İnsan odaklı çözüm
Yunanistan’da seçim krize çözüm olmayıp, seçimlerin yenilenmesine karar verilince borsalar birbirine girdi.
Aslında Yunan halkının AB’nin neo-liberallerinin dayattığı çözüme “hayır” diyeceği baştan belliydi.
Ama kendi aralarında da zaten anlaşmakta zorlanan Avrupalı liderler, “belki bir sürpriz olur” havasına girdi.
Dolayısıyla asıl bu gelinen nokta onlar için hiç sürpriz olmadı.
Şimdi, yeni seçimi beklerken, bir yandan da Avrupa Birliği’nin ortak para birimi Avro’nun içine düştüğü derin krizi aşmaya yarayacak ve bu krizin ekonominin bütününe sirayet etmesini önleyecek çeşitli stratejiler üzerinde düşünülüyor.
Bu tartışmalarda da, krize rağmen ekonomisi sallanmayan Almanya’nın, bu nedenle oluşan yeni ağırlığını ne yönde kullanacağı büyük önem taşıyor.
Almanya, AB içinde bugüne kadar en doğru politikaları uygulamış gibi görülüyor.
Oysa Almanya’nın politikasının sadece AB içindeki diğer ülkeler karşısında bir avantaj sağladığı ve bu yüzden bu ülkenin başarısının aynı zamanda diğer ülkelerin başarısızlığına neden olduğu da dile getiriliyor.
Almanya’nın Eurobond’lara karşı tavizsiz direnişi, bugüne kadar gelen önerilerin yaşama geçirilememesinde büyük rol oynuyor.
Almanya’nın bu çözümsüzlük politikası, onun yapacağı önerilerin ağırlığının artmasına neden oluyor.
Şimdi Alman politikası, AB ekonomisinin ve Avro’nun sağlığına kavuşturulması için planlar hazırlıyor.
Bunların en önemlisi tabii, iktidarda bulunan muhafazakârlarla neo-liberallerden oluşan koalisyonun hazırladığı paket.
Bu paketin ana hatları belli olmaya başladı.
Paket, Almanya’nın krizin başından beri savunduğu teze dayanıyor.
Bu da, “dengeli kamu maliyesi ile Avrupa’da kalıcı büyümenin aynı madalyonun iki yüzü olduğu” düşüncesi.
Yani Berlin AB’ye tasarruf politikaları öneriyor.
Dayatıyor demek daha doğru olur.
Fakat planın asıl önemli yanı, AB içinde özel ekonomik bölgeler oluşturma düşüncesi.
Alman basınında yer alan haberlere göre, Çin ve Rusya’da uygulanan bu yöntemde, Portekiz ya da Yunanistan gibi ülkelerde oldukça düşük vergiler kullanılarak ve işçileri koruyan yasalarda esnemelere gidilerek siz bunu işçi haklarının kısıtlanması olarak anlayın yeni yatırımcılar teşvik ediliyor.
Biraz, bozuk bir gelir dağılımıyla ekonomik başarı sağlayan Türkiye’yi hatırlatan bu politikanın Yunan halkına, işçi hareketlerinin güçlü olduğu ülkelere nasıl kabul ettirileceği ise, belli değil.
Üstelik bu önerilere ilk tepkiler o ülkelerden değil, Almanya’dan geliyor.
Neo-liberal ve işveren dostu kesimler, bu tür özel bölgelerin, rekabet koşullarını Alman işverenleri aleyhine tek taraflı olarak bozacağını söyleyerek itiraz ediyor.
Öte yandan, Alman solu da kendi önerileriyle karşılık veriyor.
Bunlar arasında en önemlisi, gelecek yıl yapılacak genel seçimlerde başbakan adayı olması beklenen eski Alman Dışişleri Bakanı ve sosyal demokrat Frank-Walter Steinmeier’in hazırladığı öneri.
Steinmeier, “tek taraflı tasarrufa kilitlenmiş politikalar yerine kapsamlı bir yatırım ve büyüme programı” öneriyor.
Bu programla ekonomik altyapının modernleştirilmesini, rekabet yeteneğinin arttırılmasını ve Avrupa’nın entegrasyon sürecinin derinleştirilmesini istiyor.
Alman politikacıya göre, bunun için yeni borçlanma gerekli değil.
Zaten varolan AB Altyapı Fonlarını kullanmak ve bunu finans dünyasına getirilecek yeni vergilerle genişletmek mümkün.
Sadece teknik olarak bakıp, “ekonomide belli hedeflere ulaşmak için şu şu şu önlemler alınmalıdır” demek tabii mümkün.
Ama bu önlemleri halka kabul ettirmek gerekiyor.
Sadece teknik bir bakış açısıyla ekonomistlerin doğru bulduğu önlemlerde, insan unsuru bulunmaması nedeniyle bugüne kadar AB içinde bu önlemler kabul ettirilemedi.
Artık insana daha fazla önem veren sol ekonomik tasarıların krizin aşılmasında kullanılmaya başlanacağı bir aşamaya geldiğimizi söylemek yanlış olmaz.