Halit Ergenç'in isyanı
Sosyal medyada öylesine manasız, saldırgan, kutuplaştırıcı bir ortam yaratılıyor ki, insan korkuya kapılıyor.
Sanal olanla gerçek olanın birbirine karıştığı, tuhaf bir dönemden geçiyoruz. Geleneksel medyadan, sosyal medyaya kadar bütün alanlar, bir saldırganlık psikolojisinin, bir “yok edici dil”in egemenliği altında.
Sinema sanatçıları Bergüzar Korel’le Halit Ergenç’in, oğullarıyla denize girerken çekilmiş fotoğrafları, sosyal medyada görünüyor. Altına yazılanlar ise, gerçekten, “insanı isyan ettirecek” düzeyde acımasızca ve haince.
Halit Ergenç’in, elini oğlunun sırtına korumak amacıyla uzattığı görüntünün altına şu yazılmış: “Biraz büyüsün de öyle boğarım ben bunu.”
Halit Ergenç, haklı olarak şunları yazmış: “Buna çok gülüp, bir de gülelim diye bana ve Bergüzar’a yollamışsınız. Biraz edep, biraz utanma lütfen. Hiç komik değil.”
Neye gönderme yapıldığını anlatmaya, herhalde, çok da gerek yok... “Muhteşem Yüzyıl” dizisinde, Kanuni Sultan Süleyman, geçen bölümde oğlu Mustafa’yı boğdurttu. Süleyman rolünü oynayan Ergenç’e yapılan kötü bir gönderme bu.
İşte buradan, çok zekice bir buluş yaptığını sanan “twittercı”, bombayı patlatıyor.
Sosyal linç
Bu olay, kendi başına tekil bir olay olarak kabul edildiğinde, bir münasebetsizin haddini aşması sayılıp, fazla önemsenmeyebilir.
Ancak ben onu “bir toplumsal ruh halinin yansıması” olarak görüyorum. Sosyal medyada öylesine manasız, saldırgan, kutuplaştırıcı bir ortam yaratılıyor ki, insan korkuya kapılıyor.
Kendi yaşadığım bir örneği paylaşmak istiyorum: Benim twitter’deki kullanıcı adım “dedeler”... Dedeler, babamın doğduğu köyün adı...
Köyüme atfen aldığım bu kullanıcı adı nedeniyle, “Dedeler adını aldı, çünkü Alevi düşmanı, nefret suçu işliyor” diye bir kampanya başlatıldı. Bir anda, kendimi “nefret suçu işleyen insan” suçlamasıyla yüzyüze buldum. Aynen şu yazıldı: “Arkadaşlar ORAL ÇALIŞLAR dedeler adlı mahlası kullanarak ALEVİLER’e karşı açıkça NEFRET SÖYLEMİNDE bulunmaktadır. Sessiz kalmayalım.”
İlk başlarda, iyimser bir yaklaşımla, “Dedeler babamın köyünün adı” yazıp, cevaplar yetiştirmeye çalıştım. Neyse, bir süre sonra, bu “dedeler kampanyası” biter gibi oldu. Ancak, aradan bir kaç ay geçti, yeniden başlatıldı... İşin doğrusu, yaşadığımız kutuplaşma ve gerginlik, sosyal medyaya da, “katlanarak” yansıyor ve “linç”, rutin bir sosyal faaliyete, bir boş zaman aktivitesine dönüşebiliyor.
Evet, zeka ürünü esprileri anlayışla karşılayabilmek, sosyal medyanın absürd mizah dilini algılayabilmek, bazı “aşırı espriler”i bile, yerine göre sakinlikle karşılayabilmek önemli. Ancak, ne yazık ki, kendimizi, çoğu zaman, zeka veya hayal gücünden ziyade, hırs ve gıcıklığın öne çıktığı şaka(?)ların içinde buluyoruz.
“Alo Fatih!”
“Geleneksel medya”daki görüntü de çok farklı değil. Orada da bir “çılgınlık” hali söz konusu. Gazete ve televizyonlar, tam bir yok edici silah gibi kullanılıyor.
Bu ortamda, “Yapmayın etmeyin” demek bile “ara dayağı” yeme nedeni olabiliyor.
Bir konuda, diyelim ki, “makul” bir eleştiri yaptınız, anında beğenmeyen tarafın (çoğu zaman da, her iki tarafın birden) yaylım ateşine maruz
kalabiliyorsunuz.
“Kaset günleri”nde yaşıyoruz. Bir yerlerde belli amaçlar için biriktirildiği belli olan ses kayıtları, profesyonel bir el tarafından, sosyal medya üzerinden kamuoyuna sunuluyor. Dizi gibi,bölümler halinde, ses kayıtları geliyor. “Sunum” ardından, başlıyor yorumlar, linçler.
En dikkatimi çeken durumlardan biri, Fatih Altaylı’dan geldi. Başbakan’ın bir telefon görüşmesi sırasında Habertürk’teki başka bir yönetici olan Fatih Saraç’a söylediği iddia edilenler, sosyal medyanın ve siyasetin dilinde “Alo Fatih”e dönüşerek, bir slogan halini aldı.
Altaylı, sürekli şöyle bir açıklama yapmak zorunda hissediyor kendisini: “Alo Fatih ben değilim.” Bugüne kadar elindeki medya gücü üzerinden yaptıkları nedeniyle, çok insanın şikayet ettiği, çok insanın kendini mağdur hissetmesine yol açmış olan Altaylı’nın, bu “linç ortamı”nda kendisini savunmak zorunda kalması, “kaderin garip cilvesi”.
Kendisini savunma olanağı olanların bile, kendilerini “mağdur” hissedebildikleri bir ortam,bir dönem...
Halit Ergenç’in haklı isyanını, bir ders olarak görmek ve anlamak mümkün.