Son dakika
A Köşe Yazısı Arşiv

"Acımasız ama laik..."

 Batı'nın tercihi seküler rejimlerdi. İngilizce deyimle kendi tercih ettikleri rejimleri, "brutal but seculer"(vahşi ama seküler) diye tarif ediyorlardı. Bu nedenle Mursi'nin Mısır'da bir askeri darbeyle devrilip, geleneksel Batı yanlısı rejime dönülmesini memnuniyetle karşıladılar. Bu nedenle, Tayyip Erdoğan'ı sürekli bir bombardıman altında tuttular, tutmayı sürdürüyorlar.

Türk modernleşmesinin temel kodları Batı düşüncesinin ürünüdür. Dünya üzerindeki Batı üstünlüğü, aynı zamanda bir değerler hegemonyası olarak karşımıza çıkar. 

Aslında bu değerler, zaman içinde değişim geçirse bile, temel kodları aynıdır. Fransız İhtilali, dönüşümün bir devrimle ve bir halk ayaklanmasıyla gerçekleşeceğine işaret eder. Benzer bir ihtilalciliğin devamı olarak komünizm ortaya çıkar. Onların temel kodları da modernleşmedir. 

Fransız İhtilali, Jakobenliği üretti. Sovyetlerdeki Leninist İhtilalin temel mantığı da aynıydı. Daha sonraki ihtilalci kalkışmalara ilham veren bu iki devrimin yol haritası; ayaklanma ve şiddet yoluyla varolan iktidarın parçalanması ve yıkılmasıdır. Bir öncü azınlığın, geri toplumu yukarıdan aşağıya değiştirmesidir. 

Bu ihtilal yolu, toplumdaki "geri" ya da "gerici ideolojileri" tasfiye etmeyi önüne koyar. Bu anlayışa göre; toplumsal muhafazakarlığın odaklandığı merkez dindir. Toplum yeni bir kalıba dökülürken, din de geldiği yere, "tarihin çöplüğüne" gönderilecektir. Fransız İhtilalinin temel hedefi kilisedir. Sovyet devriminin de asıl hedefi Rus Ortodoksluğudur. 

1975 yılında Maocu bir parti yöneticisi olarak ziyaret ettiğim "komünist" Arnavutluk'taki parti liderleri, kilise ve camileri ahıra dönüştürmekle övünüyorlar, gericiliğin kökünü kazıdıklarına inanıyorlardı.

MÜSLÜMANLIK

Batı modernleşmesi kiliseyi hizaya soktu, ancak yenemedi. Bir çok temel düşünce kodları, dönüp dolaşıp Hıristiyan inancıyla bir bütünlük kazandı. Hıristiyanlık evrilerek Batı modernleşmesinin içine yerleşti. 

Sahip olduğu ekonomik ve askeri üstünlüğün rahatlığı içindeki Batı, evrensel olduğuna inandığı kendi değişim kodlarını; kendi değişim patikasını bütün dünyaya dayattı. 

Dinle arasına belli bir mesafe koyan Batı, benzer biçimde din devlet, din toplum ilişkisinin İslam dünyasında da geçerli olabileceğine inandı. İslam dünyasını, Batı modernleşmesinin kodları üzerinden ele alan bir bakış açısı geliştirdi. Laiklik de bunların en önde geleniydi.

ULUSALCI MODERNİZM

Batı medeniyeti, Müslüman ülkeleri "dini gericilik"ten kurtarabilmek amacıyla, ideolojik bombardımana tabi tuttu. Sosyalist ideoloji de büyük ölçüde bu kampanyanın parçası oldu. 

Cumhuriyet kuşağının temel eğitimi ve okuması da Batılı kodlar üzerinden oluştuğu için, Türkiye'de Batılı modernizm ülkeyi yöneten elitleri yönlendirdi. Türk modernistleri diğer Müslüman ülkelerdeki modernleşme akımlarına da ilham kaynağı oldu. 

Bu akımlar, toplumsal dinamiklerin ürünü olmaktan çok, bir ütopik değişimi kendilerine esas alıyorlardı. Onlara göre; dinin uyuttuğu kitleler, ancak yukarıdan aşağıya uygulanacak bir zor yoluyla uyandırılabilirlerdi. 

İslam dünyasındaki ulusalcı modernist hareketler, bu yüzden hep toplumun genel eğilimiyle çatıştılar, despotik bir yönetim tarzının temsilcileri haline geldiler. 

Batı bu akımları sevdi. Çünkü bunlar, "geri İslam'ın içinden çıkmış, Batılı bir hayat tarzının ve düşünce biçiminin o ülkelerdeki temsilcileriydiler." 

Bu bastırma kendi içinde zıddını da yarattı. Batı tarzının zor yoluyla kabulünü amaçlayan baskıcı yönetimlere karşı, İslamcı karşı koyuşlar başladı. İslamcılık olarak adlandırılabilecek bu akımlarda kendi içlerinde değişik renklere büründüler. 

Yoksul ülkelerde ve yönetimin baskısının daha sert kendini hissettirdiği bölgelerde ortaya çıkan İslamcı akımlar, daha sert ve daha acımasız bir eylem tarzını benimsediler. Nispeten daha zengin, yönetim biçimlerinin daha kabul edilebilir olduğu ülkelerdeki İslamcı akımlar ise daha ılımlı, daha reformist bir karakter kazandılar. 

İşte bu noktada Batı yeniden devreye girdi. Batı tarzı seküler düşünce biçimi kendini bu ülkelerde yeniden gösterdi. Batı'ya göre; İslamiyet gerilikti. Bu nedenle İslamiyet ile ilişkilendirilen siyasi akımların demokratik bir içerik taşıması ve çoğulcu bir karakter kazanması mümkün değildi. 

İslamcılığın onlara göre karakteri gereği; Batıda'daki Hıristiyan demokratlara benzer bir yöne yönelmesi de mümkün değildi.

'VAHŞİ AMA SEKÜLER-BRUTAL BUT SECULAR'

Son yıllarda Mısır'da, Tunus'ta, Fas'ta Müslüman Kardeşlerin, Türkiye'de AK Parti'nin seçim yoluyla kazandıkları başarılar ve "Arap Baharı" olarak anılan özgürlük isteğiyle gelişen eylemler, Batı'yı "olabilir" beklentisi içine soktu. 

Ancak, kısa sürede bu düşüncelerinden vazgeçmek ihtiyacını hissettiler. Çünkü, bu "yeni tip İslamcı" hareketler, Batıcı modernleşme paradigmasının dışına çıkan tavırlar gösteriyorlardı. Farklı bir demokrasi okumaları ile dikkat çekiyordu. Düşünce sistematikleri değişik olduğu gibi siyasi duruşları da aykırılık içeriyordu. 

Mursi yönetimindeki Mısır, Erdoğan yönetimindeki Türkiye, Batı'nın dikte ettirdiği bazı siyasetlere karşı çıkıyorlardı. Örneğin İsrail'in bölgedeki zorbalığını, daha önceki iktidarlardan farklı olarak eleştiriyorlar tavır alıyorlardı. Çoğulcu bir rejimin İslam dünyasında mümkün olabileceğinin işaretlerini veriyorlardı. 

Batı'nın tercihi seküler rejimlerdi. İngilizce deyimle kendi tercih ettikleri rejimleri, "brutal but seculer"(vahşi ama seküler) diye tarif ediyorlardı. 

Bu nedenle Mursi'nin Mısır'da bir askeri darbeyle devrilip, geleneksel Batı yanlısı rejime dönülmesini memnuniyetle karşıladılar. Bu nedenle, Tayyip Erdoğan'ı sürekli bir bombardıman altında tuttular, tutmayı sürdürüyorlar. Çünkü, bu tür İslamcılık onların tanımladığı İslamcı kategorisine uymamıştı. 

Batı'nın İslam tarifi için en uygun örnekler kendi elleriyle yaratıp canavarlaştırdığı IŞİD, Boko Haram gibi vahşi örgütler... Taliban ya da El-Kaide de bu kategoriye giriyordu. 

Halbuki İslam dünyasının ezici çoğunluğu bu örgütler gibi düşünmüyor, davranmıyordu. Şu anda Batı'nın desteklediği diktatörlüklerle yönetilen Müslüman ülkelerde makul seçimler yapılsa, çoğunda AK Parti ya da Müslüman Kardeşler benzeri partilerin başarı kazanacağı ortadadır. 

Batı ise kendisine bağımlı dikatörlükleri destekliyor.

IŞİD gibi örgütler çevresinde toplanan şiddet yanlısı grupları ise, hayalindeki İslam olarak kucaklıyor.

Kopyalandı

Yazarın Diğer Yazıları

Tümü
  1. KAVRAMSAL SANATA DAİR
  2. MEYVEYİ DALINDAN YEMEK GÜZELDİR!
  3. MODERNLEŞME, TÜRK ŞİİRİ ve SEKÜLERLEŞME
  4. ONUR AKYIL: ŞAİRLİKTEN DÜZYAZIYA GEÇMEK…
  5. Türk modernleşmesinin bir diğer yüzü olarak: ‘Tunç Asker’