Kanadalı El Kaideli Suriye'de öldürüldü
Toronto-Montreal uçağında elime aldığım ‘National Post’ gazetesinin manşetinde, Kanadalı bir gencin, Suriye’de, Özgür Suriye Ordusu tarafından öldürüldüğünün haberi yer alıyordu.
Kanada’nın en zengin bölgelerinden Calgary’den olduğu söylenen Damian Clairmont’un öyküsü ilginç. İslami kökenden veya Ortadoğu kökeninden gelen bir ailenin çocuğu değil. Kanadalı bir Katolik Hıristiyan. Müslümanlığı benimsemiş ve 2012 yılında El Kaide saflarına katılmış. 22 yaşında yaşamını kaybeden bu gencin, ilginç diyalogları gazete sayfalarındaydı... Kendisinin artık öteki dünya için uğraştığını ifade eden genç, ailesiyle konuşmalardan birisini Türkiye’deki bir telefon hattı üzerinden yapmış.
Haberin sıcaklığı geçmeden, bir başka Kanadalı genç daha Suriye’de öldürüldü. Habere göre Suriye’de, 100 civarında Kanadalı savaşıyor.
Bir araştırmaya göre Suriye muhalefeti saflarında 74 ülkeden gelen savaşçılar bulunuyor. Bunların sayısı, nisan ayından bu yana iki misli artmış ve yaklaşık 11 bine ulaşmış.
Radikalizm Araştırmaları Uluslararası Merkezi’nin kaynaklarına göre değişik ülkelerden gelen yabancı kökenli savaşçıların tahmini sayısı şöyle: Avustralya (23-205), Kanada (9-100), ABD (17-60), Fransa (63-412), Britanya (43-366), Almanya (34-240), Belçika, (76-296), Hollanda (29-152), Ürdün (180-2,089), Suudi Arabistan (386-1.016), Tunus (382-970), Lübnan (65-890), Libya (336-556).
İlginç bir nokta da Türkiye’den gidenlere ilişkin bir istatistiğin olmaması.
Montreal’deki Ermeniler
Hrant Dink’i anmak amacıyla Montreal’deki İstanbullu Ermeniler Derneği’nin davetlisi olarak Kanada’dayım. İki gündür, burada yaşayan Ermeni topluluğunun değişik etkinliklerini izliyorum.
Montreal, Kanada’nın önemli kentlerinden. Burada yaklaşık 35 bin Ermeninin yaşadığını söylediler. Okulları, kiliseleri, dernekleri var. Diyaspora Ermenileri’ni iki kategoriye ayırmak mümkün: 1) Asıl olarak Beyrut merkezli olmak üzere Ortadoğu’dan gelen Ermeniler. 2) Türkiye’den (İstanbul merkezli) gelen Ermeniler.
Bu iki kategori arasında; dil, kültür, olaylara yaklaşım konusunda bazı farklılıklar göze çarpıyor. Beyrut merkezli Ermeniler, Türkiye’ye daha soğuk ve uzak duruyorlar. Onların da tamamına yakını Anadolu kökenli. Ancak, 1915 Tehciri sırasında sürülen, yok edilen ailelerin torunları onlar. Acıları daha ağır. Çok büyük felaketler görmüşler. Türkçeyi pek konuşamıyorlar.
İstanbul merkezli Ermenilerin çoğu, kendi aralarında, Türkçe konuşuyorlar. Çoğu Türkiye’ye gelip gidiyor, İstanbul’da akrabaları var. Türkiye’yle daha ilgili olmalarının yanı sıra, Türkiye konusunda daha serinkanlı davranıyorlar.
İlk geldiğim gün, daha çok, Beyrut kökenli Ermenilerin kurduğu bir Ermeni lisesinde öğrencilerle tanıştık ve bir saate yakın sohbet ettik.
Tehcirin 100. yılının yaklaşmış olması, onların içindeki gerilimi arttırıcı bir etki yapıyor. Bu amaçla dünyanın dört bir yanındaki Ermeniler değişik etkinlikler yapmaya hazırlanıyorlar.
Meraklarından birisi, Türkiye’nin soykırımı kabul edip etmeyeceği. Bunu bana sordular. İlgilerini çeken diğer bir nokta, Türkiye’de bu meselenin toplumun ne kadar bilgisi dahilinde olup olmadığı.
Hrant Dink’in hayatını öğrenmeye, onun ne yapıp yapmadığını anlamaya çalışıyorlar. Onlara, Türkleri düşman gören önyargıların yanlışlığını, önce Türklere dokunmak gerektiğini, sonra konuşmanın ve soykırım dahil her meseleyi ele almanın daha doğru olacağını anlattım. Bir öğretmen, bu fikre sıcak bakmakta zorlandığını, Türklerin özellikle yurtdışında bu meselede çok katı davrandıklarını söyledi.
Bu arada, gençlerden birisi söz aldı ve bana katıldığını belirtti. Kendisinin bir Türk kız arkadaşı olduğunu, ona 1915’i anlattığını, kızın da gidip ailesine bunları sorduğunu aktardı. Geçen yıl 24 Nisan anmalarında kız arkadaşının da yer aldığını söyledi.
Hrant’ı acı ve özlemle anarken, dünyanın dört bir yanındaki Ermeniler üzerinde de büyük izler bıraktığını gözledim.