Yargı, Dink davasında 'yavaş' ve 'sakin'
Başbakan'ı bile şikâyetçi bir pozisyona getirdiğini görebildiğimiz 'yargı dinamizmi', Dink davasına gelince birden başka bir kılığa bürünüveriyor.
Mustafa Öztürk ve Salih Hacısalihoğlu ile doğrudan irtibatlı olan ve çok sayıda görüşme yaptığı tespit edilen numaraların olay günü ve saatinde olay yerinde olduğu, olay günü bazı görüşmeler yaptıkları tespit edilmiştir.” Hrant Dink ailesinin avukatları adına Fethiye Çetin’in dün mahkemeye sunduğu dilekçedeki bu cümleler, davanın hâlâ başında olduğumuzun kanıtı gibi.
Dink cinayeti davası dün yine insan ruhunu karartan o basık salonda, mekanik bir şekilde devam etti. “Sanıklar bağlı olmayarak yerlerini aldılar, duruşmaya açık olarak devam edildi” gibi iç bayıcı klişelerle tekrar karşılaştık.
Duruşmaların ilk günlerinde müdahil avukatlar, olay yerindeki telefon görüşmelerinin Telekomünikasyon İletişim Başkanlığı’ndan istenmesini ve bu telefon irtibatlarından davanın sanıklarıyla irtibatlı olan kişilere ulaşmanın mümkün olabileceğini söylemişlerdi. Ancak dört yıldır sonuç alıcı bir işlem yapılmadığı için verilere ulaşmak mümkün olmamıştı.
Davanın beşinci yılına girilirken gelen veriler, bu görüşmelerden bir yere varmanın mümkün olduğunu gösteren işaretlerle dolu. Avukatlar, gelen veriler üzerinden kendi aralarında yaptıkları amatör araştırmalarla üç dakikalık zaman dilimi içinde bile bazı bilgilere ulaştılar.
Emniyet ise savcılıkla yapılan sözlü görüşmede, herhangi bir veriye ulaşmadığını söylemiş, ‘suçla irtibatlı’ bir durum olmadığı iddiasında bulunmuştu. Avukatlar, amatör bir çalışmayla bu noktaya gelebilirken emniyet neden “Bir şey yok” demek gereğini duyuyor?
Şu açık: Bu cinayette, ‘devlet güçleri arasında bir işbirliği’ne ilişkin ipuçları merkezi önemde. Trabzon Jandarması, Trabzon Emniyeti, İstanbul Emniyeti, İstanbul Valiliği ve istihbarat kuruluşları Hrant Dink’e yönelik cinayet hazırlığından haberdardı. Cinayete hazırlananlarla Trabzon Jandarması arasındaki ilişkiler, yapılan resmi ‘itiraflarla’ iyice açığa çıktı.
Konu, yargının ve idarenin ‘çözüm iradesi’nde düğümleniyor. İşte bu noktaya geldiğimizde karanlık, çaresizlik ve en kötüsü de ‘iç sıkıntısı’ duygusu içinde boğulup gidiyoruz.
Yargı sistemimizin geçirdiği değişimi anlatmaya gerek yok. Geçmişte dokunulamayan kesimlere büyük bir ‘cesaret’le dokunuluyor. Hükümete yönelik ‘darbe planları’ olduğu düşünülen güçlere karşı gösterilen ataklık ortada. Bir dinamizm ve heyecandan söz edilebilir. “İstenirse oluyor” diyeceğimiz bir tabloyla karşı karşıyayız kısmen.
Hatta bu ‘operasyoncu’ havaya bakanlar, “Giderek kaderimizi yargıçların belirlediği bir rejimin içine mi giriyoruz” psikolojisi içine bile girebiliyorlar. ‘Uzun tutukluluk süreleri’, “Tutuksuz yargılanmalı” gibi itirazların Başbakan’dan ve yardımcılarından geldiğine tanık olabildiğimiz ilginç bir dönemdeyiz.
Başbakan’ı bile şikâyetçi bir pozisyona getirdiğini görebildiğimiz ‘yargı dinamizmi’, Dink davasına gelince birden başka bir kılığa bürünüveriyor. Savcılar, polisler, yargıçlar sakinleşiveriyorlar. Ellerindeki bilgi ve belgeleri bir türlü gönderemiyorlar, ‘özel yaşama ilişkin kaygılar’ı, ‘duyarlılıkları’ canlanıveriyor. Yargının yavaş, yaşlı ve ‘tarihsel’ yüzü kendini gösteriyor.
Neden böyle?
Hrant Dink cinayeti, belki de 100 yıldır bu ülkeye egemen olan bir sistemin ve devlet anlayışının kolektif iradesini, yani bir ‘ortak bilinç’i yansıtıyor: Hangi siyasi görüşleri içerirse içersin, ‘devlet iradesi’ bir birliktelik içinde varlığını sürdürüyor.
Katil zanlısıyla çektirilen fotoğraflar elbette tesadüf değildi. Tetikçi babalarına “Oğlunuz devlete hizmet ediyor” diyebilen savcıların, tarihsel bir birikimin sonucunda böyle konuşabildikleri açık.
‘Bu hesap görülmeden, Türkiye’nin yeni bir sistem kuramayacağını’ yıllardır dile getiriyoruz, dile getirmeyi sürdüreceğiz. Hrant Dink cinayeti davası tetikçilerle sınırlı olmaktan çıkmadı, çıkarılamadı. Çaresizlik ve umutsuzluk duygularından yeni bir ışık üretme çabamızdan vazgeçmeyeceğiz.
Şunun bilincindeyiz: O katil zanlısının eline bayrak veren zihniyet yenilmedikçe, ‘yeni Türkiye’ sözü, olsa olsa, bir ‘özlem’in ifadesi olabilir.