım. Bunları şaka yollu, esprili bir dille, cemaatteki dostlarımızla da konuşuyorduk.
Siyasete dahil olma
Ancak, son iki üç yıldır karşılaştığımız bazı olaylarla birlikte, bir huzursuzluk içine girmeye de başlamıştım. Huzursuzluğumu hem yazılarımda ifade ettim hem cemaatteki tanıdıklarıma dile getirdim. ‘Ergenekon davaları’ diye tanımlanabilecek davalar sırasında, aşırı tutuklamalara karşı çıkarken yaşananların cemaatle ilişkisini fazla kurduğumu söyleyemem. Ancak, cemaatin yayın organlarındaki militan dil, beni şaşırtıyordu. Dilleri değişmişti. Yine de onları eleştirmekten ziyade, genel olarak, yargıya ve polisin uygulamalarına eleştiriler yapıyor, hükümeti sorumluluğa çağırıyordum.
Kırılma: KCK operasyonları
En çarpıcı durumla, 2011’deki KCK tutuklamaları sırasında karşılaştım. Büşra Ersanlı ve Ragıp Zarakolu’nun da tutuklandığı operasyonlarda, yazar ve aydınları hedef alan bir kampanya yürütüldü. Cemaate yakın gazeteler, televizyonlar ve bazı yazarlar, kampanyanın merkezini oluşturuyordu. Cemaatten gelen ‘dalga’ları, özellikle de KCK operasyonlarını, o günün koşullarında sert bir dille eleştirdim. Cemaatten tanıdıklarımı uyardım.
Benzer gelişmeler, Soner Yalçın, Nedim Şener, Ahmet Şık tutuklamalarında, ‘Devrimci Karargâh’ davasında, Fenerbahçe davasında, Cüppeli Ahmet Hoca’nın tutuklanmasında da yaşandı. Bu operasyonları eleştirirken cemaatin yayın organlarındaki ‘operasyonlara arka çıkan’ yayıncılık çizgisini kaygı verici bulduğumu da söyledim. Örneğin, Hanefi Avcı’nın siyasi amaçlı bir tutuklamayla yüz yüze geldiğini belirttim. Biraz daha geriye gidersek, 2008’de, İlhan Selçuk tutuklandığında, Kanal 24’te giriştiğim tartışmayı da çok iyi hatırlıyorum.
Tabii, ‘fotoğraf’ın, düşünülenin çok ötesinde boyutlarının olduğunu, şimdi daha net görebiliyoruz. Tek bir ‘vuruş’la, hükümeti sarsıp bakanları yerinden edebilen etki ve dinamizmde bir örgütlenmeden söz ediyoruz.
İktidar-cemaat
Karşılaştırılması mümkün olmayan iki gücün hesaplaşması, yani tepeden tırnağa asimetrik bir tablo söz konusu: Birisi, 12 yıldır ülkeyi yöneten, son seçimlerde oyların yarısını almış bir siyasi parti. Diğeri, çok eskiye dayanan bir geçmişi olan, kendini ‘hizmete ve hayır işlerine dayalı’ olarak tanımlayan, ‘siyasetin şerrinden Allah’a sığındığını’ söyleyen insanlardan oluşan, şimdiye dek açık bir siyasi iddia veya angajman ortaya koymamış, böyle bir ‘algı’dan kaçınmış bir örgütlenme. Çatışmanın siyaset alanında olduğu ortada. O nedenle halkın iradesi ve tercihleri, ana doğrultuyu belirleyecek.
Cemaat açısından sorun; Baykal’ın da dikkat çektiği gibi, siyaset alanındaki durumu. Hükümet ise, ‘başkasının hakkının hukukunun çiğnenmesine göz yummanın bir bedelinin olduğunu’, şimdi daha iyi anlıyor olsa gerek.
Bize, ‘siyasetin hiçbir siyaset dışı gücün vesayeti altına düşmeyeceği’ bir rejimi savunmak düşüyor. ‘Seçimle gelenin denetlenebilirliği’, ‘katılım kanallarının açık tutulması’, ‘hesap verilebilirlik’, ‘daha demokratik bir seçim sistemi’, ‘medya ve internet özgürlüğü’, ‘parti içi demokrasi’ gibi ilke ve hedeflerin de arkasında durmak, durmaya devam etmek zorundayız.
Türkiye’nin sistem tartışmaları içinde daha fazla zaman ve enerji kaybetmeye tahammülü yok. Evrensel değerlere daha paralel, bireylerin kendilerini geliştirme olanaklarının kısıtlanmadığı, yaratıcılık, farklılık ve kalitenin gelişebildiği bir atmosfere doğru ilerlememiz gerekiyor. Tüm ‘sistem tartışmaları’nın ötesinde, fotoğrafa böyle bir yerden de bakmakta yarar var.