Köşe Yazısı
Mehmet AKAY
ORTADOĞU’YA HÂKİM OLAN DÜNYADA SÖZ SAHİBİ OLUR
Savaş şu an durdu. Taraflar ateşkes kararı aldı ve karşılıklı istekler masaya getirildi. İlk diplomatik görüşme Pakistan'ın başkenti İslamabad'da olacak. Büyük bir ihtimalle ateşkes süreci uzayacak ve görüşmeler belli bir tarihi aralıklara bağlanacak. Çünkü savaşın askeri ve iktisadi boyutu, yalnız savaşan taraflar açısından değil dünya için büyük bir yük olduğu anlaşıldı. Dünya enerji arz ve tedariki bozulduğu gibi dünya yeni bir ekonomik resesyonla neredeyse karşı karşıya kalacaktı. Üçündü dünya savaşın kapısından dönüldüğü de söylenebilir.
ABD-İsrail ve İran savaşı, bütün dünyanın gözüne Ortadoğu ve Körfezin daha uzun yıllar enerji kaynağı merkezi olduğunu kanıtladı. Bütün dünyanın gözü bu bölgede. Dolaysıyla jeopolitik önemine, hâkimiyet hamlelerine uzun süre tanık olacağız. Arap Yarımadası, Basra Körfezi, Hürmüz Boğazı, Kızıl Deniz, Babülmendep Boğazı üzerinde daha çok tepinmeler uzak ihtimaller değil.
İRAN NEDEN BÖLGESEL GÜÇ
Son savaş bize şunu gösterdi; İran, Ortadoğu ve Körfezin en önemli bölgesel gücü olduğunu. İran’ın bugünkü yapısını; binlerce yıllık Pers/Fars imparatorluğun kazanımı olarak görülmeli. Türkler ve Araplar devlet, imparatorluk deneyimini bu gelenekten öğrendiler. Bugün İran, güçlü devletse bu yönetimsel mirasın üzerine oturmasından kaynaklanır. Ulusal toprağının üzerinde eşit düzeyde dağıtılan müthiş bir askeri savunma ve örgütlenmeyi yayması, koordine edilmesi bir beceri ve deneyim meselesiydi. Ayrıca dünyanın en güçlü askeri ordusuna karşı yapabilmekse bambaşka bir yetenek ve hüner.
Bu da İran Mollalarına nasip oldu.
Mollalar, ‘Şii Hilaliyle’ Ortadoğu ve Körfezde bütün tarihsel avantajını jeopolitik üstünlüğe dönüştürebildi. İran böylelikle bölgesel güç edindi. Emperyalist devletlerarasındaki çekişmenin farkında olarak yeni angajmanlar ve stratejik işbirlikleri geliştirdi. Böylelikle de bölgesel güç haline geldi. Sözün kısası jeopolitik avantajı ve vekil güçler aracılığıyla bölgenin patronu benim, demeye geldi. Hürmüz Boğazı ve Babülmendep Boğazı benimdir, diyebildi.
ORTADOĞU VE KÖRFEZ ÜZERİNDE EMPERYALİST TEPİNMELER SÜRECEK GİBİ
Dünyada alternatif enerji kaynakları keşfedilmediği sürece bu durum canlılığını koruyacak. Dolaysıyla ABD ve Atlantik İttifakı, İran üzerinden Çin ve Rusya ile karşı karşıya bugün olduğu gibi yine gelecektir. Bu uluslararası ekonomik rekabet bazen sıcak askeri çatışmaya evirilecektir. Ortadoğu ve Körfez üzerinden yeni bir dünya düzeni kurulamadığı sürece pimi çekilmiş bir bombanın altında yaşadığımız unutulmamalı.
ABD, NATO ve İsrail son kerte de birlikte var olmuşlardır. Birbirlerini asla dışlamaz ve ayrılmazlar. Çünkü bu durum iki dünya savaşının deneyimi sonucunda elde edilmiştir. Bedeli ağır olmuştur. Bakmayın Trump’ın savaş sürecinde yaptığı açıklamalara, bunlar politik tutumlardı. Savaşın ihtiyaçlarına göre yapılan hamlelerdi. Kimse kimseden ayrılmaz ve kimse kimseyi dışlamaz. Belki uluslararası rekabet iyice artarsa Avrupa Birliği ayrı bir siyasi ve askeri blok olarak ayrışabilir. Bugün bunun emareleri var ama daha çok uzağız.
Peki, bizi ne bekliyor?
Ortadoğu ve Körfezde kalıcı barış demek yeni bir dünya düzenini kurmak anlamına gelir. Bunun için uzun bir sürecin tüketilmesi şart. Kısa bir zamanda yeni ittifaklar ve dengelerin kurulması oldukça güç. Öncelik Basra Körfezi ve Hürmüz Boğazı’nın üretim ve ticari güvenliğinin sağlanması. Körfez ve Hürmüz Boğazı artık İran’ın inisiyatifine bırakılmayacağı çok açık. ABD’nin en büyük rakibi Çin bile buradan enerji kaynağını sağlıyor. Dolaysıyla Ortadoğu’ya hâkim olan dünyada söz sahibi olacağından hemen hemen herkes farkında. Gerilimler tastamam bu nedenle stabil uzlaşmayla sonuçlanmazsa her geçen gün artacaktır.
ORTADOĞU VE KÖRFEZİN GERÇEK SAHİPLERİGERÇEK BARIŞI MUTLAKA KAZANACAKLAR
Unutulmaması gereken bu söylediklerimiz, analizlerimiz, öngörülerimiz dünya kapitalist emperyalist sistemin açmazları üzerineydi. Oysa emperyalist devletler, egemen sınıflar, Arap Şerhlerin ve Krallıkların, Mollaların dışında da bir dünya var. Bütün bu savaşlar kapitalist-emperyalist sistemin yeniden üretilmesi üzerine kurulu. Bugün savaşan güçler ne bizim için savaşıyor, ne’de bizi temsil ediyor. Filler tepişiyor biz emekçi halklar eziliyor. Ortadoğu’nun, Körfezin hatta yeryüzünün gerçek sahibi ezilen halklar ve emekçilerdir. Ortadoğu’nun sahibi Arap Baharı için sokağa dökülen milyonlardır. Savaş karşı ABD sokağına dökülen milyonlardır. Molalara karşı yıllardır mücadele eden İran emekçileri ve Kürtlerdir. Suudi Arabistan’da milyonlarca çalışan göçmen işçileridir.
Evet, başka bir dünya mümkündür. Gerçek barış ezilen halkların sesinin daha çok çıkmasıyla mümkündür. Ateşkes, savaşanların yorulmasıyla gelmedi. ABD’de ve Avrupa’da, İsrail’de savaş karşıtı eylemlerin artmasıyla geldi. Bu savaş egemen sınıfların savaşıydı ve barış da onların olacak. Barış nasıl sağlanırsa sağlansın buna razıyız. Çünkü barış koşullarında demokrasi ve özgürlük mücadelesi vermek savaş koşullarından daha yeğdir. Bugün bunun için onların barışına razıyız.