Son dakika
A Köşe Yazısı Arşiv

Orhan Gazi Ertekin: Bu operasyon her yere sıçrar, gerekirse size ve bana bile!

 Demokrat Yargı derneği başkanı ve hakim Orhan Gazi Ertekin ile röportajımız devam ediyor. Ertekin yargının hangi pratiklerle el değiştirdiğini, operasyonun kimlere sıçrayacağını ve entelektüellerin niye 'eblehler sürüsü' olduğunu anlatıyor bugün de. Kaçırmamanızı tavsiye ederim. (Röportajın birinci bölümüne de sayfanın ortasında yer alan link'ten ulaşmanız mümkün.)

Yargıda nasıl bir sistematik dönüyor, yargı gücü hangi araçlar kullanılarak nasıl el değiştiriyor bize anlatsanız…

-Şunu bir kez daha bir kenara not edelim. Yargı, dünyanın her yerinde bir kamu alanı olarak kurulur. Bunun anlamı, en güçsüz olanların bile güçlü olanlarla eşitliğinin garanti altına alınması ve sonucu da çoğunluklar ile azınlıklar arasındaki demokratik oyunun belirlemesidir.

Oysa Türkiye'de yargı bir kamu alanı olarak değil, bir devlet alanı olarak kurulmuştur. Bunun anlamı ise, güçlü olanın, iktidar olanın her şeyi istediği gibi yapabilir olmasıdır. Diğeri, yargı alanında sadece bir nesne olarak anlam taşır. Burada, farklılıkların kendi varlıkları, kültürleri, potansiyelleri ile hayatın içine dahil olması istenmez, bir devlet terbiyesi içinde ve iktidarı ele geçirenin çıkarlarına uygun olarak davranması beklenir sadece. Hem işlevsel olarak hem de kurumsal ve örgütsel olarak Türkiye'de yargı böyle yaratılmıştır. Yani Türkiye'de yargı yargı değildir. Bir devlet dairesidir. Bu da onun halkı devlete karşı koruma yönündeki tarihsel misyonunun tersine iktidarları halka karşı koruyan bir araç haline dönüştürür.

Sistem böyleyken hakim ve savcı ne yapsın diyorsunuz yani…

-Şöyle… Böyle bir iktidar ortamında hayata dahil olan hakim ve savcı, kendine iki patolojik korunma yolu seçer. Birincisi iktidara ve güce dahil olmaktır. Utanç vericidir. İkincisi ise kendisini toplumdan ve siyasetten ayrı bir varoluş hali olarak sunarak kendi mesleki sınırlarını bütün topluma ve siyasete dayatmaktır. Bu da çok sahtekarcadır. Çünkü, tıpkı kabile büyücüsünün sadece maske takarak başka bir kimliğe büründüğü düşüncesinin sahteliği gibi cüppe ve peruka giyerek de kendi toplumsal ve kültürel kimliğinizden sıyrılamazsınız. Bu bir illüzyondur ve gerçekten kendi adalet misyonunuzu gerçekleştirmek istiyorsanız bütün bir toplumu, farklı sınıf ve güçleriyle beraber yargı ve hukuk alanına taşımak, orada farklı ekoller ve hukuk yorumları olarak yaşatmak zorundasınız. Fakat, bizdeki yaklaşım, zaten hakimlerin kendilerinin ayrı bir sınıf olduğu ve doğrunun ve adil olanın da onlar tarafından bilindiği büyüsüne dahil olmayı yeğliyorlar. Bu maskeli balo sürdükçe bu tür sahtekarca oyunlar da yargıçlar ve savcılar arasında sürecektir.Ve dahası yargıç ve savcılar, iktidar ve güçler tarafından, hem birer gönüllü militan hem de "yargıç sınıfı" büyüsü ile kullanılmaya devam edecektir. Sorun esas olarak buradadır. Türkiye yargısı, farklılığın, Kürtlüğün, Aleviliğin, Sünniliğin, Ermeniliğin ve tüm bu farklılıkların yargının üretilmesine karşı bir tehlike olduğu kanaatindedir. Bu faşizan anlayışı da adalet ve demokrasi adına savunacak kadar çaresiz ve cahil bir ortam da varlığını sürdürmektedir. Böyle bir ortamda yargı her şey olur, ama yargı olmaz. Güç ve iktidarlara göre değişir.

Polis şeflerinden sonra operasyon kimlere sıçrar sizce?

-Böyle soruşturmalar her yere sıçrar! Gerekirse size ve bana bile! Polis şeflerinin de dahil olduğu yapının esas gücü yargı ve HSYK'dır. Bu nedenle de yargıdaki karşılığı ve uzantıları açığa çıkarılmadığı sürece kendisini sürekli olarak üretmeye devam edecektir. Dolayısıyla, son on yılda olduğu gibi bundan sonra da yargı iktidar kurucu merkez özelliğini korumaya devam edecektir. Yeni bir iktidar kurmak isteyen her siyasal hareket, bundan sonra hukuk ve yargı üzerine daha ciddiyetle düşünmek ve kendi politik pozisyonunu oluşturmak zorundadır. Son 7-8 yıllık derin devletin çözüleceği yer tam da yargının bağrıdır. Buraya sıçramayan bir operasyon ne yeni bir iktidar üretebilir ne de kendisine uygun bir savunma hattı çizebilir. Bu yapılmadığında ise yüzeyde bir kaç gürültü yaratmak dışında bir şey yapılamaz.

Öyleyse yargıya bir operasyon bekliyor musunuz?

-Henüz bunun çok uzağındayız ve bunu HSYK seçiminden sonra görebileceğiz. Erdoğan'ın bu konudaki sınırları belli. Çok fazla imkanları yok. Tarihsel tecrübe bakımından önümüzde iki yol görünüyor. Birincisi Alemdar Mustafa Paşa modeli ki çok kanlıdır. III.Selim'in öldürülmesi bahane edilerek yaklaşık üç ay içinde binlerce insan İstanbul'da katledilmiş, geniş bir siyasi temizlik yapılmış, kapsamlı bir terör faaliyeti yürütülmüştür. Bu yöntem uygulanabilecek bir yol barındırmamaktadır. Diğer yöntem ise son yüz yıldır çok tanıdığımız üzere sürekli olarak oradan oraya sıçrayan operasyonlar yapmak ve tüm muhalifleri "tek" bir örgüte dönüştürerek yargılamaya çalışmaktır. Ergenekon'da bu yapılmıştı. Daha önce de bir çok defa uygulanmıştır. Örneğin, 1935 Eskişehir Yargılamalarında Saidi Nursi hiç tanımadığı Yalova’dan bir şeyh ile dosyaları birleştirilerek yargılanmıştır. Dolayısıyla, böyle bir yol kullanılırsa, operasyon her yere "sıçrar". Size ve bana bile demem bundandır. Çünkü, hukuk ve yargı kullanılsa bile bu da devletin kullandığı bir terör yöntemidir ve geleneklerimizde çok miktarda kayıtlıdır.

Cemaat'in yargıda yapılanması "10 şiddetinde" bir tehlike ise, AK Parti'nin onları tasfiye edip yerine kendi kadrolarını getirmesi kaç puanlık bir tehlikedir?

-Anam, çocuklarına henüz küçüklerken "Yaranız nerede ise canınız oradadır!" derdi. Nereniz ağrıyorsa en önemli ve şiddetli sorununuz odur hakikaten de. Yani ne mi diyeceğim? Kemalistlerin, ulusalcıların, milliyetçilerin yargıdaki tekel iktidar varlıkları "10 şiddetinde" bir sorun idi. Cemaatin de yargıdaki iktidarı "10 şiddetinde" bir sorundur. Hükümetin yargıdaki iktidarı da "10 şiddetinde" bir sorundur. Çünkü o anda yaramız orda olduğu için canımız da ordadır! Bunun dışında ne Ak Parti’nin, ne Cemaatin, ne Kemalistlerin, ne ulusalcıların-milliyetçilerin yargıdaki varlığı şiddetli bir sorun oluşturur!

Geçen yıl "Biri bizi bu cemaatin yargısından kurtarmalı" demiştiniz. Bu kurtarıcıdan memnun musunuz?

-Buna hem evet hem de hayır diyeceğim! Tıpkı 2010 referandumu sonrası yaşadığım duygu bu. 2010 Referandumu ile bir dönem kapandığı için ve bunda bir pay sahibi olduğum için memnunum. Allah sevdiği kuluna başka ne versin. Bir kibrin gözünüzün önünde yıkılışının gösterisinden başka! Bu memnuniyetime karşılık 2010 sonrası yeni gelenden memnun değildim. 2010 sonrası oluşan yeni AKP-Cemaat koalisyon iktidarının 2013 ile beraber tepetaklak çöküşünden ve bunda da payımız olmasından pek memnunum. Yeni gelenden ise gene memnun değilim. 2010 sonrası iktidar ve gücünü yitiren geleneksel güçlerin düşüşü Allah’ın bize bir lütfuydu. 2013 sonundaki AKP-Cemaat iktidar koalisyonunun düşüşü de bir başka lütuftur. Şimdi bize düşen görev, iki düşman kardeşten birini ötekinden üstün tutmadan bu yeni gelene ve gelecek olana da haddini bildirmek, ona karşı da demokratik bir siyasi mücadele vermek ve Allah’ın bir kez daha lütfuyla onun da düşüşünü beklemektir.

İşimiz Allah’a kaldı yani?

-Tabii ki hayır. Artık kurtarıcı biziz ve İttihat ve İtilaf geriliminden bu 
yana bizim gücümüzü ve enerjimizi yutan şu düşman kardeşlerin saçma oyunlarını aşıp kendi kaderimize sahip çıkmamızın zamanı geldi. Artık, "Biri bizi onun-bunun yargısından kurtarmalı!" çağrısı dönemi bitmiş "Yargıya biz kurtaralım" dönemi başlamıştır...

Yolsuzluk iddialarının yakın bir gelecekte soruşturulacağını düşünüyor musunuz?

-Hükümet şu an, yolsuzluk iddialarına karşı kartondan bir baraj örmüş nafile direnmeye çalışıyor. Baraj bir süre dayanacak, sonra önüne duranları da sele katıp götürecek. Dolayısıyla hükümetin bugün kazanç hanesine yazdığı her şey bir süre sonra kendi üzerinde daha büyük bir baskı oluşturacak ve aleyhine dönecek. Yolsuzluk davalarının, önümüzdeki en az on yılın en önemli siyasi hesaplaşma noktalarından birisi olacağını söylemek kehanet olmayacaktır. Bu konudaki hükümet direnci devam ettiği sürece de Erdoğan ailesinin "Marcos" imajı güçlenecektir. Sonuçta yolsuzluk iddiaları, yakın gelecekte soruşturulmazsa, uzak gelecekte Erdoğan için değil ailesi içinde çok yıkıcı olacak. Şu aşamada ve bir kaç yıl içinde davalardan kurtulsa bile ilerleyen dönemde biriken basınçtan kurtulması mümkün görünmüyor.

Peki bu döngü bu güç savaşı bu rövanş isteği ne kadar daha böyle gidecek, aynı yöntemler aynı silahlar daha ne kadar kullanılacak?

-Hukuk ve yargı daima "siyasal denge" durumlarında var olabilir. Avrupa sistemi, Avrupa hukuku, "Avrupa Dengesi" kavramından çıkmıştır örneğin. Siyasal dengenin olmadığı anda ve yerde bir yargıdan ve hukuktan söz edilemez. Bu nedenle de farklı toplumsal kesimlerin kendisini temsil ettirdiği bir meclis ve o meclisin inşa ettiği bir yargı ve HSYK şarttır. Eğer yargı içinde farklı ve özellikle de güçsüz toplumsal ve siyasal kesimlerin önemli ve etkili temsili söz konusu olmaz ise gücü eline geçiren bugüne kadar olduğu gibi keyfine göre kullanır. Bu durum hem yargının demokratlaşmasını hem de hukuk alanının tekdüzelikten kurtulup ekollerle ilerleyip olgunlaşmasını sağlar. Bugün yargıda bir ekol yoktur örneğin ve kimse de bunun farkında değil maalesef. Ekolsüzlük Türkiye yargısının en büyük trajedilerinden birisidir. Ve garip olan bununla övünmesidir. Yargıda bugün herkesin aynı veya benzer olduğu bir durum ile karşı karşıyayız. Hatta herkesin aynı olduğunun düşünülmesi dayatılıyor.

Adaletin böyle sağlanacağı düşünülüyor olabilir mi?

-Evet tabii. Sadece mesleğin birleştirdiği bir topluluğun, siyasetten arınmış bir meslek sınıfının doğru ve adil sonuçlar üreteceği sanılıyor. Oysa bu sadece bir cehalettir. Eğer yargıda farklı toplumsal gruplar olmaz ve tanınmaz ise bu kaçınılmaz olarak yargıda ekollerin yokluğuna da yol açar. Böyle bir topluluk ancak otoriter bir yönetimin aracı olur. Bugün Türkiye bir kaç farklı hareket ve gücün oluşturduğu bir geçici denge halinde yaşamaktadır. Kürt siyasal hareketi, esas olarak kadın hareketi ile Alevi hareketini birleştiren 
Gezi Hareketi, Laiklik, milliyetçilik ve ulusalcılığın başat olduğu geleneksel hareket ile Gülen Cemaati ve Erdoğan'ın geniş topluluğunun oluşturduğu bir denge ile karşı karşıyayız. Herhangi birinin bir diğerini kolay kolay kriminalleştiremeyeceği, kriminalleştiremeyeceğinin anlaşıldığı bir tarihi dönemi yaşıyoruz. İşte gerçek bir yargı ve hukuk alanının yaratılması için gereken tarihsel ortam tam budur ve bu güçlerin uzlaşması ile oluşturulacak bir yargıya acil bir ihtiyaç vardır. Aksi taktirde yaşanan kumarın mağduru evvelsi gün sosyalistler ve dindarlar, dün Kemalistler, bugün Cemaat, yarın Ak Partinin ta kendisi olacak ve devir sürekli değişirken devran bir türlü değişmeyecektir.

Formül ne o zaman?

-Dolayısıyla yapılacak ilk şey, bu siyasal dengenin bir sözleşmeye geçirilmesi ve yargıdaki var olan tekelci güç ilişkilerinin tamamen alaşağı edilerek uzlaşmaya dayalı yeni bir yargı ve mahkemeler alanı inşa edilmesidir. Arkasından hukuk alanının özerkleşmesi ve ekolleşme kendisini gösterecektir. Başka deyişle her gücü eline geçirenin istediği gibi yönetmesini engelleyecek bir denge ve teamül sistemi oluşacak ve dayanıklı bir hukuk ve yargı gelenek ve teamülü inşa edilecektir. Bu anlamda öncelikle HSYK'nın mevcut meclisi aşan bir biçimde toplumun genel çıkarlarına uygun biçimde yapılandırılması şarttır. 

GÜL BAŞBAKAN OLURSA AKP-CEMAAT KOALİSYONU SÜRER

Türkiye'nin yargı ve kolluk sistemlerinde daha önce böyle benzer bir savaş, kadrolaşma ya da tasfiye olmuş muydu?

-Adnan Menderes 1954 ve 1958'de iki defa CHP kökenli yargı mensuplarını emekliye sevk etmek için harekete geçmiş, bazılarını tasfiye etmişti. Benzer bir durum 1960 darbesi sonrası bu kez de önemli sayıdaki Demokrat Partili Yargıtay ve Danıştay üyelerinin yasayla emekliye sevk edilmesi şeklinde yaşandı. Her iki tasfiye de bugünkü çatışmalara köken oluşturacak bir siyasal gerilime tekabül ediyor.

Cumhurbaşkanlığı seçiminden sonra Cemaat-AKP kavgası nasıl devam eder? 

-Ortada henüz bir Cemaat-AKP savaşı yok. Olan şey Cemaat- Erdoğan savaşıdır. Zaten, Ak Parti içinde Cemaat ile Erdoğan'a eş düzeyde savaşacak başka bir aktör olmadığı için bu mücadele Erdoğan'ın kendisini sürekli olarak farklı alanlarda klonlamaya çalışması ile devam ediyor. Bu savaşta Cumhurbaşkanlığı kritik. Eğer alınamazsa Erdoğan iktidarı sürekli yara alacaktır. Fakat, Cumhurbaşkanlığına geçtiği anda da Ak Parti sahası boşalmaktadır ve Erdoğan için maalesef gerçek bir siyasi klonlama yöntemi henüz bulunamamıştır. Erdoğan'ın kaderi de budur. Her yeri ele geçirmek zorundadır. Ama bu mümkün değildir. Bunu ne Abdülhamid ne de Mustafa Kemal başarabilmiştir. Önünde mantıklı iki yol görünmektedir: Ya Cumhurbaşkanlığını bir fetih olarak göstermesine müsaade edilmesi kaydıyla Abdullah Gül üzerinde de uzlaşmayı kabul edecektir. Ki bu durumda Erdoğan'ın Gülen ile tedirgin bir anlaşmaya razı geldiği ve AKP-Cemaat koalisyonunun yeni bir biçimde tekrar kurulmaya başlandığı anlamına gelir. Bu anlamda son operasyonların Abdullah Gül’ü daha fazla kendi tarafına angaje edecek bir miras olarak ayarlanmış olma ihtimalini düşünmek bir spekülasyon olarak mümkündür. İkinci olarak mevcut operasyonları bizzat Abdullah Gül'ün Başbakanlığa gelişini engellemek için daha erken yaptırmış olması ihtimali de göz ardı edilmemelidir.

Nasıl yani?

-Şimdi böyle bir operasyonla uyumlu bir başbakan ihtiyacı artık bu yeni süreçle beraber daha fazla açığa çıkmış sayılacak. Dolayısıyla, Erdoğan, AKP içinden kendisine uygun bir başbakan seçebilir ve işte o zaman Cemaat- AKP savaşını ve geleceğini konuşmaya başlayabileceğiz. Daha yolumuz var ve bir "yeni iktidar" ve "yeni Türkiye", ancak bu savaşın sonunda kurulabilir hale gelecek. 

MARCOS’LARLA SADDAM MELEZİ BİR LİDER

Bu seçimlerden sonra, Erdoğan'ın seçilmiş olacağını varsaydığımızda, bizi nasıl bir Türkiye bekliyor?

-Erdoğan 17 Aralık’tan sonra uluslararası alanda Marcos’larla Saddam Hüseyin melezi bir siyasi figüre dönüşmesini engelleyecek bir önlem alamadı. Soğukkanlılığını yitirdi. Ve asıl büyük darbeyi o anda yedi. Sonraki kazançlarının hiç biri bu büyük darbeyi telafi edemeyecek ve yüz yıl da geçse etkisi silinemeyecek. "30 Mart Zaferi" denilen şey gerçekte Erdoğan'ın siyasi hayatındaki en büyük yenilgiydi ve Erdoğan'ın ilk defa Türkiye siyasetinin azınlığına düştüğünün kanıtı durumundaydı. Çünkü kendisine oy vermese bile destekleyen Türkiye muhafazakar sağının geniş kesimlerinden bile kesin olarak 30 Martta ayrıldı. Entelektüellerin genelinin iddia ettiğinin tersine gerçek şu ki Erdoğan'ın bir diktatörlük ihtimali fazla değil. Bir kez daha 2007 yılı öncesine döndü. Anayasa Mahkemesi, yargı ve herşeye rağmen Abdullah Gül’lü Cumhurbaşkanlığı karşısında konumlanmış durumdaydı. Gül'ün bu süreçte Erdoğan karşısında daha yapıcı davranmasına aldanmayın. Çünkü, bunun karşılığında daha büyük bir balık olan Başbakanlığı bekliyordu. Gerçek politik pozisyonunu zaman içinde göreceğiz ve Erdoğan'ın gelecek projeksiyonundan çıkarıldığı ölçüde muhalif mahfilleri besleyecek faaliyetleri daha da yükselecektir.

ERDOĞAN İLK TURDA SEÇİLMEMEK İÇİN DUA ETSİN

MİT’in gücünün ciddi bir biçimde artması da yeni dönemin özelliklerinden biri olacak değil mi?

-Evet, Erdoğan MİT merkezli yeni bir devlet kurarak kendisini garanti altına almaya çalışıyor. Fakat şansı yüksek değil. Bu durum onun siyasi imgesine yerleşen Marcos’lar unsuru yerine Saddam unsurunun daha da yoğunlaşmasına yol açacaktır. Her durumda, sanıldığının tersine Erdoğan için Gül üzerinde kapsamlı bir uzlaşmayla Çankaya'da bir daire sahibi olmak en makulü gibi görünüyor. Aksi takdirde son anına kadar tedirginlik ve güvensizlik içinde geçecek bir hayatı ailesine de miras bırakacak gibi duruyor. Şunu da eklemek gerekir ki, Erdoğan, bu sürecin kendi aleyhine seyretmesine müsaade edecek bir lider de değil. Sonuç olarak umarım Türkiye, bundan sonra trajedilerden 
uzak durur. Diğer yandan ise Gülen ve Gül ile CHP ve MHP gruplarının da toplumun yeni talep ve dinamizmini besleyebilecek bir umut olma özelliğini sergileyebildiği görülmüyor.

Erdoğan'ın birinci veya ikinci turda seçilmesi Türkiye iklimini değiştirir mi sizce?

-Ben Erdoğan'ın yerinde olsam, ilk turda seçilmemek için dua ederdim. Ne kadar sert ve keskin biçimde ve yüksek oylarla gelirse kendisine yönelik nefret ve kini o kadar yükseltecektir. Buna karşılık ne kadar az oy alırsa ve ikinci turda seçilirse rakiplerinin özgüvenleri o kadar artacak, yani ona orada tahammül etme ihtimali ise o kadar yükselecektir. İçinde bulunduğu durumda Erdoğan'ı ve taraftarlarını rahatlatacak olan şey yüksek oy değil birinci parti düzeyindeki bir oy yüzdesidir.

Kopyalandı

Yazarın Diğer Yazıları

Tümü
  1. KAVRAMSAL SANATA DAİR
  2. MEYVEYİ DALINDAN YEMEK GÜZELDİR!
  3. MODERNLEŞME, TÜRK ŞİİRİ ve SEKÜLERLEŞME
  4. ONUR AKYIL: ŞAİRLİKTEN DÜZYAZIYA GEÇMEK…
  5. Türk modernleşmesinin bir diğer yüzü olarak: ‘Tunç Asker’