Köşe Yazısı
Mehmet Ali ALÇINKAYA
Siyasi Partilerden Çağrı; AİHM ve AYM Kararlarını Uygulayın...
Hukukun askıya alındığı, yargının siyasal etkilere açık hale geldiği ve temel hakların sistematik biçimde ihlal edildiği bir dönemde, siyasi partilerden yükselen “AİHM ve AYM kararlarını uygulayın” çağrısı yalnızca teknik bir hukuk talebi değildir. Bu çağrı, aynı zamanda demokratik meşruiyetin yeniden tesisi, toplumsal barışın güçlendirilmesi ve birlikte yaşamın yeniden inşası açısından politik bir zorunluluğu ifade etmektedir. Hukukun üstünlüğü zayıfladığında demokratik siyaset işlev kaybına uğrar, toplumsal uzlaşma zemini ise giderek daralır. Bu nedenle devletin ve siyasi iktidarın gecikmeden, bütünlüklü ve sorumluluk temelinde adım atması tarihsel bir gerekliliktir. Türkiye, derin bir siyasal dönüşüm potansiyeli taşımaktadır ve bu potansiyelin yönü, atılacak demokratik adımlarla belirlenecektir.
Yüksek yargı kararlarının uygulanmaması, yalnızca bireysel hak ihlallerine yol açmakla sınırlı kalmamakta; aynı zamanda kurumsal güvenin zayıflamasına ve toplumsal güvensizliğin derinleşmesine neden olmaktadır. Bu durum, demokratik çözüm mekanizmalarını işlevsizleştirirken siyasal alanın daralmasına yol açmaktadır. Oysa AİHM ve AYM kararları, hukuk devleti ilkesinin kurumsal teminatlarıdır. Bu kararların uygulanması, yalnızca iç hukuk düzeni açısından değil, aynı zamanda uluslararası hukuk normlarına uyum ve devletin meşruiyet kapasitesinin güçlendirilmesi açısından da belirleyicidir.
Siyasi tutsaklık olgusu, bu yapısal krizin en görünür alanlarından biridir. Uzun tutukluluk süreleri, siyasal içerikli yargılamalar ve hukuki belirsizlikler, bireysel hak ihlallerinin ötesinde toplumsal ve siyasal sonuçlar üretmektedir. Bu bağlamda, Kürt halk önderi Sayın Abdullah Öcalan’a ilişkin aktarılan değerlendirmeler, meselenin yalnızca bireysel bir statü sorunu olmadığını, aynı zamanda siyasal çözüm kapasitesini doğrudan etkileyen bir alan olduğunu göstermektedir. Sayın Abdullah Öcalan’ın İmralı’daki statüye ilişkin belirsizliğin giderilmesi gerektiğini vurgulayarak, mevcut koşulların sürdürülemez olduğunu ifade ettiği; “Bir devlet böyle iş yapmaz. Hukuki boyut önemlidir. Ruhen bu statü ile yaşayamam.” değerlendirmesinde bulunduğu belirtilmektedir. Ayrıca çözüm sürecinin sonuçsuz kalması halinde bölgesel düzeyde çatışma riskinin artabileceği ve bölgesel gelişmelerin Türkiye’ye doğrudan etkide bulunabileceği yönünde uyarılar yaptığı aktarılmaktadır. Bu çerçeve, sorunun yalnızca iç hukuk değil, aynı zamanda bölgesel güvenlik ve siyasal istikrar boyutuna sahip olduğunu ortaya koymaktadır.
Bu nedenle siyasi tutsakların özgürlüğü, bireysel bir hak talebinin ötesinde demokratikleşme sürecinin yapısal bir bileşeni olarak ele alınmalıdır. Özellikle Kürt halk önderi Sayın Abdullah Öcalan üzerindeki tecrit uygulamalarının kaldırılması ve fiziki özgürlüğüne ilişkin hukuki zeminin oluşturulması, yalnızca bir kişiyle sınırlı olmayan, toplumsal ve siyasal çözüm süreçlerini doğrudan etkileyen bir eşiktir. Bu tür adımlar, hukukun yeniden işler hale gelmesi ve siyasal diyalog kanallarının açılması açısından kritik önem taşımaktadır.
Demokratik dönüşüm süreçlerinde toplumsal mücadele, kurucu bir rol üstlenmektedir. Hukukun işlemediği ve temsil mekanizmalarının zayıfladığı ortamlarda, barışçıl, örgütlü ve süreklilik taşıyan toplumsal hareketlilik demokratik değişimin temel dinamiği haline gelir. Bu mücadele, yalnızca tepki üretmekle sınırlı kalmamalı; aynı zamanda yeni bir toplumsal ve siyasal düzenin kurucu unsuru olmalıdır. Bu nedenle demokratik taleplerin toplumsal düzeyde yaygınlaştırılması, ev ev, sokak sokak, mahalle mahalle, ilçe ilçe ve il il ülke genelinde örgütlenmesi gerekmektedir. Bu süreç, aynı zamanda halklar arası enternasyonal dayanışma perspektifiyle güç kazanır.
Kürt sorunu, Türkiye’nin tarihsel, siyasal ve yapısal nitelik taşıyan temel meselelerinden biridir. Güvenlik merkezli politikaların ötesine geçilerek, bu sorunun barışçıl, demokratik ve kapsayıcı bir çerçevede ele alınması gerekmektedir. Diyalog ve müzakere mekanizmalarının yeniden inşası, demokratik siyasetin güçlendirilmesi ve eşit yurttaşlık temelinde çözüm perspektiflerinin geliştirilmesi, kalıcı barışın kurucu unsurlarıdır. Bu noktada devletin ve siyasi iktidarın rasyonel, kapsayıcı ve sorumluluk temelli politikalar geliştirmesi zorunludur.
Barış kavramı, yalnızca çatışmasızlık hali olarak değil; aynı zamanda adaletin tesis edildiği, eşitsizliklerin giderildiği ve toplumsal refahın adil biçimde dağıtıldığı bir düzen olarak ele alınmalıdır. Bu yönüyle barış, hukuki, ekonomik, sosyal ve kültürel dönüşümleri birlikte gerektirir. Siyasi tutsakların özgürlüğü ve tecrit uygulamalarının sona erdirilmesi, bu dönüşümün ayrılmaz parçalarıdır. Özgürlük ve adaletin olmadığı bir zeminde kalıcı barışın kurulması mümkün değildir.
Demokratik toplumun inşası, yalnızca devletin iradesiyle değil; toplumun tüm aktörlerinin katılımıyla mümkündür. Siyasi partiler, sivil toplum, kadın hareketi, gençlik ve ezilenler bu sürecin temel bileşenleridir. Bu katılımın etkinleşmesi için ifade özgürlüğünün güvence altına alınması ve demokratik alanın genişletilmesi gerekmektedir. Aynı zamanda bu süreç, yalnızca ulusal değil, uluslararası düzeyde enternasyonal dayanışma perspektifiyle desteklenmelidir.
Sonuç olarak, AİHM ve AYM kararlarının uygulanması çağrısı, yalnızca hukuki bir talep değil; aynı zamanda çok boyutlu bir demokratikleşme çağrısıdır. Bu çağrı, hukuk devletinin yeniden inşası, siyasal alanın demokratikleşmesi ve toplumsal barışın tesis edilmesi açısından kurucu bir işlev görmektedir. Bu sürecin başarıya ulaşması, devletin ve siyasi iktidarın sorumluluk almasıyla mümkündür.
Bugün gerekli olan, gecikmeksizin atılacak yapısal adımlardır: hukukun üstünlüğünün yeniden tesis edilmesi, siyasi tutsakların özgürlüğünün sağlanması, Kürt sorununun barışçıl ve demokratik çözümü için kapsamlı bir stratejinin geliştirilmesi ve ekonomik, sosyal, siyasal ve kültürel alanları kapsayan bütünlüklü bir demokratikleşme programının hayata geçirilmesidir. Bu yönelim, yalnızca mevcut sorunların çözümü değil, aynı zamanda kalıcı bir barış ve demokratik toplumun inşası için tarihsel bir zorunluluktur.
Yazarın Diğer Yazıları
Tümü- SAYIN İBRAHİM KALIN, BU DOĞRU AMA DEMOKRATİKLEŞME NEREDE, REFORMLAR NEREDE?
- DEMOKRATİK ENTEGRASYON İÇİN DEMOKRATİK SİYASET!..
- MİT BAŞKANI İBRAHİM KALIN!.. SİLAHSIZLANMA TEK BAŞINA ÇÖZÜM DEĞİLDİR; ASIL HEDEF DEMOKRASİ VE DEMOKRATİK REFORMLAR OLMALIDIR!
- KAPİTALİST MODERNİTE İŞ CİNAYETLERİNİN NEDENİDİR, ÇÖZÜM DEMOKRATİK MODERNİTEDİR!
- DÜNYA DEĞİŞİYOR, TÜRKİYE DEĞİŞECEK, İNSANLIK KAZANACAK!