Gareth Jenkins: Erdoğan aynalarla çevrili küçük bir dünyaya sıkıştı
Türkiye'yi yakından tanıyan gazeteci Gareth Jenkins, "Erdoğan Gezi'den sonra siyasi içgüdüsünü yitirdi" görüşünde: "Bu kadar güçlüyken ve hiç rakibi yokken niye bu akıldışı hamleleri attı diye insan kendine sormadan edemiyor."
NEDEN Gareth Jenkins son 20 yıldır Türkiye siyasi hayatındaki tüm detaylara vakıf, Ergenekon ve Balyoz davalarını yakinen takip eden bir gazeteci. ABD’de bir sivil toplum örgütünün almanağı için Türkiye’yle ilgili kallavi bir makale üstüne çalışan Jenkins ile buluştum, Selam Tevhid’den Ergenekon’a, askeri vesayetten Erdoğan’a bir Türkiye resmi çizmesini istedim.
Selam Tevhid (Kudüs Ordusu) terör örgütüne üye oldukları gerekçesiyle onlarca kişinin dinlendiğini öğrendik. Duyunca ne düşündünüz?
Bu örgütle ilgili dile getirilen suçlamalardan bir kısmı Ergenekon örgütüne de yapılmıştı. Sözkonusu İslamcı örgütün İran tarafından yönlendiriyor olması ise yaklaşık 20 yıl önceki bazı olaylara dayanıyor sanırım. Biliyorsunuz Kudüs Ordusu’na mensup bazı radikal İslamcılar İran tarafından İranlı mültecileri öldürtmek için kullanılmıştı. Bununla ilgili Yalova’da cesetler bulunmuştu.
Fakat bu örgüt iddiasıyla Başbakan ve Erbakan’ın da aralarında bulunduğu insanlara çok absürt suçlamalar yapılmış, telefonları dinlenmiş…
Hiçbir mantığı yok elbette. Ergenekon dosyalarını okurken de komplo teorilerine kulak asmamaya çalışmıştım. Çünkü kendimi şöyle düşünürken bulmuştum: ‘Suçlamalar o kadar çılgınca ve absürt ki acaba özellikle mi böyle yapılmış. Yani insanlar şüphe etsin ve inanmasın diye bu örgüt kendisini böyle konumlandırmış olabilir mi… Ya da çılgınca bile olsa her şeyi yapabileceklerini göstermeye çalışmış olabilir mi bu Ergenekoncular?’ Böyle bir zihin yapısına düşmekten son anda kurtuldum. Demek istediğim, ne Ergenekon’u, ne Kudüs Ordusu’nu ne de Başbakan’ın ‘Gezi’nin arkasında Lufthansa ve faiz lobisi var’ ifadelerini rasyonellikle bağdaştırmak mümkün.
Türkiye’nin balataları sıyrıldı mı diyorsunuz?
25 yıldır bu ülkede yaşıyorum, mazoşistliğimden değil duygusal olarak bağlandığım ve sevdiğim için buradayım. Fakat son zamanlarda Türkiye’ye baktığımda yakın bir dostumun gerçekle bağlantısını koparmasını izlermiş hissine kapılıyorum. Çünkü yönetici kadro gerçekten kopuk vaziyette. İşin ironik yanı Erdoğan’ın bunları yapmaya hiç mi hiç ihtiyacı yoktu.
Neleri?
Yani böyle davranmaya, böyle öfkelenmeye, tansiyonu yükseltmeye. Türkiye’nin gelmiş geçmiş en popüler siyasetçilerinden biri haline gelmişti. Güçlüydü, seviliyordu. Örneğin çok kolaylıkla Gezi’nin büyümesini engelleyebilirdi ama yapmadı. Bu kadar güçlüyken ve hiç rakibi yokken niye bu akıldışı hamleleri attı diye insan kendine sormadan edemiyor.
Bir cevap buldunuz mu?
Hayır bilmiyorum. Soma faciasını da çok kötü yönetti. Dünya üstündeki tüm yöneticiler bir protestocuyu hem de bir yakınını kaybetmiş acılı birini tekmeleyen Yusuf Yerkel’i kovardı ama bunu yapmadı. Erdoğan eskiden müthiş bir siyasi içgüdüye sahipti, ne yapar eder kemik tabanının kalbine girerdi. Fakat Gezi’den sonra o içgüdüyü yitirdi. Bunun sonucu olarak kendisini destekleyen kesimi AK Parti’ye oy vermeyenlere karşı kışkırtmaya başladı. Asıl korkutucu olan da bu. Halkı birbirine düşürmekten imtina etmemesi. Böyle bir şeye 25 yıldır şahit olmamıştım. AK Parti’ye oy vermeyen kişileri dış güçlerin ajanı olmakla suçlarsan, onları ‘hain’ konumuna iter, bir kesimin gözünde saldıracak düşman yaparsın. Çok yanlış bulsam da dış güçler bize saldıracak diyerek çeşitli ülkelerin adını zikretmesini bir yere kadar anlıyorum ama halkı bölüp farklı savaş cephelerine itmek çok tehlikelidir. Onu bu tehlikeli yoldan çıkaracak kimse de yok.
Çevresindeki kişiler de onunla aynı fikirde herhalde…
Halbuki danışman denilen kimse, siyasetçiye duymak istediğini söyleyen değil ona zihin cimnastiği yaptıran kimsedir. Erdoğan’ı ve çevresindekileri düşündüğümde aynalarla çevrili küçük bir dünyaya sıkışmış, kendinden başkasını görmeyen bir adam görüyorum. Dışarıdan, gerçek hayattan hiçbir görüntü veya ses oraya sızamıyor. Bu tabloya bakıyorum ve son birkaç yıldır çok üzülüyorum.
Nasıl bir tablo bu tam olarak?
Türkiye’ye geldiğim ilk yıllarda tam bir askeri vesayet hali yaşanıyordu. O vakitler insan hak ve özgürlüklerinin, ifade özgürlüğünün ne kadar sorunlu olduğunu anlatmaya çalıştığımda hemen bir cevap gelirdi: Bizim ülkemizde ifade özgürlüğü had safhada, İstiklal Caddesi’nde bir kitapçıya gir Abdullah Öcalan ile ilgili kitap bulabilirsin! Aradan 25 yıl geçti, ifade ve basın özgürlüğü kısıtlanıyor dediğimizde aynı minvalde bir cevap duyuyoruz. Öyleyse ne denebilir… Askeri vesayet döneminde de ‘herkes özgür’dü, şimdi de ‘özgür.’ Şimdi bunun nesi ‘Yeni Türkiye?’ Çok tehlikeli bir kısır döngüyle karşı karşıyayız. Ordu dindarların hayatını kararttı, cemaat laiklerin… Şimdi AK Parti cemaatin hayatını karartacak. Hepsi aynı zihniyet ve mantıkla yapıldı, yapılıyor. Türkiye siyasi hayatındaki korkunç kabileciliğin sonucu bu. Kabilecilik yüzünden derin devletle hesaplaşma fırsatı da kaçtı maalesef. Bundan böyle hangi davaya güveneceğiz, asıl suçlulara nasıl gideceğiz… Halbuki 90’larda Güneydoğu’da yapılanları ortaya koysalardı, devirmeye çalıştıkları ordu zaten devrilecekti. Uydurma deliller hazırlamalarına, suçsuz kişileri davaya dahil etmelerine hiç gerek yoktu, gerçekler yeterliydi.
Gülen cemaatinin suç işlediğini kanıtlamak mümkün
Hükümetle ilgili yolsuzluk tapelerini dinlediğinizde ‘Evet bunlar montajdır’ demişsiniz Sabah gazetesine göre. Doğru mu?
Hem evet hem hayır. Çünkü ben tek bir ses kaydı ile ilgili montaj olma ihtimalinden söz ettim. O da Erdoğan’ın oğlu Bilal Erdoğan ile yaptığı ve paraları sıfırla dediği kayıt. Bana birkaç farklı telefon konuşmasının birleştirilmesiyle oluşmuş gibi geldi arka plan seslerinden. Ayrıca o kadar kişinin gözaltına alındığı bir günde böyle açık bir şekilde konuşmayacak kadar akılları olduğunu sanıyorum. Çünkü Erdoğan ofisinde böcek bulunduğundan beri Gülen cemaati tarafından dinlendiğini biliyordu. Konuşan kişilerin Erdoğan ve oğlu olduğu konusunda bir şüphe yok ama birkaç konuşmanın birleştirildiğini düşünüyorum. Yani Başbakan’ın montaj iddiası bu kayıt için geçerli olabilir. Bunun dışındakiler ise bence sahih kayıtlar.
Böceği Gülen cemaatinin koyduğunu nereden biliyoruz?
Gülen cemaatinin uzun süredir Erdoğan’la savaşa girmek üzere cephanelik biriktirdiğini biliyoruz. Telefon ve ortam dinlemesi tam da Gülen cemaatinin savaş yöntemi.
Cemaatin Erdoğan’ın meydanlarda dile getirdiği birçok suçu işlediğine dair delil niçin ortaya konulamıyor?
Ben son yıllardaki Ergenekon, Balyoz, OdaTV, Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneği gibi büyük davalara baktığımda bir ortak payda görüyorum. Ortak düşman olarak cemaat. Daha doğrusu Ahmet Şık’ın ‘Dokunan yanar’ sözünün hayata geçmiş hali bu davalar. Gülen cemaatinin kendisine tehlike ya da engel gördüğü kişi ya da kurumları tasfiye operasyonu. Tüm bu davalarda tekrar eden bir olay örgüsü, hep aynı kurgu var. En önemlisi hepsinin dijital delillerin üstüne kurulmuş olmaları. Tüm bu davaları aynı hâkim ve savcıların yürütmesi ve davanın sürükleyici aktörlerinden birinin medya olması. Yani cemaatin yayın organları. Şafak baskınları yapılır, ardından bu yayın organlarında, basılan mekanlarda neler neler bulunduğu yazılır. Üstünden zaman geçer orada yazılan delillerin birçoğu yoktur. Kim bu davalarla ilgili soru sormaya kalkarsa onunla ilgili haysiyet suikastleri başlar. Kim yapar bu suikastleri? Gülen cemaatinin gazetecileri yazarları. İki yıl kadar önce Washington’da Ergenekon ile ilgili bir konferans verecektim. Kongre binasında bunun için bir oda kiralanmıştı. Cemaatten kişiler araya girip o odanın kiralanmasını engellemeye çalıştılar. Demek istediğim birebir takip edip, birebir hedef alırlar. 17 Aralık operasyonunda da tüm bu saydığım özellikler vardı.
Evet bu kurguyu ben de defalarca yazdım ama niçin ortaya bu davalarla ve dinlemelerle ilgili somut delil konulamıyor?
Aslında bu hiç de zor değil. Yani Gülen cemaatinin suç işlediğini kanıtlamak mümkün. Başlangıç noktası için gevşek bir ilmek bulmak önemli. Onu bulduktan sonra çekersiniz ve gerisi gelir. Ki bence bu ilmek de var. Askeri hâkim Ahmet Zeki Üçok’un başına gelenleri hatırlayın. Biliyorsunuz kendisi şu anda Balyoz hükümlüsü olarak hapiste. Neden? Kayseri’deki bir hava üssünde bilgisayar sistemine sahte belge yüklerken birkaç astsubayı suçüstü yakalayıp sorguladığı için. İlmeği çözmeye o astsubaylardan başlanabilir pekala. Hemen bir başka örnek daha verebilirim.
Buyrun…
Askeri casusluk davasında polise bir ihbar geliyor. Bunun üzerine savcı Emrah Karaca ile ilgili arama kararı çıkarıyor. Polis yine bir şafak baskını yapıyor ve evde bir sürü dijital delil buluyor. Sonradan anlaşılıyor ki aslında polis başka bir Emrah’ın evine gitmiş. Fakat nasıl olduysa o evden de Emrah Karaca ile ilgili dijital delil çıkmış! Her şey son derece açık. Demek ki o baskını gerçekleştiren polis cebinde gerekli delillerle dolaşıyor. Kimse o spesifik baskını yapan polisler, teker teker sorgulanmalı. Bu da bir diğer ilmek. Fakat sanırım iktidar bu tür ilmekleri bulmakla uğraşmayacak.
Neden sizce?
Bilmiyorum. Bir cadı avıyla cemaatçi olsun ya da olmasın, cemaatin bu yasadışı işlerini yürüten aktivistlerden olsun ya da olmasın birçok insanı tasfiye edecek, yerine kendi bildiği adamları yerleştirecek. Zaten bunu yargı ve emniyette yapmaya başladı. Operasyon genişleyecek. Nasıl ki 90’larda ordu tüm dindar insanları irticacı diye kovmuştu, hükümet de AK Partili olmayan herkesi cemaatçi sayıp tasfiye edecek. Ya da Ergenekon, Balyoz davalarındaki yöntem izlenecek. Yani önce kişiler bulunacak, ardından bu kişilere uygun deliller yaratılacak. Halbuki önce delil bulunur, o delilden suçluya gidilir. Normalde işler böyle yürür.