5 Ekim Dünya Muallimler Günü Olarak Kutlanmalı?
24 Kasım'da Öğretmenler Günü kutlanacak ve herkes öğretmenlerin
eğitim için ne kadar fedakârlık göstereceği konusunda nutuklar
söyleyecek.
Ancak dikkat edin öğreticilikleri hakkında değil, eğitimcilikleri
hakkında nutuklar atılacak.
Oysa atılması gereken nutuklar öğretebilme ve öğrenebilme nitelikleri
ile ilgili olmalı öyle değil mi?
Niçin? Eğitmen değil de öğretmen kelimesi kullanıyor?
Bakanlığın adı Milli Eğitim Bakanlığı eğitimi yapacak kişilere verilen
unvan öğretmen. Perhiz ve lahana turşusu durumu, yazımızda yorumlarla
birlikte bu paradoksun tarihi hikayesi
Başlangıçta bakanlığın ismi maarif, maarif; tahsil ile elde edilen
ilim, malûmat, bilgi demek. Muallimde mesleği bilgi öğretmek olan
kimse,dikkat edin eğitmek değil.
Maarif bakanlığı ilk defa 1946'da Milli Eğitim Bakanlığı adı ile
anılıyor,1950-1960 arası tekrar maarif 60' dan sonra eğitim var zaman
zaman kültür ekleniyor ya da çıkarılıyor.
1934'de Yüksek Muallim Mektebi'nin adı Yüksek Öğretmen okulu olarak
değiştiriliyor, her ne kadar yıllarca muallim mektebi olarak anılacak
olsa da,resmi olarak muallimden öğretmene geçiş bu değişiklikle
gerçekleşiyor..
1936'da Saffet Arıkan Maarif Bakanı oluyor. Genç dinamik Eğitimci
İsmail Hakkı Tonguç ile köylerdeki muallim sıkıntısını gidermek için
yepyeni bir proje uygulamaya koyarlar".Çavuş Öğretmenler" projesi, ya
da resmi adı ile "Köy Eğitmenleri."
Askerliğini çavuş olarak yapmış okuma yazması olanlar kurslara
alınarak köy eğitmeni yapılacaktır. Eğitmenlerin görevlendirilecekleri
okul 3 seneliktir. Daha fazla sınıfı olan okullarda görev yapacak
olanlar muallim ya da öğretmen olarak bilinecektir.
Köy Eğitmenleri Yasası 24 Haziran 1937 de çıkar. Bundan 11 gün sonra
sonra Tonguç'un Bakan Arıkan'a imzalattığı, bir anlamda Köy
Enstitülerinin kuruluş belgesi ile eğitmen" yerine köye öğretmen"
yetiştirilmesinin ilk aşaması Köy Öğretmen Okulları açılmaya başlanır.
Askerliklerini çavuş olarak yaptıkları ve okuma yazma bildikleri için
eğitmen yapılacaklarla tahsil görecek olanları aynı kefeye
konulamayacakları mümkün olmadığından öğretmen kelimesi kullanılmaya
başlanacaktır.
Bakanlığın adı 1946 yılında Maarif'den Milli Eğitim Bakanlığına
dönüştürülür, Öğretim Bakanlığına değil Eğitim Bakanlığına.
Bakanlığın adını çevirenler aslında bakanlık olarak yaptıklarının
öğretim değil eğitim olduğunun farkındadırlar.
Eğitim eğmek filinden gelir. Bir şeyi eğmek için kuvvet harcamak
gerekir. Bakanlığın çabaları da bu yöndedir. Öğrencilere öğretme
çabasını gerçekleştirmekten önce şekil verme çabası önceliği
içersindedir. Yani öğrenciler eğme çabası. Bu arada talebeler
öğrenciye olmaya terfi etmiştir. Talebe kelimesi olarak tek bir kelime
ile karşılanacak muallim kelimesindeki kafa karışıklığı
yaşanmayacaktır.
Bakanlığın ismi eğitim bakanlığı olarak değişir gerçekçi bir şekilde,
yalnız bir sıkıntı vardır maarif eğitime evrilirken muallimde eğitmene
evirilmesi gerekirken evirilemez. Çünkü eğitmen unvanı askerliğini
çavuş olarak yapmış yeteri tahsili görmemiş olanlara kaptırılmıştır,
bir kere.
Sadece okuma yazması olan uyanık çavuşlarla tahsil görmüş olanlar aynı
potada olamayacaklarına göre el mecbur öğretmen kelimesi kullanılmaya
devam edecektir. Bakanlık eğitim bakanlığı olacak eğitimi
gerçekleştirenler öğretmen anılacaktır.
Öğretmen olarak mesleklerini icra edenler, kendilerini tanımlarken
"Biz eğitimciler" diye başlayan cümleler kurmaya yıllardan beri devam
ediyorlar, çoğu bu konuda kafa yormadığı için düştüğü garabetin de
farkında olmadan.
1946 yılında bir genelge ile Köy Enstitülerine bağlanmış olan eğitmen
kursları kapatılır.1515 eğitmenin işine son verilir. Özlük haklarını
ancak 1960' dan dan sonra alabileceklerdir.
Eğitmenlere saygı konusunda yapılan haksızlıklar devam edecektir. Çoğu
zaman Köy Enstitüsü mezunu öğretmenlere övgüler düzülürken kimse bu
cefakâr çavuşlarından bahsetmeye bile tenezzül etmeyecektir.
Bu vefasızlığın cevabı çok basit aslında, öğretmen camiası eğitmenleri
yeteri kadar aydın bulmadı, yani kendine denk görmedi, görmek
istemedi. Öğretmen değil ,ancak öğretmen yardımcısı sayıldılar.
Öğretmen olup da kendisini eğitimci diye tanımlayanlar bu eğme
eylemine aşina oldukları için 12 Eylül'ün eğmelerine mukavemet
edemeyip 24 Kasım 'ı Öğretmenler Günü olarak kutlamayı kabul ettiler,
daha önceleri Öğretmenler Günü 5 Ekim'de neredeyse tüm dünyadaki
öğretmenlerle birlikte kutlanırken.
Bana sorarsanız eğitim ve öğretmen paradoksundan vazgeçilip muallim
kelimesine dönülmeli. Bu göreve muallim daha doğru bir isim. 5 Ekim'
de dünya Muallimler Günü olarak kutlanmalı. Ne derseniz?