Hevserok Kışanak, Kraliçe Meryeme...
'Diyarbakır'ı 14 yüzyıl sonra yeniden bir kadın yönetecek. Hevserok (Eşbaşkan) Gültan Kışanak, Meryeme Dara'nın koltuğuna oturacak.'
Şeyhmus Diken’in öncülüğünde Diyarbakır’ı dolaşıyoruz. Bir grup gazeteci, sabah kahvaltısını Hasan Paşa Hanı’nda yaptıktan sonra, önce Cahit Sıtkı Tarancı evine, oradan Surp Giragos Ermeni Kilisesi’ne, oradan Cemil Paşa Konağı’na gittik. Suriçi Diyarbakır’ın kuçelerinde dolaşmanın yeni baştan tadına vardığımı söyleyebilirim.
Son günlerin sert siyasi ortamı sinirleri yıpratıyor. Bu nedenle Diyarbakır’ı dolaşmak ruhuma iyi geldi. Buranın özgürlükçü havasını solumayı özlemişim.
Türkiye, yerel seçim havasında değil. Kasetler, operasyonlar, Meclis’teki kavgalı oturumların ardından çıkarılan kanunlar ve nerede biteceğini kestiremediğimiz Hükümet-Cemaat çatışması; bir ölçüde, Kürtleri de ilgilendiriyor ve etkiliyor. Burada da, çok canlı veya verimli bir “siyasi atmosfer”den söz etmek zor.
Olası nedenler üzerine düşünelim: Birincisi, BDP adayları, rakiplerine gore, açık ara önde. Rakip olarak da, zaten AK Parti dışındaki partiler, burada “yok sayılabilecek” düzeylerde seyrediyor.
Şeyhmus Diken, kenti gezdirirken, bugünlerle bağ kurabileceğimiz ilgi çekici bir öykü anlattı. Bundan da 14.yüzyıl once, bu kentin bir kraliçesi varmış. Kraliçe Meryeme Dara.
Meryeme, Diyarbakır’ın o günkü ismi olan Amide’nin yöneticisi. Şehri M.S. 639 yılında İslam orduları kuşatıyor ve onu teslim olmaya çağırıyorlar. Meryeme direniyor.
Şeyhmus Diken’in kaynaklardan aktardığına göre; Meryeme’nin kaderi üzerinde iki iddia bulunuyor. Birinci iddia Meryeme savaşarak yaşamını yitiriyor. İkinci iddia ise kaçıp kurtulduğu şeklinde.
Gazeteci kadın arkadaşlarımız, birinci yorumun doğru olduğu noktasında birleştiler. “Kadınlar dirençlidir, Meryeme de teslim olmamıştır, kaçmamıştır, vuruşarak ölmüştür” dediler.
Jin Amed adlı bir toplantıya katıldık. Diyarbakır Büyükşehir Belediyesinin BDP’li adaylarından Gültan Kışanak, kadın projelerini dinlemek üzere toplantıyı izliyordu. Jin Amed, Diyarbakır’ın Kadınları anlamına geliyor. Diyarbakırlı kadınlar, kendi çalışma alanlarıyla ilgili projelerini anlatıyorlardı.
Ciğerhun Kültür Merkezi’nde bu toplantıyı izlerken yanımıza gelen mimar Berivan, bizimle bir sorunu paylaşmak isteğini ifade etti. Son günlerde bu kentte çok tartışılan bir konuydu sözünü ettiği.
Dicle Nehri’nin öte yakasında konuşlanan Dicle Üniversitesi’nin atıkları ve kanalizasyonu düzgün yapılandırılmadığı için, atıklar konusunda gerekli önlemler alınmadığı için, Üniversite’ye yakın olan Hevsel bahçelerinin 3 bin metrekarelik bölümü bataklığa dönüşmüş.
Orman idaresi de, bu bataklığı kurutma bahanesiyle, buradaki ağaçları kesmeye girişmiş. İddiaya göre yüzlerce ağaç kesilmiş. Ağaç katliamını fark eden üniversiteli gençlerden bir grup, kesime engel olmak amacıyla, olaya müdahale etmiş. Çadır kurma istekleri reddedilen gençler, direnişlerini sürdürüyorlardı.
Bu arada, Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi, Dicle Üniversitesi ile bir protokol yaparak, atık sistemini yenilemeyi üstlenmiş.
Üniversiteyi yeni bitiren mimar Berivan, bir gelişmenin kendilerini endişelendirdiğini ifade etti: Bu bataklık gerekçe gösterilerek, bu bölge, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’na devredilerek, “konut rezerv alanı” ilan edilmiş. Bu yüzden bu güzelim yeşil alanın, ağaçlıklı bölgenin konut alanına çevrilmesi tehlikesi ortaya çıkmış.
Gençler, ağaçların kesilmesinin ötesinde, “yapılaşma ihtimali tehlikesi”ne yönelik tepkilerini de dile getirdiler.
Şeyhmus Diken, Gültan Kışanak’la karşılaştığımız anda, yorumunu patlattı: “Diyarbakır ya da şehri Amed, 14 yüzyıl sonra, yeniden bir kadın tarafından yönetilecek. Hevserok(Eşbaşkan) Gültan Kışanak, Meryeme Dara’nın koltuğuna oturacak. Bir hayal gerçek oluyor...”
Yarın Diyarbakır’a devam.