Köşe Yazısı
Mehmet Ali ALÇINKAYA
Abdullah Öcalan: Demokrasinin Kolayca İnkâr Edildiği Bir Ülkede Sorunlar Çözülemez...
"Demokrasinin bu denli kolayca inkâr edilebildiği bir ülkede hiçbir sorun çözülemez."
Sayın Abdullah Öcalan'ın bu değerlendirmesi, yalnızca güncel siyasal gelişmelere ilişkin bir tespit değil; Türkiye'nin yüz yılı aşkın süredir çözüm bekleyen temel demokratikleşme sorununun özlü bir ifadesidir. Çünkü demokrasi, sorunların çözümünden sonra ulaşılacak bir sonuç değil; çözümün kendisini mümkün kılan siyasal, hukuksal ve toplumsal zemindir. Demokratik kanalların kapandığı, halk iradesinin sınırlandığı ve farklılıkların tehdit olarak görüldüğü koşullarda ne kalıcı barış inşa edilebilir ne de toplumsal uzlaşma sağlanabilir.
Türkiye'nin yakın tarihi, bir yönüyle inkâr ile hakikat, baskı ile özgürlük, çatışma ile demokratik çözüm arasındaki mücadelenin tarihidir. Halkların, inançların, kültürlerin ve farklı toplumsal kesimlerin talepleri uzun yıllar demokratik siyaset alanında karşılık bulmak yerine merkeziyetçi ve güvenlikçi politikalarla yönetilmeye çalışılmıştır. Oysa tarih göstermiştir ki hiçbir toplumsal sorun inkârla ortadan kalkmamış, hiçbir halkın özgürlük talebi baskıyla sona ermemiştir. Bastırılan her gerçek, er ya da geç daha güçlü biçimde toplumsal yaşamın merkezine dönmüştür.
Bu nedenle Türkiye'nin önündeki temel görev, sorunları erteleyen ya da yöneten anlayışları değil, sorunları demokratik yollarla çözecek yeni bir siyasal perspektifi geliştirmektir. Demokratik çözüm, yalnızca belirli bir soruna ilişkin teknik bir müzakere yöntemi değil; toplumun yeniden demokratik değerler temelinde örgütlenmesi, ortak yaşamın güçlendirilmesi ve halk iradesinin esas alınmasıdır.
Bu noktada demokratik modernite paradigması önemli bir siyasal ve toplumsal çıkış yolu sunmaktadır. Demokratik modernite, tekçi ve merkeziyetçi devlet anlayışına karşı toplumun demokratik örgütlülüğünü, kadın özgürlüğünü, ekolojik yaşamı ve halkların eşit birlikteliğini esas alan alternatif bir yaşam modelidir. Bu yaklaşımın merkezinde devletin değil toplumun, iktidarın değil özgürlüğün, tahakkümün değil demokratik katılımın güçlendirilmesi bulunmaktadır.
Demokratik toplum anlayışı da tam olarak burada anlam kazanmaktadır. Demokratik toplum, yurttaşların yalnızca seçim dönemlerinde oy kullandığı değil, yaşamın her alanında söz ve karar sahibi olduğu bir toplumsal örgütlenme biçimidir. Mahallede, köyde, kentte, işyerinde, okulda ve yerel yönetimlerde halkın doğrudan katılımını esas alan bir demokratik kültür olmadan gerçek anlamda demokratikleşmeden söz etmek mümkün değildir.
Yerel demokrasi bu anlayışın en güçlü dayanaklarından biridir. Güçlü yerel yönetimler, halk meclisleri, katılımcı yönetim mekanizmaları ve toplumsal denetim araçları demokratik toplumun kurumsal güvenceleridir. Çünkü demokrasi, merkezden topluma doğru dağıtılan bir yetki değil; toplumun kendi öz örgütlülüğüyle yarattığı bir yaşam biçimidir.
Demokratik toplumun siyasal çerçevesi ise demokratik ulus anlayışıyla şekillenmektedir. Demokratik ulus; tek kimlik, tek dil ve tek kültür anlayışına dayanan dışlayıcı modellerin karşısında, farklılıkların özgür ve eşit birlikteliğini savunur. Kürtlerin, Türklerin, Arapların, Lazların, Çerkeslerin, Ermenilerin ve bütün toplumsal kesimlerin kendi kimlikleriyle ortak yaşamın kurucu öznesi olduğu bir demokratik birliktelik perspektifi sunar. Bu anlayış, ayrışmayı değil çoğulculuğu; çatışmayı değil ortak geleceği büyütmeyi hedefler.
Kadın özgürlüğü ise demokratik toplumun temel ölçüsüdür. Kadının özgür olmadığı bir toplumun demokratikleşmesi mümkün değildir. Erkek egemen zihniyetin aşılması, kadınların yaşamın her alanında eşit ve özgür biçimde yer alması yalnızca kadınların değil, toplumun bütünüyle özgürleşmesinin yolunu açacaktır. Bu nedenle kadın özgürlük mücadelesi ile demokratik toplum mücadelesi birbirinden ayrılmaz bir bütündür.
Aynı şekilde ekolojik yaşam da demokratik toplumun ayrılmaz bir boyutudur. Doğayı yalnızca tüketilecek bir kaynak olarak gören anlayış, toplumu da metalaştırır ve yabancılaştırır. Oysa demokratik yaşam, insan ile doğa arasındaki uyumu yeniden kurmayı, yaşamı sömürü değil paylaşım temelinde örgütlemeyi gerektirir.
Bu anlayışın ekonomik ve toplumsal zemini ise komünal yaşam ve dayanışma kültürüdür. Komünal yaşam; rekabet yerine dayanışmayı, bireysel çıkar yerine toplumsal yararı, tüketim yerine paylaşımı esas alan ahlaki ve politik bir toplumsallık biçimidir. Demokratik toplumun ruhu, tam da bu ortak yaşam kültüründe hayat bulmaktadır.
Bütün bu süreçlerin kalıcı hale gelmesi ise güçlü demokratik ve hukuksal güvenceleri gerekli kılmaktadır. Bu nedenle çerçeve yasa tartışmaları yalnızca teknik bir hukuk meselesi değil, demokratik çözümün kurumsal güvenceye kavuşması açısından tarihsel önemdedir. Kalıcı barışın, demokratikleşmenin ve toplumsal uzlaşmanın güçlü bir hukuk zemini olmadan gelişmesi mümkün değildir.
Bu çerçevede umut hakkı da demokratik hukuk anlayışının ayrılmaz bir parçası olarak değerlendirilmelidir. Umut hakkı yalnızca bireysel bir hak değil; evrensel hukuk ilkelerinin, insan onurunun ve demokratik toplum idealinin bir gereğidir. Hukukun evrenselliği, hakların istisnasız uygulanmasıyla anlam kazanır.
Bugün Türkiye tarihsel bir dönemeçten geçmektedir. Önümüzde duran tercih açıktır: Ya çözümsüzlüğü yeniden üreten eski anlayışlarda ısrar edilecek ya da demokratik toplumun inşasını esas alan yeni bir demokratikleşme süreci geliştirilecektir. Bu sürecin merkezinde halk iradesi, demokratik siyaset, kadın özgürlüğü, yerel demokrasi, ekolojik yaşam, hukuk ve halkların eşit kardeşliği yer almak zorundadır.
Demokrasinin inkâr edildiği yerde sorunlar büyür, kutuplaşma derinleşir ve toplumsal enerji tüketilir. Demokrasinin güçlendiği yerde ise diyalog gelişir, çözüm yolları çoğalır ve ortak gelecek umudu büyür. Bu nedenle demokrasi talebi yalnızca siyasal bir tercih değil; barışın, adaletin ve özgürlüğün toplumsal güvencesidir.
Bugün ihtiyaç duyulan şey yeni gerilimler değil, yeni demokratik açılımlardır. Yeni inkâr biçimleri değil, hakikatin cesaretle kabulüdür. Yeni kutuplaşmalar değil, halkların ortak yaşam iradesini büyütecek demokratik ortaklaşmadır.
Çünkü Türkiye'nin geleceği baskı ve inkâr politikalarında değil; demokratik toplumun örgütlü gücünde, halkların ortak mücadelesinde ve demokratik çözüm perspektifinde yatmaktadır. Tarih göstermektedir ki özgürlük arayışı bastırılamaz, demokrasi talebi susturulamaz ve halkların barış özlemi yok edilemez.
Bu nedenle demokratik toplum mücadelesi yalnızca bugünün görevi değil, geleceğe karşı tarihsel sorumluluğumuzdur. Özgür, eşit, adil ve demokratik bir yaşamın inşası; halkların ortak iradesiyle, dayanışmasıyla ve kararlı mücadelesiyle mümkün olacaktır. Demokrasi, barış ve özgürlük mücadelesi de tam olarak bu tarihsel yürüyüşün adıdır.
Yazarın Diğer Yazıları
Tümü- SAYIN İBRAHİM KALIN, BU DOĞRU AMA DEMOKRATİKLEŞME NEREDE, REFORMLAR NEREDE?
- DEMOKRATİK ENTEGRASYON İÇİN DEMOKRATİK SİYASET!..
- MİT BAŞKANI İBRAHİM KALIN!.. SİLAHSIZLANMA TEK BAŞINA ÇÖZÜM DEĞİLDİR; ASIL HEDEF DEMOKRASİ VE DEMOKRATİK REFORMLAR OLMALIDIR!
- KAPİTALİST MODERNİTE İŞ CİNAYETLERİNİN NEDENİDİR, ÇÖZÜM DEMOKRATİK MODERNİTEDİR!
- DÜNYA DEĞİŞİYOR, TÜRKİYE DEĞİŞECEK, İNSANLIK KAZANACAK!