Son dakika
Mehmet Ali ALÇINKAYA Köşe Yazısı Mehmet Ali ALÇINKAYA

KAPİTALİST MODERNİTE İŞ CİNAYETLERİNİN NEDENİDİR, ÇÖZÜM DEMOKRATİK MODERNİTEDİR!

Aliağa'da 18 işçinin iş cinayeti sonucunda yanarak yaşamını yitirmesi, kapitalist üretim düzeninin insan yaşamına biçtiği değeri bir kez daha ortaya koydu. İnsanlar ekmeklerini kazanmak, ailelerini geçindirmek için gittikleri işyerlerinde yanarak, ezilerek, boğularak yaşamlarını yitiriyor. Bu ölümler kader değil; sermayenin sınırsız kâr hırsının, denetimsizliğin, güvencesiz çalışmanın ve insan yaşamını maliyet hesabına indirgeyen kapitalist anlayışın sonucudur.

Dilovası'nda Reviva Kozmetik Fabrikası'nda yaşanan yangında kadın işçilerin yaşamını yitirmesiyle Aliağa'da 18 işçinin yanarak ölmesi, aynı sömürü düzeninin farklı mekânlardaki sonuçlarıdır. Bu faciaları birbirinden bağımsız iş kazaları olarak görmek, gerçek sorunun üzerini örtmektir. Çünkü iş cinayetlerinin arkasında yalnızca işveren ihmali değil, emeği ucuzlatan, işçiyi güvencesizleştiren ve üretimi insan ihtiyaçları yerine sermayenin çıkarlarına göre örgütleyen bir sistem vardır.

Kapitalist modernite, insanı, emeği ve doğayı sermayenin birikim ve kâr hırsına tabi kılmaktadır. Üretimin merkezine insanı değil, sermayeyi koymaktadır. İşçinin yaşamı, sağlığı ve güvenliği kârın karşısında ikincil hâle getirilmektedir. Bu nedenle iş cinayetleri münferit ihmallerin değil, kapitalist üretim ilişkilerinin ve bu ilişkileri koruyan siyasal ve ekonomik anlayışın yapısal sonucudur.

Bugün fabrikalarda, madenlerde, tersanelerde, inşaatlarda, atölyelerde ve tarım alanlarında yaşanan ölümlerin ortak nedenleri bellidir: Denetimsizlik, taşeronlaştırma, sendikasızlaştırma, düşük ücret, uzun çalışma saatleri, güvencesiz istihdam ve örgütsüzlük. İşçi üretir, sermaye kazanır; ancak işçi, kendi emeğiyle yarattığı zenginlik üzerinde söz ve karar sahibi olamaz. Çalışma koşullarını belirleyemez, üretimin nasıl örgütleneceğine katılamaz. Sermaye karar verir, işçi bu kararlara uymaya zorlanır.

İşte kapitalist modernitenin temel çelişkisi buradadır: Üreten insanın kendi yaşamı ve emeği üzerinde söz sahibi olamaması!

İŞ CİNAYETLERİ KADER DEĞİL, KAPİTALİST SİSTEMİN SONUCUDUR!

Aliağa'da ve Dilovası'nda yaşanan iş cinayetleri, insan yaşamını sermayenin kâr hesabına tabi tutan anlayışın kabul edilemez sonuçlarıdır. Her iş cinayeti, alınmayan önlemlerin, yapılmayan denetimlerin ve görmezden gelinen uyarıların hesabını sormayı zorunlu kılmaktadır.

Özellikle kadın işçiler, kapitalist sömürünün yanında erkek egemen sistemin ve cinsiyetçi işbölümünün de yükünü taşımaktadır. Düşük ücretli, güvencesiz ve kayıt dışı işlerde yoğunlaşan kadın emeği hem üretimde hem de ev içinde sömürülmektedir. Kadın işçilerin yaşam hakkını savunmak, yalnızca iş güvenliği mücadelesi değil; kadın özgürlüğü, eşitlik ve toplumsal adalet mücadelesidir.

İşçi sağlığı ve iş güvenliği, işverenlerin insafına, piyasanın koşullarına veya sermayenin tercihine bırakılamaz. Kamusal denetim bağımsız, etkin ve sürekli olmalıdır. İşçiler ve sendikalar üretimin her aşamasında söz ve karar sahibi olmalı; güvenli olmayan koşullarda çalışmayı reddetme hakkı güvence altına alınmalıdır. İş cinayetlerinde sorumluluğu bulunanlar hesap vermeli, cezasızlık politikalarına son verilmelidir.

Ancak bütün bunlar, sorunun yalnızca sonuçlarıyla mücadele etmek anlamına gelmemelidir. Asıl mesele, iş cinayetlerini sürekli üreten ekonomik ve siyasal düzenin değiştirilmesidir.

KAPİTALİST MODERNİTEYE KARŞI DEMOKRATİK MODERNİTE!

Kapitalist moderniteye karşı demokratik modernite, insanı, emeği, toplumu ve doğayı merkeze alan başka bir yaşam anlayışının ve toplumsal örgütlenmenin ifadesidir. Bu, yalnızca ekonomik bir alternatif değil; iktidar ve tahakküm ilişkilerine karşı demokratik toplumun, özgür yaşamın, kadın özgürlüğünün ve ekolojik dengenin inşasıdır.

Demokratik modernite, sermayenin sınırsız kâr ve birikim anlayışına karşı toplumun ortak ihtiyaçlarını esas alır. Üretimin amacı sermayeyi büyütmek değil, insanın yaşamını geliştirmek ve toplumsal ihtiyaçları karşılamak olmalıdır. İşçi yalnızca emeğini ücret karşılığında satan bir üretim aracı değil; üretimin, yönetimin ve toplumsal kararların öznesi olmalıdır.

Bu nedenle işyerlerinde demokratik katılım, sendikal örgütlenme, eşitlikçi çalışma koşulları ve toplumsal denetim esas alınmalıdır. Üretim süreçleri işçilerin iradesi ve toplumun ihtiyaçları doğrultusunda yeniden örgütlenmelidir.

Demokratik modernite perspektifinde emek mücadelesi, kadın özgürlüğünden ve ekolojik mücadeleden ayrı düşünülemez. Kadın emeğinin görünmez kılındığı, doğanın sermaye uğruna talan edildiği, işçilerin susturulduğu ve toplumun karar süreçlerinden dışlandığı bir düzende demokrasi ve özgürlükten söz edilemez.

Dolayısıyla iş cinayetlerine karşı mücadele, yalnızca iş güvenliği önlemlerinin alınması için verilen bir mücadele değildir. Aynı zamanda sermayenin egemenliğine, emek sömürüsüne, erkek egemenliğine, toplumsal eşitsizliğe ve ekolojik yıkıma karşı demokratik toplum mücadelesidir.

EMEK, EKOLOJİ VE KADIN ÖZGÜRLÜĞÜ TEMELİNDE DEMOKRATİK TOPLUM!

Bugün ihtiyacımız olan, iş cinayetlerinin ardından açıklama yapmakla yetinmeyen; bu ölümleri ortaya çıkaran nedenleri sorgulayan ve değiştirmeyi hedefleyen örgütlü, birleşik ve kararlı bir mücadeledir.

İşçi sınıfının sendikal ve siyasal örgütlülüğü güçlendirilmelidir. İşçiler, kadınlar, gençler, emekçiler, ekoloji hareketleri ve demokratik toplum güçleri ortak mücadele zeminlerinde buluşmalıdır. Sendikalar, meslek örgütleri, demokratik kitle örgütleri ve yerel yönetimler, çalışma yaşamının demokratik denetiminde ve toplumsal ihtiyaçların belirlenmesinde etkin sorumluluk üstlenmelidir.

Demokratik ekonomi; üretimin, tüketimin ve paylaşımın toplumun ihtiyaçlarına göre düzenlenmesini, kooperatifçiliğin geliştirilmesini, emeğin karşılığını bulmasını ve doğanın korunmasını esas almalıdır. Bu, kapitalist sistemin yarattığı sorunları geçici önlemlerle hafifletmek değil, toplumsal ve ekonomik ilişkileri demokratik temelde dönüştürmek demektir.

Demokrasi yalnızca sandıkta oy kullanmak değildir. İşçinin işyerinde, kadının yaşamın her alanında, halkların kendi geleceklerini belirlemede söz ve karar sahibi olmasıdır. Ekonomik demokrasi olmadan siyasal demokrasi eksik kalır. Emeğin özgürleşmediği, kadınların eşit olmadığı, halkların iradesinin tanınmadığı ve doğanın korunmadığı bir toplumsal düzen demokratik olamaz.

SONUÇ OLARAK;

Aliağa'da 18 işçinin, Dilovası'nda kadın işçilerin yaşamını yitirmesi, kapitalist modernitenin insan yaşamını nasıl sermayenin kâr hesabına tabi tuttuğunun acı örnekleridir. Bu ölümler karşısında susmak, yalnızca yaşanan facialara sessiz kalmak değil, onları üreten düzene karşı mücadele sorumluluğundan da uzaklaşmaktır.

Bizim mücadelemiz yalnızca iş cinayetlerinin önlenmesiyle sınırlı değildir. Emeğin sömürülmediği, işçilerin üretim üzerinde söz ve karar sahibi olduğu, kadınların eşit ve özgür yaşadığı, doğanın rant uğruna talan edilmediği, halkların kendi kendini demokratik biçimde yönettiği bir toplumsal yaşamı kurma mücadelesidir.

Kapitalist modernitenin karşısına demokratik moderniteyi koymak; sermayenin çıkarları yerine toplumun ihtiyaçlarını, sömürü yerine emeğin özgürleşmesini, tahakküm yerine demokratik katılımı, ekolojik yıkım yerine doğayla uyumlu yaşamı savunmaktır.

Bu nedenle iş cinayetlerine karşı mücadele, aynı zamanda başka bir toplumsal düzenin inşası mücadelesidir. İşçiler, kadınlar, gençler ve bütün ezilenler örgütlü mücadeleyle kendi geleceklerinin öznesi olmalıdır.

İş cinayetleri kader değildir!

Sermayenin kârı için insan yaşamından vazgeçmeyeceğiz!

İşçi sağlığı ve güvenliği pazarlık konusu yapılamaz!

Emek sömürüsüne, kadın cinayetlerine, iş cinayetlerine ve ekolojik yıkıma karşı örgütlü mücadeleyi büyüteceğiz!

Kapitalist moderniteye karşı demokratik moderniteyi; sömürüye karşı emeği, tahakküme karşı özgürlüğü, ölüme karşı yaşamı savunacağız!

Çünkü başka bir yaşam mümkündür. Bu yaşamı bize kimse bahşetmeyecek. İşçilerin, kadınların, halkların ve bütün ezilenlerin ortak, örgütlü ve demokratik mücadelesiyle biz kuracağız.

Kopyalandı

Yazarın Diğer Yazıları

Tümü
  1. SAYIN İBRAHİM KALIN, BU DOĞRU AMA DEMOKRATİKLEŞME NEREDE, REFORMLAR NEREDE?
  2. DEMOKRATİK ENTEGRASYON İÇİN DEMOKRATİK SİYASET!..
  3. MİT BAŞKANI İBRAHİM KALIN!.. SİLAHSIZLANMA TEK BAŞINA ÇÖZÜM DEĞİLDİR; ASIL HEDEF DEMOKRASİ VE DEMOKRATİK REFORMLAR OLMALIDIR!
  4. DÜNYA DEĞİŞİYOR, TÜRKİYE DEĞİŞECEK, İNSANLIK KAZANACAK!
  5. DEMOKRASİ TALEP EDİLMEZ, İNŞA EDİLİR! ÖZGÜRLÜK BAHŞEDİLMEZ, ALINIR!