'Devletlü' Cumhurbaşkanlığının sonu
Siyasi kimliğini,kariyerini yakından tanıdığımız kişiler arasından seçim yapma şansımız olabilmeliydi.
Cumhurbaşkanı’nı ilk kez halkın seçmesi, Türkiye’de yeni bir duruma işaret ediyor. Bu makam, geleneksel olarak; daha çok siyasetten kopuk, hatta devleti “siyasetin üstünde” gören isimlerin oturduğu bir makam oldu. Bu makama; esas olarak; halkın iradesiyle değil, silahların ve/veya bürokrasinin gücüyle gelindi. Bu makama gelenlerin; halkın değil, kendilerini oraya oturtan güçlerin temsilcisi gibi davranmalarını normal karşılar olduk.
27 Mayıs 1960 askeri darbesiyle birlikte ve 1980 askeri darbesi sonrasında buraya oturan isimleri alt alta sıraladığımızda, ne dediğimiz daha iyi anlaşılabilir: 1.Darbeci general Cemal Gürsel, 2.Genelkurmay Başkanı Cevdet Sunay. 3.Emekli Amiral Fahri Korutürk 4. Darbeci general Kenan Evren.
Sonuç olarak 1960-1983 yıllar arasında; tam 23 sene, bu koltuğu 4 general işgal etti. Sonraki Cumhurbaşkanlığı seçimlerine de, ordu sürece müdahil olmaya devam etti. 2007 yılında, Abdullah Gül’ü seçtirmemek amacıyla, Genelkurmay Başkanlığı tarafından bildiri yayınlandı.
2007 krizi sonrasında; AK Parti, Cumhurbaşkanı’nı halkın seçmesine yönelik bir Anayasa değişikliğini referanduma sunarak, bu makamın halkçılaşması bağlamında, yeni bir durum yaratmayı hedefledi.
Devlet siyaset mesafesi Evet, artık halkın seçtiği bir Cumhurbaşkanı’na sahip olacağız. Siyaset ile devlet arasında açılmış olan mesafeyi, biraz daha normalleştirme şansı bulabileceğiz.
Cumhurbaşkanı; giderek; daha siyasi, daha toplumsal bir figür haline gelebilecek. Seçilebilmek için halkın tercihlerini dikkate alacak, kendisini seçen halka hesap verecek. En azından, hedeflenenin bu olduğunu söyleyebiliriz.
Çatı adayı: Eski Türkiye
Bu açılardan bakıldığı zaman; iki muhalefet partisinin, CHP ve MHP’nin çatı adayı formülü ve bu formüle bu parti liderlerinin yükledikleri anlam; hala eski Türkiye kokusu taşıyor. Bu makama, özetle, bir “devlet adamı” otursun istiyorlar. Bu mantığa göre; siyaseti kendileri yapacak, ‘siyasetdışı’ bir “devletlü” de; o koltukta onlar adına oturarak, eski geleneği devam ettirecek.
Bir önemli farkla... Bu kez “devletlü” de seçim yarışına dahil olmak durumunda.
Ancak, devir değişti, yeni bir Türkiye’de yaşıyoruz. “Balyoz davası”nda Anayasa Mahkemesinin verdiği karar; Türkiye’de zar zor ilerleyen, bir ileri bir geri gidip gelen yeni hukuk sisteminin, her şeye rağmen işlediğini gösteriyor.
2010 Anayasa Referandumu’yla oluşan tabloya göre, son hukuki başvuru makamı Anayasa Mahkemesi. Mahkemenin son dönemde verdiği kararlar,elbette bir normalleşmeye ve dengeye işaret ediyor. Fotoğrafa, Hanefi Avcı kararını da dahil edebiliriz.
Darbeci Kenan Evren ve Tahsin Şahinkaya’nın müebbet hapse mahkum olması da önemli bir anlama sahip. Türkiye, darbeyi ve darbecileri mahkum ediyor, mahkum edebiliyor.
İşte böyle bir Türkiye’de, kendi cumhurbaşkanımızı kendimiz seçeceğiz. Gönül isterdi ki, CHP ve MHP “devletlü” aday önermek yerine, kendi adaylarıyla çıksaydılar. Örneğin, Kılıçdaroğlu ve Bahçeli aday olabilirdi. Siyasi kimliğini,kariyerini yakından tanıdığımız kişiler arasından seçim yapma şansımız olabilmeliydi.
Eğer birinci turda sonuç alınamazsa, Erdoğan ve Kılıçdaroğlu karşı karşıya gelirdi ve yarışırlardı. O zaman; halkın ne kadarının birini, ne kadarının diğerini seçtiğini, tercih ettiğini; en net şekilde görme imkanına kavuşabilirdik.
Bu değerlendirmeler, elbette, Ekmeleddin İhsanoğlu’nun şahsına yönelik değil. Kendisinin saygın bir isim olduğundan şüphem yok.
Ama kendisinin “ortak Cumhurbaşkanı adayı” yapılmasını, yapanların niyet ve kavrayışlarını analiz ettiğimde; eski Türkiye okumasını hissediyorum.
Cumhurbaşkanını halkın seçmesinin ciddi bir anlamı olduğu inancındayım.