Kurtarıcıların en önünde, tecrübeli madenciler
Soma'daki facia, madenlerdeki güvenlik konusunu ister istemez sorgulamamızı beraberinde getirecek.
Yüzlerce emekçinin yaşamını yitirdiği, tarihimizin en büyük maden faciası, hepimizin yüreğini dağlıyor. Madencilerin ölümle iç içe geçen yaşamlarıyla sarsılıyoruz.
Yaşamak için en tehlikeli işi yapan madencileri yine madenciler kurtarıyor. En zor koşullarda gözlerin görmediği koşullarda çalışan deneyimli, fedakâr madencilerden oluşuyor bu kurtarıcılar.
Yıllarca madende çalıştıktan sonra Zonguldak’tan ve Soma’dan bir araya gelip maden kurtarma ekibi olarak örgütlenen insanlardan söz ediyoruz. Bu kurtarma ekipleri, Türkiye Taşkömürü Kurumu’nun yılların birikimiyle ortaya çıkardığı maden tecrübesi olan insanlardan oluşuyor. Sinirleri sağlam, yönetici yetenekleri yüksek, madenlerin sırlarını iyi bilen özel insanlar bunlar.
Zonguldak’tan helikopterlerle geldiler, ilk kurtarılabilecek olanları kurtardılar; ardından Soma’daki ekiple birleştiler, sonra da madenin derinliklerinde çalışmayı sürdürdüler. Kayıplar verdikleri de söyleniyor.
“En önde o ekip var, içeriden kurtardıklarını bize ulaştırıyorlar, biz de onlardan devralıp dışarıya gönderiyoruz” diyor, Soma’daki madenin içinde çalışan gönüllü ekiplerin temsilcileri. Bu en öndeki ekip aslında, ölümü göze alan ve bazı hallerde kayıplar veren kurtarma ekibi.
Bizler, TV’lerin başından olayları üzüntüyle izleyenler, madenin yalnızca giriş kapısını görebiliyoruz. O girişin 600 metre derininde, iki kilometre uzunluktaki dehlizlerde, yanan kömür dumanlarının içinde kurtarma ekipleri çalışmaya devam ediyorlar.
Neden Türkiye?
Madenler konusunda birikimleri olan uzman kişileri arıyorum. Bazıları çok yakın tanıdıklarım. Bir yorumda bulunmak istemiyorlar. Çünkü, maden kazalarının sürprizlere açık olduğunu, bu nedenle araştırma yapmadan bir şeyler söylemenin çok yanlış olacağını düşünüyorlar.
Soma’da faciaya neden olan madende yaklaşık 6500 işçinin çalıştığından söz ediliyor. Bu işçilerin tamamının sigortalı ve sendikalı olduğunu öğreniyorum. (TV haberlerini dinlerken ‘İşçiler sigortasızdı' ifadeleri kullanılıyor, taşeron işçi çalıştırıldığı belirtiliyor. Hangisi doğru?)
Maden işçileri
İşçi sınıfının geçmişten bu yana en örgütlü olduğu alanlardan birisi madenler. Maden işçileri, Türkiye’de de dünyada da en militan ve haklarını en iyi savunabilen işçiler olarak bilinirler.
1960’lı, 1970’li yıllarda ülkemizdeki emekçi hareketleri içinde en çok öne çıkanlar maden işçileriydi. 15-16 Haziran 1970 direnişinin öncüleri de Maden İşçileri Sendikası'nın üyeleriydiler.
Bunun belki de en temel nedeni, çok zor koşullarda ve hayati risklerin en yüksek olduğu alanlarda çalışıyor olmaları. Belki de toplu çalışmanın getirdiği bir örgütlenme deneyi olarak da okunabilir bu durum.
Yine bu konuyu iyi bilenler, facia yaşanan maden işletmesinin Türkiye standartları içinde, iyi durumda sayılacaklar arasında olduğunu ifade ediyorlar. İnsan ister istemez, bu halde şöyle düşünüyor: “En iyisinde bu oluyorsa, gerisini siz düşünün.”
Şurası bir gerçek ki Türkiye, maden kazaları yönünden ne yazık ki kötü bir karneye sahip. Avrupa’da alınan önlemler nedeniyle artık son yıllarda haber olabilecek ciddi bir kazaya tanık olunmuyor. Dünyanın birçok yerinde de bu kazalar, büyük ölçüde önlenebilir bir noktaya gelmiş durumda. Neden biz onların durumunda değiliz?
İş güvenliği
Bir ülkenin önemli gelişmişlik standartlarından birisi de işgüvenliği konusundaki karnesidir. Türkiye, yakın tarihlere kadar tersane faciaları yaşadı. İş güvenliği neredeyse yok düzeyindeydi. Maden kazalarında da Türkiye, hâlâ dünya ölçülerine göre kötü bir karneye sahip.
Soma’daki facia, madenlerdeki güvenlik konusunu ister istemez sorgulamamızı beraberinde getirecek. Taşeron işçiliğin giderek yaygınlaştığının tanığıyız. Bunların da masaya yatırılması gerekecek.
Sonuç, vahşi kapitalizmin, “Kazanç önce, yaşam sonra gelir” şiarına karşı, insan hayatının her şeyden önemli olduğu bir anlayışın egemen olması için mücadeleye devam etmek gerekiyor.
Türkiye’nin başı sağ olsun.