Doğal ibadet oruç
Beş altı yaşlarındaki kız çocuklarına Hadis-i şerif ezberletmişler. Bu kız çocuklar tek tek mikrofonun başına geçip kalabalık bir topluluk önünde ezberledikleri hadisleri söylüyorlar. Hatta ezberini unutan kenara geçip zırıl zırıl ağlıyor. Unutan unutmayan herkes sözlerine aynı vurguyla ve aynı cümleyle başlıyor: Peygamber Efendimiz buyuruyorlar ki. Aynı kıyafet giydirilmiş kızların biri geliyor biri gidiyor. Asker gibi, üretim bandında dolmayı bekleyen plastik şişeler gibi. Pink Floyd’un Another brick in the wall klipinin Ramazan versiyonu gibi.
Hadisleri ezberleten, bu cümleyi de ezberletmiş. Hadisin kapağı, anahtarı sanki. Çocuklar için hadis kadar ehemmiyetli bir söz hâlini almış. Belli ki hayatlarında ilk defa bu tabiri kullanıyorlar. Daha önce hiç kimse için, hiçbir sebeple “buyuruyorlar ki” dememişler. “Bakkal amca annem buyuruyor ki: iki ekmek bir yoğurt.” “Öğretmenimiz buyurdu ki: Ödevlerinizi yapmadan gelmeyin.”Hiç sanmıyorum. Hatta tek başına “ki” bağlacını bile çok nadiren kullanmışlardır.
Konu din diyanet olunca hemen dilimizi gündelik hayattan koparıp manasına tam olarak vâkıf olmadığımız, alışmamış ağzımızda durmayan kelimelere geçiş yapıyoruz.
Bu seremoni Amerika’da olsaydı, hadisi unutan kız kenara çekilip ağlamaz, durumu kurtaran sevimli bir gülüş ile “sanırım ne söyleyeceğimi unuttum ama çok iyi bir şeydi. Çünkü Hz. Muhammed çok iyi bir adam” derdi. Babasını, annesini, öğretmenini, arkadaşını tanımladığı kelimelerle Peygamber’i tanımlamakta hiç bir sakınca görmezdi. Çünkü ancak o zaman bu ilişki kalıcı olur, kendiliğinden beslenip büyüyebilirdi.
Ramazan dolayısıyla dinî içerikli yayın yapan radyoları dinliyorum. Türkçe bilmeyen biri dinlese kesinlikle erotik hikâye anlatıldığını zanneder. Böyle bir şuh yatak odası sesi olamaz. Bak kardeşim git! Anlattığın menkıbenin, okuduğun tefsirin senin şuh sesine ihtiyacı yok. Hakikati kelimelerde yüklü. Bu dondurma zaten çok güzel, üzerine hindistancevizi dökme, çikolata sosuna bulama.
Tabii sosun şahikası şiire dökülüyor. Allah için televizyonda ya da bir etkinlikte arkada fon müziği, eğik bir kafa, ufka dikilen buğulu gözler, boğazı ayıklayıp bas sesleri sonuna kadar açarak okunan şiirlere dayanmak mümkün değil.
Oruç bu manada içine riya karışması en mümkün olmayan ibadettir. Kimse ağdalı bir oruç tutamaz. Kimse orucu sosa bulayamaz. Çünkü oruç çok doğaldır. Bir şey yapmak değil, yapmamak üzerine kuruludur. Doğar doğmaz öğrendiğimiz, en eski becerimiz tıkınma işine ara vermektir. Bu nedenle özel bir yetenek, farklı bir bilgi, ezber, pratiklik gerektirmez. İkide bir suyla gargara yapıp gündüzü uyuyarak geçirenler hariç oruç bizi eşitler. Namazda bile saf düzeni vardır. Öndekiler Allah’a daha yakındır. Ama kutuplarda da ekvatorda da tutulan oruçlar arasında bir hiyerarşi yoktur.
Bir ay boyunca bu doğal, fıtrî ibadet ile sıkı bir antrenman yaptık. Şimdi hayatımızın tamamına bu doğallığı taşıma vakti. En çok sözüm de o kızların hadis öğretmenine.