Son dakika
A Köşe Yazısı Arşiv

Heyecanı kaybolmuş ‘açılımlar’

 Türkiye 2000’li yıllara Kemalist statükonun kendisini sıkboğaz ettiği sorunlardan artık kurtulmak istediğini ortaya koyan bir heyecanla girdi. Nitekim birbiriyle daha fazla milliyetçi, devletçi, statükocu olma yarışındaki partilerin çoğunu 2002 seçimlerinde tarihe gömerek adında “adalet” ve “kalkınma” iddiası bulunan ve öncesinde kamuoyunda “yenilikçi” diye nam yapan bir siyasi ekibi işbaşına getirdi. Siyasi yelpazede sahici bir sosyal demokrat kitle partisi ya da Cem Boyner’in kısa soluklu Yeni Demokrasi Hareketi (YDH) gibi liberal demokrat bir parti bulunsaydı, AKP belki yine tek başına iktidar olurdu; ama “alternatifsiz” gibi davranacak bir lüksü de olmazdı. Daha fazla demokrasi ve özgürlük perspektifiyle Türkiye’nin sorunlarını çözme iddiasında birden çok partinin bulunması, ülkenin eksikleriyle, sorun ve sancılarıyla birlikte içerisine girdiği demokratikleşme mecrasında daha emin adımlarla ilerlemesine olanak sağlardı.

AKP iktidarının ilk iki dönemine damgasını vuran, denebilir ki AB’ye tam üye olma isteğine endeksli reformlar, askerî vesayete karşı toplumun her kesiminden gelen “dik dur” desteği ve kronik sorunlarımızı inkâr ideolojisinin sınırlarını zorlayan yeni bir anlayışla ele alma çabası oldu. “Açılım” siyaseti kamuoyunda umut, beklenti ve heyecan yarattı. Ancak bu arada AKP ve lideri Recep Tayyip Erdoğan, biraz da muhalefetin çapsızlığının verdiği güvenle tipik bir iktidar hastalığına tutuldu. Ve iktidarının üçüncü döneminde, iktidar hastalığına tutulmanın herhalde en akut seviyesi olan kendini “devlet” ile eşdeğer görme noktasına geldi. Hükümet olmasına rağmen “devlet” ile mücadele eden bir parti olmaktan devleti “ele geçirmiş” gibi davranan bir parti hâline geldi.

Hangi ideolojik rengi taşırsa taşısın hareket noktası sözcüğün en geniş bağlamında demokrasi ve özgürlükler olan bir siyasi hareket, iktidar da olsa kendisini “devlet” saymaz; aksine toplumsal yaşamın bütün alanlarında “devlet”i küçültür, anlam ve önemini azaltır, bunun için gayret eder. Ama bir siyasi hareketin “devlet” ile mücadelesi onu ele geçirene kadar ise, ister muhafazakâr ister sol iddialı bir ideolojisi olsun, “demokrat” olmaktan uzaklaşmış demektir. Genel olarak da böyledir ama Türkiye özgülünde “iki kere” böyledir. Çünkü, malum, Türkiye’de “her şey devlet için” olarak özetlenebilecek bir faşizan zihniyet hâkimdir ve toplum da buna göre şekillendirilmiştir. Bu nedenle demokrasi iddiasının ciddiyet ve samimiyeti, rahatlıkla diyebiliriz ki iddia sahibinin bu “devlet” anlayışı karşısındaki tutumu ve duruşuyla ölçülür, ortaya çıkar.

AKP bu sınavdan çaktı. Türkiye’yi siyaseten kullanmayı pek sevdiği Tek Parti dönemi zihniyetinin “yeni” bir versiyonu ile karşı karşıya bıraktı. “Milli irade” söylemiyle perdeleyerek kendini “devletleştirmek” çabası içine girdi. Bu çabasını meşrulaştırmanın, gerekçelendirmenin gereksindiği “yeni düşman” da “paralel yapı” oldu. “Paralel yapı”, AKP’nin devleti ele geçirmek adına giriştiği mücadelenin paravanıdır, kod adıdır.

AKP, siyasi tarihte pek az partiye “kısmet” olacak bir “yenilik” ve “değişim” talebini temsil şansı elde etmişti. Bu şansı, liderlerinin “tek adam” hevesine kurban etti.

2015 seçimlerine doğru öyle anlaşılıyor ki yeniden “açılımlar” ile ilk zamanların heyecanı tazelenmeye çalışılacak. Hangi hesapla olursa olsun “açılımlar” sahici sonuçlar yaratmak kaydıyla iyidir.

Ama bu da AKP kurmaylarına, akıldanelerine ev ödevi olsun: Hükümetin “açılımları” kamuoyunda eskisi gibi heyecan, iyimserlik ve “yenilenme” duygusu yaratmıyor. Ne “çözüm” süreci ne de sonu gelmez “Alevi açılımı”... Acep nedendir?

[email protected]

Twitter: @CaferSolgun

Kopyalandı

Yazarın Diğer Yazıları

Tümü
  1. KAVRAMSAL SANATA DAİR
  2. MEYVEYİ DALINDAN YEMEK GÜZELDİR!
  3. MODERNLEŞME, TÜRK ŞİİRİ ve SEKÜLERLEŞME
  4. ONUR AKYIL: ŞAİRLİKTEN DÜZYAZIYA GEÇMEK…
  5. Türk modernleşmesinin bir diğer yüzü olarak: ‘Tunç Asker’