Son dakika
A Köşe Yazısı Arşiv

Farklı konularla iki yeni 'köşe yazarı'

 'Türk basını"nın genel halini uzun uzadıya tekrar betimlemek gereksiz. Bu basının haberleri gibi -çoktandır dile getirildiği gibi- "köşe yazarları" da son derece kendine özgü bir nitelik taşıyor. Kimse kırılmasın ama -az sayıda istisna-müstesna dışında- köşelerde her gün karşımıza getirilen değerlendirmeler-yorumlar aynı konular etrafında dönüp dolaşmakta. (Bu satırların yazarının da haftanın beş günü kamuoyu karşısına çıkan bir köşe yazarı olduğunu unutmuyorum tabii ki!) Bu "konular", gazetelerin farklı sayfalarına yerleştirilmiş haberler gibi "gündem"i takip etmektedir. Aslında bu işte şaşılacak bir yan yok; gazeteler tabii ki "gündem"i takip edecektir. Siyasi, ekonomik, toplumsal, kültürel vb. gündemi. Ancak bizim köşe yazılarımızda özellikle dikkat çeken husus, yorumların büyük ölçüde gündemdeki konuların birer şerhi niteliği taşımasıdır. Yani aşağı yukarı şöyle bir yöntem: Gazetelerin zaten geniş biçimde yer verdiği haberin bir kere daha hatırlatılmasının ardından konunun köşe yazarının meşrebine uygun biçimde toparlanması... Bu kısırdöngünün biraz olsun kırılması için gazetelerin benimsediği yöntem ise, mümkünse akademik sıfatı olan bir bilirkişinin kaleminden konunun biraz daha geniş açıdan yapılan bir değerlendirmesini aktarmak.

Yani özetle, sıkı bir "tekrarın" içine girmiş olan gazetelerimizin -haberleri gibi- yorumları da gerçek anlamda düşündürücü, daha doğrusu "zihin açıcı" olmaktan uzaktır. Bu manzaranın arkasındaki neden nedir? Bu ülkede köşe yazarlarını içinde toplayan "kast sistemi"nin bu derece katı ve uzun ömürlü olması neyin eseridir? Öyle sanıyorum ki Türkiye'de, "gazete okurları" dediğimiz geniş kitle bu işte bir "bit yeniği" olduğunu anlamış durumdadır. Yoksa fiyatları 40 kuruşa kadar düşmüş onlarca gazetenin tirajının son derece aşağı seviyelere düşmesi nasıl açıklanır? (Bir gazete okuru olarak 40 kuruş ödeyip gazete alırken yüzüm kızarıyor doğrusu!) Anlaşılan o ki, 40 kuruş değil üstüne para bile verseniz ülkenin okur/yazarları açısından gazete okumak son derece sıkıcı bir uğraş haline gelmiştir!

Bu "giriş"i sözü okurların yakın zamanda tanıştıkları iki "köşe yazarı"na getirmek için karaladım. Taraf gazetesinde haftada bir gün yan yana karşımıza çıkan Levent Yılmaz ve İhsan Bilgin'den söz ediyorum.

Levent Yılmaz, "köşesine" yerleşeli bir yıl ancak oldu galiba. İhsan Bilgin'in köşe tutması ise çok yakında gerçekleşti.

Bu iki yeni gazete yazarının Taraf'ın 18 Temmuz tarihli sayısında yer alan yazıları -tam da- biraz önce şikayet ettiğim "köşe yazıları"nın tamamen dışında kalan bir niyet ve çabanın ürünüydü. İhsan, daha "yeni" olduğu için onun yazısından söz ederek başlayayım:

"Mimarlığın İçi, Dışı" başlıklı yazı da aslında biraz önce olumsuz biçimde söz ettiğim "gündem"le doğrudan ilgili tabii ki. İhsan Bilgin, bu yazısında özellikle, sadece bizim değil bütün dünyanın gündeminde olan bir olgudan,"iç mimari"den söz ediyor. Endüstri ve iç mimari ilişkisinin kısa "tarihi"ni hatırlatarak şöyle diyor: "Her türlü nesneyi ve nesne grubunu mıknatıs gibi kendine çekip kendine tâbi kılan endüstri, mobilyaları ve iç mekan donanımlarını da dışarıda bırakmadı ve standardize ederek ve birbirinin türevi haline getirerek yepyeni gramerler oluşturdu. Öyle ki mobilya ve donatı işi de zamanla mimarlıktan uzaklaşıp endüstri tasarımına yaklaştı."

İhsan Bilgin, bu tespitin ardından 20. Yüzyıl'da Amerika'dan başlamak üzere "tahayyül edilemez biçimde yükselen refah seviyesi ve tüketim standartları"yla birlikle "iç mimari"de gözlenen ikinci büyük gelişmeden söz ediyor.

Gördüğünüz gibi bir gazetede bir köşe yazarının toplum olarak bizim de dahil olduğumuz bir "gündem" maddesine ilişkin alışılmışın dışında söz etmesi gazete okurları açısından hiç de fena bir şey değilmiş... "Şehir"den, "TOKİ"den bolca söz ederken neredeyse bütün evlerin "iç mimarilerini" aynı tip mobilyalarla dolduran, "standardize eden endüstri"den söz etmenin aklımızdan geçmediği bir dönemde bir gazetede bu bahse yer verilmesi olması gereken bir gazeteciliğe özgü bir özellik değil midir?

Levent Yılmaz'ın "Auerbach ve Her Köşede Karşımıza Çıkan 'Tek Adam' Totemi" başlıklı yazısından da kısaca söz edeyim.:

"Almanya'nın yetiştirmiş olduğu en ünlü filologlardan" birisi olan Eric Auerbach, 1936'da Almanya'yı terk edip İstanbul Üniversitesi'nde çalışmaya başlamıştır. Nazi çılgınlığından kaçıp Türkiye'ye yerleşen Auerbach, bir yıl sonra 1937'de dostu Walter Benjamin'e bu kez İstanbul'da karşılaştığı çılgınlığı şu sözlerle anlatmaktadır:

"Var olan İslam kültürü mirasının reddi, hayal ürünü bir kadim Türklük ile bağlantı kurma, kendisine karşı nefretle karışık bir hayranlık duyulan Avrupa'yı kendi silahları ile vurmak için teknik anlamda Avrupa zihniyetiyle modernleşme (...) Had safhada milliyetçilik ve aynı zamanda tarihsel milli karakterin tahribatı..."

Levent, mektubun devamını da aktarmış. Ünlü dilbilimcinin şu tespitleri de çok dikkate değer doğrusu: "Bu çabalar, eski yazının yürürlükten kaldırılması, Arapça'dan alınmış kelimelerin atılması ve yerlerine 'Türkçe' ya da kısman Avrupa dillerinden alınmış kelimelerin konması yoluyla dilin tamamen bozulmasına kadar vardı: Eski edebiyatı okuyabilecek tek bir genç bulamazsınız, düşünsel alanda son derece tehlikeli bir yönsüzlük söz konusu."

Bakın, bu yazı da aslında "gündem"le yakından ilgili... Yanılıyor muyum? CHP Büyük Kongresi birkaç gün önce yapılmadı mı?

Sonuç: Köşelerin farklılaşması ve zenginleşmesi açısından İhsan ve Levent'in "köşe yazarı" kastına dahil olmaları da okurlar açısından hayırlı bir gelişmedir.

Kopyalandı

Yazarın Diğer Yazıları

Tümü
  1. KAVRAMSAL SANATA DAİR
  2. MEYVEYİ DALINDAN YEMEK GÜZELDİR!
  3. MODERNLEŞME, TÜRK ŞİİRİ ve SEKÜLERLEŞME
  4. ONUR AKYIL: ŞAİRLİKTEN DÜZYAZIYA GEÇMEK…
  5. Türk modernleşmesinin bir diğer yüzü olarak: ‘Tunç Asker’