Diyarbakır Valisi'nin açıklaması (2)
Bir önceki yazıda (Çarşamba) Diyarbakır Valisi Mustafa Toprak'ın 14 Temmuz günü Diyarbakır'da yaşanan olaylara ilişkin açıklamasından söz etmeye başlamıştım. Açıklamayı "İdarenin hakimiyeti" olarak adlandırabileceğimiz bir zihniyet ve pratiğin iyi bir örneği olarak değerlendirdiğimi söylemiştim.
Mesele doğrudan toplantı ve gösteri yürüyüşleri hakkını-özgürlüğünü ilgilendirdiği için, doğrudan Vali Bey'in açıklamasına geçmeden bu hakka-özgürlüğe 82 Anayasası, AİHS ve Toplantı ve Gösteri Yürüyüşlere Kanunu'nda nasıl yer verildiğini hatırlatmıştım.
Bugün sıra geldi Toprak'ın açıklamasının daha yakından incelenmesine:
Mesela şu sözler:
"Milletvekillerinin eylemde ne işi var? Pervin Buldan için tabii ki üzüldüm. Olaydan sonra da 'hedef gösterildim' diyor. Böyle bir şey olamaz. Kendisine geçmiş olsun diyorum, ama yasak kararına rağmen milletvekilinin orda ne işi var? Milletvekillerini ibretle izliyorum. BDP'li vekiller, eylemci mi, milletvekili mi anlayamadım."
Bu sözlerin toplantı gösteri yürüyüşleri hakkının/özgürlüğünün hangi şartlarda sınırlandırılabileceği ilişkin Anayasa'dan başlayarak ilgili metinlerde sıralanan gerekçelerle bir ilgisi var mı? "Milletvekillerinin eylemde ne işi var?" şikayetinin ilgili metinlerde bir temeli var mı? İlgili mevzuatta "milletvekilleri eylemde bulunamaz" gibi bir hüküm mü var? "Milletvekillerini ibretle izliyorum": Doğrusu bu sözlerin de "kitap"ta yeri yok.
Mesela şu sözler:
"Miting için seçilen tarih manidar. BDP ve DTK miting yapmak için bize geldiklerinde onlara 14 Temmuz'da olamayacağını söyledim. Çünkü 14 Temmuz sözde demokratik özerkliğin ilan edildiği ve Silvan olaylarında şehit verdiğimiz gün. Bu günü sembolleştirmek istiyorlar. Buna izin veremeyiz. Kendilerine sorarsanız, 'Ramazan'dan önceki hafta olduğu için seçtik' diyorlar. Ama bu söylem samimi değil. 15 Temmuz için izin isteselerdi belki verirdik."
Bu sözler de biraz önceki eleştiriye fırsat verir nitelikte. "Bu günü sembolleştirmek istiyorlar. Buna izin veremeyiz." İlgili mevzuat "sembolleştirilmeye çalışılan günlerde izin verilmez" gibi bir hüküm barındırıyor mu? Aslında biraz dikkatli bakacak olursak toplantı ve gösteri yürüyüşlerinin büyük kısmı "sembolleştirilen günler"de gerçekleştirilmez mi zaten?
Mesela şu sözler:
"Nevruz'da da gösterilere izin vermedik. Yasağa rağmen 'yapacağız' dediler. Biz de olayların büyümemesi için esnek davrandık. Halkın meydana girmesine müdahale etmedik. Nevruza kendi düşüncesinde bayram havasında giriyor. Nevruz bayramdır ,oraya gidebilirler. Biz gerekli esnekliği o nedenle gösterdik..."
Bakın, işlerin çığırından çıkmasına fırsat tanımayan makul kararlar pekâla alınabiliyormuş. Hem de "sembolleşmiş" bir günde.
Şu sözler ise gerçekten "El mi yaman bey mi yaman" darbı meseline iyi bir örnek teşkil edecek nitelikte:
" 'Mitinge izin vermeme kararı yanlış' diyorlarsa, o karar Diyarbakır Valisi olarak tamamen bana aittir. Ben 1 milyon 600 bin insanı temsil ediyorum. Vatandaşlarımızın canı kendi canımızdan azizdir."
İyi ama "o karar Diyarbakır Valisi olarak tamamen bana aittir" demenin sorunun anlaşılmasına en ufak bir yararı yok ki... Karar tabii ki "tamamen"(?) kendisine ait; ama sorun tamamen kendisine ait olan bu kararın hangi gerekçelerle alınmış olması değil mi zaten?
Şu sözlerin yüzlerce-binlerce görüntünün yıldırım hızıyla yurtiçinde ve yurtdışında dolaşıma girebildiği bir zamanda sarf edilmesi ise gerçekten bir (malum klişeyi kullanarak söyleyecek olursak) "talihsizlik":
" MOBESE kameralarını da televizyon görüntülerini de izliyorum. Görüyorum ki gösterici kendini yere atıyor, su sıkılınca gelip altına giriyor. İzin verilmeyen mitingden sonra 'taş yedim, ayağımdan vuruldum, polis şiddeti var' diyorlar. Senin ne işin var ağzı, yüzü sarılı insanların olduğu mitingte? Buradan emniyetimize teşekkür ederim. Her şeye rağmen polisimiz, emniyet güçlerimiz olaylarda soğukkanlı davranmışlardır. Polis, orantılı güç kullanmıştır."
Haksız mıyım? Vali Bey'in tasvir ettiği manzara mıdır önümüze gelen? Bir de tabii, "orantılı güç" kullandıkları için emrindeki emniyet güçlerine teşekkür etmek? "Teşekkür"ün böylesi ile de ilk kez karşılaşıyorum doğrusu... Konu bir "teşekkür" meselesi midir? Emniyet güçleri tabii ki her zaman her yerde "orantılı güç" kullanmak zorunda (meraklısı bu konuda AİHM'den ve -hatta!- Yargıtay'dan çıkan kararlara göz atabilir) değil mi?