Köşe Yazısı
Mehmet Ali ALÇINKAYA
15 AĞUSTOS: SADECE BİR KURŞUN DEĞİL, ÖZGÜRLÜK VE HAKİKAT YÜRÜYÜŞÜDÜR...
15 Ağustos, Kürt halkının yakın tarihinde derin izler bırakan önemli bir siyasal ve toplumsal kırılma noktasıdır. Ancak bu tarihi yalnızca “ilk kurşun” üzerinden değerlendirmek, onu ortaya çıkaran tarihsel koşulları, yaşanan çatışmaların ağır toplumsal sonuçlarını ve zaman içinde gelişen ideolojik-politik dönüşümü eksik bırakır.
15 Ağustos’u anlamak; Kürt kimliğinin, dilinin ve kültürünün inkâr edildiği, demokratik siyaset kanallarının daraltıldığı ve devlet merkezli çözümsüzlüğün derinleştiği koşulları birlikte değerlendirmeyi gerektirir. Fakat tarihsel deneyimin asıl önemi, geçmişte yaşanan çatışmaları yeniden üretmek değil, bu deneyimlerden barışçıl, demokratik ve özgürlükçü bir gelecek çıkarabilmektir.
Bu nedenle 15 Ağustos’u bugün yeniden ele almak; geçmişi inkâr etmek ya da çatışmayı kutsamak değil, özgürlük yürüyüşünü barış ve demokratik toplumun inşasıyla buluşturmak, hakikat arayışını halkların kardeşliği ve enternasyonal dayanışmayla geleceğe taşımaktır.
KURŞUNDAN SİYASETE, ÇATIŞMADAN DEMOKRATİK ÇÖZÜME;
15 Ağustos’un tarihsel anlamı, kurşunun kendisinden çok onu ortaya çıkaran siyasal ve toplumsal koşullarda aranmalıdır.
Bir halkın varlığının inkâr edildiği, kimlik ve kültür haklarının sınırlandırıldığı, demokratik siyaset alanının daraltıldığı koşullarda ortaya çıkan çatışma, çözümsüzlüğün ağır bir sonucudur. Ancak onlarca yıllık deneyim, silahlı çatışmanın toplumsal sorunları tek başına ve kalıcı biçimde çözemediğini de göstermiştir.
Bugünün tarihsel sorumluluğu, çatışmayı yeniden üretmek değil, onu doğuran nedenleri demokratik siyaset, diyalog, hukuk ve toplumsal uzlaşı yoluyla ortadan kaldırmaktır.
Bu açıdan 15 Ağustos’u bugünden okumak; kurşundan siyasete, çatışmadan diyaloğa, inkârdan hakikate ve düşmanlıktan halkların kardeşliğine doğru bir dönüşümü savunmaktır.
Kürt sorununun demokratik ve barışçıl çözümü yalnızca Kürt halkının değil, Türkiye toplumunun tamamının demokratikleşmesi açısından temel bir meseledir. Aynı zamanda halkların, kültürlerin ve inançların iç içe yaşadığı Ortadoğu’nun demokratik geleceğiyle de doğrudan bağlantılıdır.
ÖZGÜRLÜK YÜRÜYÜŞÜNDEN DEMOKRATİK TOPLUMA;
Özgürlük, yalnızca inkâra ve baskıya karşı direnmek değil, insanların kendi yaşamları üzerinde söz ve karar sahibi olmasıdır. Bu nedenle özgürlük mücadelesi; kimlik ve kültür haklarının yanı sıra kadın özgürlüğünü, emeğin haklarını, gençlerin geleceğini, ekolojik yaşamı, toplumsal adaleti ve demokratik siyaseti kapsayan bütünlüklü bir mücadeledir.
Kürt halkının özgürlüğü başka halkların özgürlüğünün karşıtı değildir. Türklerin, Kürtlerin, Arapların, Ermenilerin, Süryanilerin, Lazların, Çerkeslerin ve bütün toplulukların kendi kimlikleriyle eşit ve özgür yaşayabilmesi demokratik ortak yaşamın temelidir.
Gerçek özgürlük, bir halkın diğerine üstünlüğü değil; bütün halkların eşitliği, özgürlüğü ve ortak yaşam iradesidir.
Buradan Demokratik Cumhuriyet perspektifine ulaşılır. Demokratik Cumhuriyet; farklı halkların, inançların, kültürlerin ve kimliklerin eşit yurttaşlık temelinde özgürce yaşayabildiği, devlet-toplum ilişkisinin demokratik esaslar üzerinde yeniden kurulduğu siyasal zemindir.
Tekçiliğin yerine çoğulculuğu, inkârın yerine tanımayı, zorun yerine demokratik siyaseti, edilgen yurttaşlığın yerine katılımcı demokrasiyi koyar.
Demokratik Cumhuriyet yalnızca Kürt halkının değil, Türkiye’de yaşayan bütün halkların ve toplumsal kesimlerin ortak demokratik kazanımıdır.
DEMOKRATİK ULUS: FARKLILIKLARIN ÖZGÜR BİRLİĞİ;
Demokratik Cumhuriyet’in toplumsal karşılığını Demokratik Ulus anlayışı oluşturur.
Demokratik Ulus; tek bir kimliği bütün topluma dayatan homojenleştirici ulus anlayışının yerine, farklılıkların özgürlüğünü ve demokratik ortak yaşamı esas alır.
Kürt’ün Kürt olarak, Türk’ün Türk olarak, Arap’ın Arap olarak, Ermeni’nin Ermeni olarak, Süryani’nin Süryani olarak ve bütün toplulukların kendi kimlikleriyle özgürce yaşayabilmesi bu anlayışın temelidir.
Buradaki birlik, farklılıkları ortadan kaldıran bir birlik değil; farklılıkların özgürlüğü içinde kurulan demokratik birliktir.
Bu perspektif yalnızca Türkiye açısından değil, halkların ve kültürlerin tarih boyunca iç içe yaşadığı Ortadoğu açısından da önemlidir. Ortadoğu’nun geleceği, halkların birbirine karşı konumlandırılmasında değil, farklılıkların eşitlik ve özgürlük temelinde bir arada yaşayabileceği demokratik ortaklıkların geliştirilmesindedir.
HAKİKAT VE BARIŞ: YENİ BİR TOPLUMSAL SÖZLEŞME;
Hakikat, yalnızca geçmişi anlatmak değildir. Yaşanan acıların nedenleriyle yüzleşmek, inkâr edilen gerçekleri kabul etmek ve aynı trajedilerin yeniden yaşanmaması için yeni bir toplumsal ve siyasal düzen kurmaktır.
Bu açıdan Barış ve Demokratik Toplum Çağrısı, geçmiş ile gelecek arasında yeni bir bağ kurma ve çatışma siyasetinden demokratik çözüm siyasetine geçme sorumluluğunu ortaya koymaktadır.
Barış yalnızca silahların susması değildir. Kalıcı barış; kimliklerin tanınması, temel hak ve özgürlüklerin güvence altına alınması, demokratik siyasetin önündeki engellerin kaldırılması ve farklılıkların eşitlik temelinde birlikte yaşayabilmesiyle mümkündür.
Bunun için toplumun bütün kesimleri barış sürecinin öznesi olmalıdır. Devlet ile toplum arasındaki ilişki demokratik esaslar üzerinde yeniden kurulmalı; siyasal çözüm, hukuki güvence ve toplumsal katılım birlikte ele alınmalıdır.
Gerçek barış, toplumların birbirini düşman olarak değil, ortak geleceğin kurucu özneleri olarak görebilmesidir.
DEMOKRATİK TOPLUM VE KOMÜNAL YAŞAM;
Demokratik toplum yalnızca devlet kurumlarının dönüşümüyle kurulamaz. Demokrasi, günlük yaşamın örgütlenme biçimine dönüşmelidir.
Mahalle ve kent meclisleri, kadın ve gençlik örgütlenmeleri, kooperatifler, emek ve dayanışma ağları, ekolojik girişimler ve yerel demokratik kurumlar toplumun kendi yaşamı üzerinde söz sahibi olmasının somut araçlarıdır.
Bu anlayışta siyaset yalnızca seçim dönemlerine veya parlamentoya bırakılmaz. Toplum; kendi sorunlarını tartışan, karar alan, uygulayan ve denetleyen örgütlü bir özne haline gelir.
Komünal yaşam ise demokratik toplumun gündelik hayattaki karşılığıdır. Ortak üretim, paylaşım, dayanışma ve karar alma mekanizmalarının geliştirilmesi; mahalleden kente, çalışma alanlarından kooperatiflere kadar yaşamın farklı alanlarında toplumsal dayanışmanın güçlendirilmesi anlamına gelir.
Kadınların özgür ve eşit katılımı, gençlerin söz ve karar hakkı, emeğin korunması, doğayla uyumlu yaşam ve toplumsal dayanışma bu anlayışın temel unsurlarıdır.
Komünal yaşam bireyi yok saymaz. Aksine özgür bireyin özgür toplumla birlikte gelişmesini esas alır. Bireysel özgürlük ile toplumsal dayanışma birbirinin karşıtı değil, birbirini tamamlayan değerlerdir.
Böylece demokrasi yalnızca bir yönetim biçimi olmaktan çıkar; bir yaşam biçimine dönüşür.
ENTERNASYONALİZM: HALKLARIN ORTAK ÖZGÜRLÜK YÜRÜYÜŞÜ;
15 Ağustos’un bugünkü anlamını tamamlayan temel boyutlardan biri de enternasyonal dayanışmadır.
Enternasyonalizm, yalnızca farklı ülkelerdeki mücadelelere destek vermek değildir. Özgürlük, eşitlik, adalet, barış ve insan onurunu evrensel değerler olarak savunmaktır.
Dünyanın herhangi bir yerinde bir halkın inkâr edilmesine, bir işçinin sömürülmesine, bir kadının ezilmesine, bir toplumun savaşla yıkılmasına veya doğanın talan edilmesine karşı çıkmak, ortak insanlık değerlerini savunmaktır.
Bu nedenle Kürt halkının özgürlük arayışı, Türkiye’nin demokratikleşme mücadelesi, Ortadoğu halklarının barış isteği ve dünyanın farklı bölgelerindeki özgürlük mücadeleleri birbirinden kopuk değildir.
Halkların özgürlüğü birbirinin alternatifi değil, birbirini tamamlayan ortak bir mücadeledir. Enternasyonal dayanışma da halkların kendi kimliklerini ve özgünlüklerini koruyarak ortak özgürlük, barış ve adalet mücadelesinde buluşmasını ifade eder.
15 AĞUSTOS’UN BUGÜNE BIRAKTIĞI SORUMLULUK;
15 Ağustos’u yalnızca geçmişin bir tarihi olarak görmek, onun bugüne taşıdığı sorumluluğu eksik anlamaktır.
Bugünün görevi; geçmişin acılarını unutmadan, çatışma deneyimlerini eleştirel biçimde değerlendirerek demokratik bir gelecek kurmaktır.
Bunun yolu demokratik siyasetin güçlendirilmesinden, temel hak ve özgürlüklerin güvence altına alınmasından, halkların kimlik, dil ve kültür haklarının tanınmasından, kadın özgürlüğünün ve ekolojik yaşamın güçlendirilmesinden, emek ve toplumsal adaletin geliştirilmesinden geçmektedir.
Aynı zamanda halkların, emekçilerin, kadınların, gençlerin ve bütün demokratik güçlerin ortak mücadele zeminleri geliştirilmelidir.
Çünkü özgürlük yalnızca bireysel ya da ulusal bir kazanım değildir; toplumsal ve evrensel bir ilişkidir. Bir halkın özgürlüğünün güvence altına alınmadığı yerde kalıcı ve ortak özgürlükten söz edilemez.
SONUÇ: KURŞUNDAN HAKİKATE, HAKİKATTEN ORTAK ÖZGÜRLÜĞE;
15 Ağustos’un tarihsel anlamını yeniden düşünmek, geçmişi inkâr etmek değildir. Tam tersine, geçmişle yüzleşerek onun içinden demokratik bir gelecek çıkarabilmektir.
Bugün tarihsel görev, çatışma siyasetinin yarattığı acıları yeni çatışmalarla çoğaltmak değil; bu tarihsel deneyimi barış, demokrasi, özgürlük ve ortak yaşam perspektifine taşımaktır.
15 Ağustos sadece bir kurşun değil; özgürlük yürüyüşünün tarihsel sembollerinden biridir.
Fakat bugün bu yürüyüşün anlamı, değişen tarihsel koşullar içinde yeniden ele alınmalıdır: Kurşundan siyasete, çatışmadan barışa, inkârdan hakikate, tekçilikten çoğulculuğa, devlet merkezli anlayıştan demokratik topluma ve bireysel çıkarcılıktan komünal dayanışmaya doğru...
15 Ağustos, aynı zamanda hakikat yürüyüşünün adıdır.
Hakikate yürümek; geçmişi unutmadan geleceği kurmak, yaşanan acılardan yeni acılar değil, barış ve özgürlük çıkarmaktır.
Bu yürüyüş yalnızca bir halkın değil, bütün halkların ortak yürüyüşüdür. Kürt halkının özgürlüğü, Türkiye’nin demokratikleşmesi, Ortadoğu’nun barışı ve dünya halklarının özgürlük arayışı birbirinden kopuk değildir.
Bugün yapılması gereken; Barış ve Demokratik Toplum perspektifini güçlendirmek, Demokratik Cumhuriyet’in siyasal zeminini geliştirmek, Demokratik Ulus anlayışıyla farklılıkların özgür birliğini kurmak, demokratik toplumu ve komünal yaşamı örgütlemek ve bütün bunları enternasyonal dayanışmayla buluşturmaktır.
Gerçek özgürlük, bir halkın diğerinden üstünlüğü değil, bütün halkların eşit ve özgür yaşayabilmesidir.
Gerçek demokrasi, yalnızca sandıkta değil, yaşamın her alanında söz ve karar sahibi olmaktır.
Gerçek barış, yalnızca çatışmanın sona ermesi değil; adaletin, eşitliğin ve özgürlüğün toplumsal yaşamda kökleşmesidir.
Gerçek enternasyonalizm ise dünyanın herhangi bir yerindeki özgürlük arayışını kendi özgürlüğümüzden ayrı görmemektir.
Kurşundan hakikate, çatışmadan barışa, inkârdan özgürlüğe; özgürlükten demokratik topluma, Demokratik Cumhuriyet’e, Demokratik Ulus’a ve komünal yaşama doğru yürümek...
15 Ağustos’un bugünkü tarihsel anlamı, geçmişe mahkûm olmak değil; geçmişten öğrenerek halkların ortak geleceğini kurmaktır.
Bu nedenle 15 Ağustos’un özgürlük ve hakikat yürüyüşü, bugün halkların ortak barış, demokrasi, özgürlük, komünal yaşam ve enternasyonal dayanışma yürüyüşüne dönüşmelidir.
Yazarın Diğer Yazıları
Tümü- SAYIN İBRAHİM KALIN, BU DOĞRU AMA DEMOKRATİKLEŞME NEREDE, REFORMLAR NEREDE?
- DEMOKRATİK ENTEGRASYON İÇİN DEMOKRATİK SİYASET!..
- MİT BAŞKANI İBRAHİM KALIN!.. SİLAHSIZLANMA TEK BAŞINA ÇÖZÜM DEĞİLDİR; ASIL HEDEF DEMOKRASİ VE DEMOKRATİK REFORMLAR OLMALIDIR!
- KAPİTALİST MODERNİTE İŞ CİNAYETLERİNİN NEDENİDİR, ÇÖZÜM DEMOKRATİK MODERNİTEDİR!
- DÜNYA DEĞİŞİYOR, TÜRKİYE DEĞİŞECEK, İNSANLIK KAZANACAK!