Bir Kafdağı masalı (aşka dair)
Malûmunuz, Müslümanlar arasında yüzyıllardır süren bir tartışma var: İnsan ne için inanır, ne için emir ve yasaklara uyar.
Bir bölük, davalarını naslarla ispat edip, “Cennet için” demiş, konuyu kesinleyen ayetleri sıralamışlar. Bazı imanı zayıf(!)larla karşılaştıklarında da (Allah var) tenezzül edip bir milyon da mantıkî gerekçe sunmuşlar. Böylece Kelam İlmi gelişmiş ve bu konu Kelam (akait) kitaplarına da bilittifak girmiş. Bu bölük, Ehl i Sünnet velcemaattir ve tarih boyunca ekseriyeti oluşturmuştur. Elan, son devrin Kelam kitaplarına göre de şu söz küfürdür, böyle söyleyen Din’den çıkar: “Cennet Cennet dedikleri üç beş köşkle üç beş huri/ İsteyene ver sen ânı, bana Sen’i gerek Sen’i.” Aynı kitaplarda maddelenmiş: “Küfr ü şenia sarihtir” (Edepsizce inkâr açıktır), (Ebussuud Efendi Fetvaları, Hazırlayan Ertuğrul Düzdağ). “Küfürdür; Allah’ı isterim dense dahi”, (Mehmet Zahit Kotku Hz).
Bu dizeler biliyorsunuz, birkaç varyantı olsa da Yunus’a izafe ediliyor. Şiirin kimin olduğu önemli değil, önemli olan tarih boyunca bütün dervişlerin inancının bu yolda olması. İkinci bölük de bunlar. İkinci bölük, anılan kelamcı ve fıkıhçılarca tekfir edilmişse de berikiler, onlar Cennet’i istedi diye kimseye kâfir dememiş. (Bu küçük fark birden aklıma geldi.)
Meseleye Fıkıh açısından bakınca gerçekten çok basit: Allah, Kitab’ında Cennet’i övmüştür, Allah’ın övdüğünü küçümsemek de küfürdür. Bunu mahalle imamı bile bilir ve doğrudur.
Benim davam yüzlerce yıllık bu ihtilafı çözmek olamaz, olmaz; boyumu aşar. Ama bu susacağım anlamına da gelmez çünkü ben de müminim. Mesele doğrudan benim meselem. Onun için demem o ki kendi “hak” inancımı söylemiş olacağım; ne söylemiş olursam olayım.
Kur’an-ı Kerim’deki bütün Cennet/Cehennem ayetlerinin müteşabih olduğuna inanıyorum. Bu ayetlere aynen Mübarek Aksekili Ahmed Hamdi gibi inanıyorum. Diyor ki: “Cennet’i duvarları muhallebiden müteşekkil bir yer; Cehennem’i de yalınlardan ibaret düşlemek küfürdür”, (İslam Dini, İ.H.L. ders kitabı, Ahmed Hamdi Akseki, ilk dönem Diyanet İşleri başkanlarından). Uzun zaman önce okudum bu kitabı; aklımda kalan bu.
Neden insanlar Cennet’i illâ ve sadece ve ısrarla bir “mahal” olarak düşlerler ki...
Ve dikkat ederseniz, anılan şiirde de düalizm var. Şeriatçi, Kelamcının aynı ikiciliği: Bir Cennet var, bir de Allah. Hâlbuki esasen İslam inancının (ilahiyatta) ikiliğe tahammülü yok. İki kesim de dese ki: Cennet Sevgili’nin ayaklarını bastığı yerin adıdır. Cennet Allah’a yakınlık, Cehennem O’na uzak olmaktır; kavganın çoğu biter.
İnancın çetrefilli imtihanlarından biraz geçirilmiş olan kişi, (yukarda andığımız gibi) Cennet’in Allah’a yakınlık, Cehennem’in de O’ndan uzak kalmak olduğunu yakinen bilir.
***
Var olduğundan emin olunan fakat nerde olduğu bilinmeyen Kaf Dağı’nda, kimsenin nasıl olduğunu bilmediği bir Bahçe’de gene kimsenin bilmediği ama orada yaşadığından emin olunan bir Güzel yaşıyor olsa... Bütün dünya bu Güzel’e âşık olsa... Bir gün bu Güzel bütün dünyaya bir şekilde bir Mektup ulaştırsa...
Bu Güzel de, Bahçe de, günlük konuşmada yalın kullanıldığında sadece kendilerini ifade etse. Yani harf i tarifliyse, maarifeyse. Yani kendilerinden başka bir güzeli ve bahçeyi çağrıştırmasa, herkesin aklına Kaf Dağı’ndaki Bahçe ve Güzel gelse...
Güzel, Mektub’unda dese ki: Bahçe’me, dolayısıyla bana gelebileceğiniz selametli bir tek yol var, o da şudur deyip yolu tarif etse...
Tutalım ki bu Mektup üç farklı kişiye ulaştı. Biri sevinçle dese ki, “Ne mutlu bana; akşam Bahçe’ye çağırıldım”. Bu kişinin sevincinin nedeni gerçekten Bahçe midir yoksa Sevgili mi. Neyi, kimi amaçlamıştır; otu sapı mı, Sevgiliyi mi. Ona sormak lazım.
Tutalım ki ikinci kişi de, “Ne mutlu bana; akşama Sevgili beni çağırdı” dese. Bu adama da, “Bre Kâfir sen Bahçe’ye gidecek olduğunu nasıl inkâr edersin” denir mi; Allah’ını seven söylesin.
Hele şu üçüncü: Mektup elinde deliler gibi sokaklarda koşturuyor: “Sevgili akşama beni çağırdı” diye çığlıklar atıyor. Ona, biri, “desene Bahçe’ye gideceksin” dedikçe, o, “Ben Sevgili’ye kavuşacağım diyorum, sen hâlâ Bahçe diyorsun; ben nedem bağı Bahçe’yi; yeter ki ‘eli elimde olsun; kapı kapı dilenek” dese... Masal bu ya, beşeri sanılan bütün aşklara bu şablonu uygulayın; sizi yanıltmayacaktır.