Son dakika
A Köşe Yazısı Arşiv

Yunanistan’ın yeni başbakanı ve Türkiye ile ilişkileri

 Son dönemde dünyanın en zor işleri arasında ilk sıralardaki yerini koruyan Yunanistan başbakanlığının yeni ve son yedi ayın dördüncü talibi sonunda belli oldu. Koalisyon hükümeti kurma çalışmalarının başarıyla sonuçlamasından sonra yeni Yunanistan Başbakanı Yeni Demokrasilideri Andonis Samaras oldu. 61 yaşında olmasına rağmen Samaras, Yunan siyasetinde çoktan beri, hatta 33 sene önceden, izini bırakmaya başlamıştı.

1989 senesinde Yunanistan tarihinin en genç dışişleri bakanı unvanına kavuşan Samaras, katı milliyetçiliği ile tanındı. Makedonya isim konusunu Yunanistan’ın ana dış politika konuları arasına ekleme, Avrupa Birliği’nin uzlaşma amaçlı önerilerini reddetme ve onu çözümsüz hâle getirme politikalarının baş mimarı olarak tanımlanabilir. Makedonya konusunda daha ılımlı tavır sahibi Başbakan Mitsotakis’in parti içi muhalefetini yeterli bulmayan Samaras, Yeni Demokrasi’nin, yani kendi partisinin , Mitsotakis hükümetini devirip ‘Siyasi Bahar’ adlı parti kurdu ve parlamentoda aşırı milliyetçi çizgisini  sürdürdü. 1996 yılı seçiminde seçim barajını aşamayınca siyasetten çekilmek zorunda kaldı. Kariyerinin erken sona erdiği gözüküyordu. Fakat önceki Yeni Demokrasi lideri Kostas Karamanlis’in kararıyla hükümetten devirdiği Yeni Demokrasi partisine geri dönme izni sağladı ve 2004 yılında Avrupa milletvekili olup 2007 yılında Yunan parlamentosuna döndü. 2009 yılında Karamanlis’in partisini ağır yenilgisinden hemen sonra istifa edince, Samaras adaylığını açıkladı ve partinin muhafazakâr ve milliyetçi tabakasının oyunu toplayıp yıllarca Karamanlis’in halefi olarak görülen ve seçim favorisi sayılan Dora Bakoyannis’e karşı sürpriz bir zafer elde etti.

Yunanistan ekonomik krizi patlar patlamaz, Samaras milliyetçi ve popülist bir tavır aldı. Borç antlaşması ve ekonomi paketine karşı çıkıp parti çizgisine karşı olumlu oy veren eski rakibini Dora Bakoyannis’i ihraç etti. Kasım 2011’de Yorgo Papandreu’nun istifasını zorlayan ekonomik kriz derinleşirken, tavrını tamamen değiştirip ikinci borç antlaşması ve reform paketine olumlu oy veren Samaras, Papademos koalisyon hükümetinin isteksiz olsa da ortağı ve onun erken sonunun en önemli faktörü oldu. Mayıs 2012 seçiminde yüzde 18,3 ile partisinin en kötü secim sonucunu elde etmesine karşın, 17 Haziran seçimi öncesinde çıkan kutuplaşmadan faydalanıp parti yüzdesini otuzlara kadar yükseltti.

Şimdi PASOK ve Demokratik Sol partileri Samaras’ın koalisyon hükümeti teklifini geri çevirmediler. Hâlbuki iki partiyi temsil eden bakanlar aktif siyasetçiler değil, fakat sol eğilimli “teknokratlar”. Yani koalisyon ortakları hükümet dışında kalıp, fiilen bir azınlık hükümetine destek verdi. Tıpkı Samaras’ın yaptığı gibi bu yöntemle hükümetin sürdüreceği kemer sıkma politikalarının faturasını ödemeyeceklerini umut ediyorlar.

Samaras’ın ana bilmecesi ekonominin gerçeklerini muhalefet zamanında bol bol verdiği vaatler ile barıştırmak olacak. Ekonomik kalkınmayı ve tasarrufu sağlayan politikaların boş laf olmadığını kanıtlamaya çalışacak, fakat onun hareket alanı hiç de geniş değil. Samaras, Avrupa Komisyonu, Avrupa Merkez Bankası ve IMF’e söz verilen yapısal reform, cari açığı sıfırlama amaçlı tasarruf tedbirleri, özelleştirme programı ile dev devlet borcunu küçültmeye başlamasına isteksiz olan hükümet ortakları ve SYRİZA’nın katı muhalefeti ile bu işin altından nasıl kalkacak, hiç belli değil.

Peki ya dış politika? Samaras’ın başbakanlığa çıkması Türk-Yunan ilişkilerinde yeni krize yol açabilir mi? Şüphesiz, Samaras hiçbir zaman Türk-Yunan ilişkileri konusunda uzlaşıya yakın tavır almadı. 2004 yılında Annan Planı’na karşı çıkan Samaras, son aylarda Yunan sol ve sağ milliyetçi safhalarının gözde konusu haline gelen Yunanistan’ın Ege ve Doğu Akdeniz’de Münhasır Ekonomik Bölgeyi ilan edeceğine söz verdi. Milliyetçi geçmişi sağlam olsa bile, mevcut durumda bulunan Yunanistan’ı Türkiye ile krize itebilecek böyle tek taraflı bir hareket çok muhtemel görünmüyor.

Ayrıca Dimitris Avramopulos’un Dışişleri Bakanı olarak atanması Türk-Yunan ilişkileri konusunda olumlu bir sinyal olarak algılanabilir. Avramopulos Atina Belediye Başkanı olduğu dönemde İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Recep Tayyip Erdoğan’la tanışmıştı. 1999 yılında Avramopulos, okuduğu şiir yüzünden görevinden uzaklaştırılıp hapse atılan Erdoğan’ı, Pınarhisar Cezaevi’ne kadar gidip ziyaret etme talebinde bulundu. Talebi yetkili makamlarca reddedilip ziyaret mümkün olmamasına rağmen, Erdoğan bu jesti unutmadı, Avramopulos’u o zamandan beri “kara gün dostu” olarak görüyor. Bu arkadaşlık çözüm üretemezse de, en azından Türk-Yunan ilişkilerinde ek bir denge faktörü olarak yorumlanabilir.


[email protected]

Kopyalandı

Yazarın Diğer Yazıları

Tümü
  1. KAVRAMSAL SANATA DAİR
  2. MEYVEYİ DALINDAN YEMEK GÜZELDİR!
  3. MODERNLEŞME, TÜRK ŞİİRİ ve SEKÜLERLEŞME
  4. ONUR AKYIL: ŞAİRLİKTEN DÜZYAZIYA GEÇMEK…
  5. Türk modernleşmesinin bir diğer yüzü olarak: ‘Tunç Asker’