Derin, paralel, tuhaf...
Bazı kavramların gündelik siyasi çıkarlar elde etmek uğruna cılkı çıkarılırcasına kullanılması, onların sahici anlam ve ağırlıklarını unutturuyor, muğlâklaştırıyor. “Paralel devlet” bunlardan biri.
Aslında ülkemizde devlet gerçeğinin önemli bir boyutunu ifade ediyor. Daha önce “kontrgerilla” denirdi, sonradan “derin devlet” tanımı yaygınlaştı. Aynı zamanda adeta varlığı gayet normal imiş gibi bir algı da yaratıldı. Çünkü özellikle Kürt sorunu eksenli gelişmeler içerisinde “tabak gibi” ortaya çıkmış, deşifre olmuş, Susurluk’ta da ortalığa saçılmıştı. Süleyman Demirel’in “her devletin bir derin devleti vardır”, “devlet bazen rutin dışına çıkar” türü veciz sözleri, devletin bu kanlı ve karanlık yüzünü kamufle etmeye ve “normal” olarak algılanmasını sağlamaya dönük yürütülen çabanın sadece bir parçasıydı.
“Paralel devlet” derken Başbakan Erdoğan ve iktidar partisinin Cemaat’i kastettiği, malum. Ancak sonradan “aslında biz onları kastetmemiştik” filan derler mi, emin değilim. Ne de olsa bizdeki siyaset “dün dündür, bugün bugündür” ihtimalini her zaman heybesinde taşıyan bir özelliğe sahip. Cemaat için “dün” başka “bugün” başka konuşabilirsiniz; “bu ne yaman çelişki” diye bir soran olursa eğer, soruyu “görüyorsunuz değil mi, ne kadar safmışız” diyerek ona geri yöneltirsiniz, olur biter. Yarın öbür gün de bugün “devletin çivisi çıktı” dedirten “paralel devlet”, “darbe girişimi” lafları için “bunları Cemaat içinde yuvalanmış bir kesim için demiştik, bizim Cemaat ile can ciğer kuzu sarması olduğumuzu bilmeyen mi var? Kıskananlar çatlasın” denme ihtimali yok değil yani. Hatta bugünden işaretleri var. Biliyoruz, Başbakan Erdoğan ölçüyü kaçırdığı zaman derhal harekete geçen iktidar sözcüleri kaçırılan ölçüyü tamir etmeye çalışıyorlar. Bugünlerde de Başbakan’ın yüksek perdeden açıklamalarını “aslında dedi ki...” diyerek nasıl anlamamız gerektiğini tercüme eden açıklamalar yapıldığını izliyoruz. Mesela “Cemaat değil, üst yönetimi kötü, Başbakan onları kastediyor” deniyor. Bunun birkaç adım ilerisi, “dün dündür, bugün de bugün” hikâyesi...
Bu bir yana, eğer “paralel devlet” iddiası bir “devlet içinde devlet” durumunu ifade ediyorsa, asıl konuşmamız gereken başka gerçeklerimiz var. Epeydir soran, üzerinde duran yok: Sahi, “bizim” bir “derin devletimiz” vardı, ne oldu? Ergenekon, Balyoz davalarıyla birlikte o defter kapandı gitti mi? Böyle düşünenler “bizim” derin ya da paralel devleti ziyadesiyle hafife alıyor bence. (Zaten iktidar o davaları da “paralel devlet”e yazdı ve şimdi kurtulmaya çalışıyor, bu da ayrı bir konu.) Bu, her şeyden önce bir zihinsel şekillenme. Konjonktürel olarak askerî vesayetin geriletilmiş olması, bundan arınmış olmanın kanıtı değil. Kaldı ki o vesayetin kurumsal yapıları oldukları yerde duruyor. MGK da, sonradan Özel Kuvvetler Komutanlığı (ÖKK) olarak düzenlenen Özel Harp Dairesi ve bünyesindeki birimler de. Ve askerî okullarda subaylar hâlâ aynı zihniyet empoze edilerek eğitiliyor. “Milli” eğitim politikasının temel taşları da olduğu yerde duruyor...
2012 yılı sonunda Meclis Darbe ve Muhtıraları Araştırma Komisyonu, çalışmalarını kapsamlı bir rapor hazırlayarak tamamlamıştı. Bazı bölümleri “devlet sırrı” kapsamında gizli tutulan raporda önemli tespit ve değerlendirmeler vardı. Raporun bence en önemli özelliği, darbe ve askerî müdahale devrinin tümüyle kapanması için devletin yeniden yapılandırılmasına tekabül eden “ödevleri” bulunduğunun vurgulanmasıydı.
Peki devlet ödevlerini yaptı mı?
İktidar sözcüleri “elektrikler kesildi çalışamadım hocam” der gibi “paralel devlet engelledi” der mi, der. Ama Halep orada ise arşivler de burada...
Twitter: @CaferSolgun
http://www.taraf.com.tr/cafer-solgun/makale-derin-paralel-tuhaf.htm