Doğu’nun ‘aşiret reisi’ belli...
Türkiye’nin gelip dayandığı medya ikliminde bağımsız gazeteciliği desteklemek üzere kurulanP24 girişimi ile yine yollara düştük. Yerel seçim öncesinde de Anadolu’da altı ilde nabız tutmuştuk, sırada cumhurbaşkanlığı seçimleri var. Doğu Anadolu’nun üç kentinde; Elazığ,Malatya ve Tunceli’de seçim yarışının üç tarafının da görüşlerini aldık, sanayi odaları, yerel basınıyla biraraya geldik.
Kendi adıma söylemeliyim ki, siyasi tablo açısından çok beklenmedik bir sonuçla karşılaşmadım. Elazığ ve Malatya’da Recep Tayyip Erdoğan’a verilen desteğin ‘argümanları’na bakılınca, insan ne kadar tahmin ediyor olsa da yine de hayret etmekten kendini alamıyor. Şöyle özetleyeyim kısacası; demokrasi, güçler ayrılığı, temiz devlet, barış, refah ve aklınıza gelebilecek herhangi bir çağdaş siyasi değerin Erdoğan’a oy verecek kesimde zerre kadar önemi yok! ‘Demokrasi’ dediğin dört-beş senede bir ahalinin sandığa bir pusula atıp tüm iradesini devretmesinden, ‘sandıkçılıktan’ ibaret. Sonrası reisler bilir! AKP’li Malatya İl Başkanı’nın ifadesiyle “Sürünün hızını at belirler”, velhasıl mesele ‘at ve sürüsü ve de hızı’ meselesi...
Şaşırtıcı mı, değil. Yolsuzluk, hırsızlık yapılmadığına kesinkes inanan pek kimse yok, ama mühim değil! Bilen biliyordur elbette, lakin benim için daha çarpıcı olan muhafazakâr Türkler kadar neredeyse bu iki kentin nüfuslarının yarısını oluşturan Kürtler açısından da tablo farklı değil.
Malatya, zaten AKP’nin kalelerinden. 2014 yerel seçiminde oy oranı yüzde 62... AKP yandaşlarının iddiası Erdoğan’ın yüzde 70’le seçimi alacağı. Hatta bu oyları Türk ve Kürt nüfus açısından biraz deşince Kürtler arasında alacağı oy oranının Türklerden yüksek çıkabileceğini söylemek müneccimlik olmaz. Malum iki sebeple; birisi Kürtlerin kimliklerini görece de olsa daha açık ifade edebilmeleri, diğeri yoksulluk ve dinî faktörler. Bu insanlar bizim vergilerimizle yapılan kömür yardımları, makarna dolu yardım kutuları olmasa hayatlarını sürdüremezler. Ve bu yardımı AKP’nin yaptığına inanıyorlar. Yani kimse onları suçlamaya kalkmasın, bu yardımların AKP’den değil Türkiye ahalisinin ürettiği değerlerden kaynaklandığını anlatamayanlarındır kabahat!
Malatya’yı tanımlarken koyu muhafazakâr dersek, onun ezeli rakibi Elazığ’ı tanımlamak için milliyetçi- muhafazakâr demek daha doğru olur. Cumhurbaşkanlığı seçimleri açısından, bu kentte MHP’li seçmen tabanı sebebiyle Ekmeleddin İhsanoğlu Malatya’ya göre biraz daha fazla oy alabilir. Hatta CHP ve MHP’li yöneticiler ilk turu zorlamak konusunda umutlular. Ancak sonuç değişebilir mi, doğrusu hiç emin değilim. Sonuçta Elazığ’da da Erdoğan yüzde 60’a yakın oy alacak gibi görünüyor. Sosyoekonomik ve sosyokültürel açıdan ise Elazığ’ın Malatya’dan farkı yok. İane kültürü üzerine kurulan, din sömürüsü üzerine tıkır tıkır işletilen bir sistem bu.
Dersimyani Tunceli ili ise, hepimiz biliyoruz ki Doğu Anadolu’da bir özerk bölge gibi... Nüfusunun yaklaşık yüzde 90’ını Alevi yurttaşlarımızın oluşturduğu bu kentte, seçim yarışında Erdoğan’ın esamisi bile okunmuyor. Zaten seçmenlerin 55-60 yaş üzeri olan kesimi kemik CHP’li. Laiklik kırmızıçizgileri, tarih boyunca çektikleri düşünülünce çok anlaşılır. Ekmeleddin İhsanoğlu’ndan çok memnun olduklarını söyleyemeyeceğim yine de CHP hatırına oylarını verecekler az olmayacaktır. Kent merkezini ayrı tutmak lazım. Merkez sıkı Demirtaşçı. Hatta ilçelerde de ilk turda daha önce CHP’ye oy veren bu demografik kesimden HDP’ye kayma yaşanabilir. Lakin eğer ikinci tur olursa bu oylar Ekmeleddin İhsanoğlu’na dönecektir kanımca, yani eğer HDP boykot derse pek uyulacağını sanmıyorum.
Bu üç kentten çıkan izlenim şu kin, Türkiye öyle bir hâle getirildi ki bu AKP iktidarında, siyasette mantık ve ahlaki değerler geçmişte de zayıf olsa bile artık tümüyle sıfırlanmış. Hırsızlık, insan hakları ihlalleri, otoriterleşme, dış politikada yaşanan rezalet içten içe bilinse de bu yağma düzeninde üç kuruş da bize düşer diye devamını getirmekte hiç beis yok. Yani diyeceğim odur ki, Tunceli bir yana, Doğu Anadolu’nun cumhurbaşkanı belli. Hakkını teslim edelim, bölgenin cumhur reisi de diyebilirsiniz, ‘aşiret reisi’ de...
Twitter: @ceydak