Son dakika
A Köşe Yazısı Arşiv

Prof Arato: "ABD Gülen'i bu iddialarla katiyen vermez"

Arato'ya Cumhurbaşkanı'nın dün yine gündeme getirdiği "Gülen'i ABD'den istedim, gerekirse yine isterim" cümlesini hatırlatıp, sordum. ABD bu noktada nasıl bir pozisyon alır?

Amerikalı saygın bir anayasa hukukçusu olarak çeşitli uyarıları ve tespitleri beğenilmediği için hemen Türkiye’nin dar görüşlü köhne etiketçileri tarafından “darbeci”, “Ergenekoncu” filan ilan edilmişti. Prof. Andrew Arato’dan söz ediyorum. Yeni bir anayasa yapılacağına inandırıldığımız ‘neşeli’ günlerde, yaklaşık 2 yıl önce kendisiyle bir röportaj yapmış, anayasa mahkemesinin önemini ve başkanlık sistemini konuşmuştum. Prof. Arato o röportajda “Erdoğan’ın hiper-başkanlık hayali kurduğunu” düşünüyordu. Birkaç gün önce yine bu ve benzeri konuların üzerinden geçme fırsatı bulduk. Bakın neler dedi…

“O gün sana başkanlık sisteminin kötü bir opsiyon olduğunu çünkü ya zayıf yönetim ya da otoriter bir yönetime yani hiper-başkanlığa dönüşebileceğini söylemiştim. Bildiğin gibi anayasa değiştirme komisyonu çöktü ve anayasa değişikliği şimdilik rafa kalktı. Bu arada Sayın Erdoğan anayasal yetkileri zayıf bir Cumhurbaşkanı oldu. Anayasal yetkileri zayıf ama AKP Meclis'te çoğunluğu koruduğu ve başbakanlık koltuğunda ‘esnek’ biri oturduğu sürece istediği güce ulaşmış ve kullanıyor olacak. Bu da bir hiper-başkanlıktır. Zira hiper-başkanlık anayasal değil olgusal bir sistemdir. Yani zaten anayasaya hiper-başkanlık ile ilgili bir madde ya da maddeler olmaz. Sistem tek bir adama müthiş güçler verecek şekilde düzenlenirse buna hiper-başkanlık denir. Ki bence Sayın Erdoğan şu anda ona ulaştı.”

Türkiye’deki güç dengeleri üzerine ciddi kafa patlatmış Prof. Arato’yu hazır bulmuşken Gülen-AKP kavgasını da sordum. Şöyle cevap verdi: “Benim açımdan son derece ilginç bir olay bu. 2010 ve öncesinde Hizmet ve AKP iki aleni müttefikti. Bunu bizzat deneyimlemiş biriyim çünkü Anayasa Mahkemesi’ni savunuyorum diye Zaman gazetesinin saldırılarına maruz kalmıştım. Aynı şekilde Hizmet’e yakın kişilerle girdiğim tartışmalarda da AKP ile görüş ayrılıkları içinde olduklarına hiç şahit olmadım. Aralarında tam bir ağız ve fikir birliği vardı. Ayrıca AKP’nin 2010’da başlattığı yargıdaki kadrolaşmanın özeti şuydu: Bir çok Hizmet sempatizanını kilit yargısal pozisyonlara getirmek. Şimdi kendi oluşturdukları bu kadrolaşmayı kırmaya çalışıyorlar. Araları hangi noktada bozuldu? Mavi Marmara ile mi… Gezi ile mi? Kürt meselesinde mi ayrı düştüler? Dershane krizi mi? MİT krizi mi? Yolsuzluk operasyonu mu? Bence en gerçek sebebi şu anda bilmiyoruz. Bildiğimiz tek şey Erdoğan’ın Gülen hareketini ciddi bir iktidar rakibi olarak görüyor olması. Kafasındaki hiper-başkanlık projesine göre kamuya ve sosyal alana dağılmış Gülen hareketi gibi bir güç odağı olmamalı! Dolayısıyla tüm gücüyle saldırıyor.

**

Arato’ya Cumhurbaşkanı’nın dün yine gündeme getirdiği “Gülen’i ABD’den istedim, gerekirse yine isterim” cümlesini hatırlatıp, sordum. ABD bu noktada nasıl bir pozisyon alır?

Cevabı şu oldu: “Şimdiye kadar ortaya çıkan uyduruk iddialarla ABD’nin Gülen’i katiyen Türkiye’ye vermeyeceğini söyleyebilirim. Bu kavganın sonu nasıl olur bilemiyorum ama en temel amacın Erdoğan’ın elinde daha da fazla güç bulundurmak istemesi olduğunu düşünüyorum. Başarabilecek mi? Açıkçası onu durdurabilecek iki faktör var… Birincisi seçmen. Eğer anayasa mahkemesi yüzde 10 seçim barajını kaldırırsa AKP’nin meclisteki çoğunluğu dağılabilir. İkinci faktör de Erdoğan’ın yıkıcı dış politikalarından hiç memnun olmayan ABD ve Avrupa…”

**

Prof. Arato’nun çok önemli bulduğum sözlerini sizlerle paylaştım. Meseleye biraz daha yukarıdan bakmamıza yardımcı olacağını umuyor, “hiper-başkanlık” sisteminin anayasal değil de olgusal olduğu tespitinin altını çiziyorum.

Kopyalandı

Yazarın Diğer Yazıları

Tümü
  1. KAVRAMSAL SANATA DAİR
  2. MEYVEYİ DALINDAN YEMEK GÜZELDİR!
  3. MODERNLEŞME, TÜRK ŞİİRİ ve SEKÜLERLEŞME
  4. ONUR AKYIL: ŞAİRLİKTEN DÜZYAZIYA GEÇMEK…
  5. Türk modernleşmesinin bir diğer yüzü olarak: ‘Tunç Asker’