Son dakika
Mehmet Ali ALÇINKAYA Köşe Yazısı Mehmet Ali ALÇINKAYA

1917 BÜYÜK EKİM DEVRİMİNDEN KADIN ÖZGÜRLÜKÇÜ ROJAVA DEVRİMİNE: BARIŞ VE DEMOKRATİK TOPLUMUN, KOMÜNAL YAŞAMIN İNŞASI...

1917 Büyük Ekim Devrimi, yalnızca bir iktidarın el değiştirmesi değil, insanlığın kapitalist sömürü düzenine karşı yeni bir toplumsal yaşam arayışının tarihsel ifadesiydi. Ekim Devrimi, işçi sınıfının, ezilenlerin ve sömürülen halkların kendi tarihlerini yaratabileceklerini gösteren büyük bir kırılma yarattı. Özel mülkiyetin, sınıfsal sömürünün ve emperyalist savaşların belirlediği bir dünyaya karşı eşitlik, özgürlük ve sosyalizm düşüncesini milyonlarca insanın umuduna dönüştürdü.

Ancak tarih, hiçbir devrimin kendi ilkeleriyle sınırlı kalmadığını; her devrimsel deneyimin yeni sorular, yeni çelişkiler ve yeni arayışlar ortaya çıkardığını da gösterdi. Ekim Devrimi'nin açtığı yol, zamanla merkeziyetçilik, devletleşme ve bürokratikleşme sorunlarıyla karşı karşıya kaldı. Sosyalizmin özgürleştirici özü ile devletin merkezileşen iktidarı arasındaki çelişki giderek büyüdü. Böylece temel soru yeniden ortaya çıktı:
Sosyalizm yalnızca iktidarı ele geçirmek midir, yoksa toplumu iktidar ilişkilerinden özgürleştirecek yeni bir yaşam biçimini yaratmak mıdır?

Bugünün tarihsel koşullarında bu soru, yalnızca geçmişin deneyimlerini değerlendirmek açısından değil, geleceğin demokratik toplumunu kurmak açısından da belirleyicidir.

Ekim'den Rojava'ya: Devrim fikrinin dönüşümü;

1917'nin büyük tarihsel mirası, insanlığın sömürüye, eşitsizliğe ve egemenlik ilişkilerine mahkûm olmadığını göstermesidir. Fakat 21. yüzyılın devrimci arayışları, bu mirası olduğu gibi tekrarlamak yerine, geçmiş deneyimlerin başarılarını ve yetersizliklerini birlikte değerlendirmek zorundadır.

Bugün devrim kavramını yalnızca devlet iktidarının ele geçirilmesiyle açıklamak yetersizdir. Devrim; toplumun kendi kendisini yönetmesi, demokratik siyasetin yaşamın bütün alanlarına yayılması, kadınların özgürleşmesi, ekolojik yaşamın kurulması, emeğin sömürüden kurtarılması ve toplumsal dayanışmanın yeniden örgütlenmesi anlamına gelmektedir.

Bu açıdan Rojava deneyimi, 21. yüzyılın devrim tartışmalarında önemli bir tarihsel deneyim olarak ortaya çıkmıştır.

Rojava'da kadın özgürlüğünü, demokratik örgütlenmeyi, yerel meclisleri, komünleri, ekolojik yaşamı ve halkların birlikte yaşamını esas alan örgütlenme biçimleri, devrim düşüncesinin devlet merkezli anlayıştan toplum merkezli bir anlayışa doğru dönüşümünü tartışmaya açmıştır.

Buradaki temel mesele, yeni bir devlet kurmaktan çok, toplumun kendi demokratik öz örgütlülüğünü geliştirmesidir. Komünler, meclisler, kadın örgütlenmeleri ve yerel demokratik yapılar bu anlayışın toplumsal zeminini oluşturmaktadır.

Dolayısıyla Ekim Devrimi'nden Rojava'ya uzanan tarihsel çizgi, birbirinin tekrarı olan iki deneyim olarak değil; farklı tarihsel koşullarda ortaya çıkan devrimci arayışların birbirini tamamlayan ve eleştirel biçimde geliştiren deneyimleri olarak ele alınmalıdır.

Kadın özgürlüğü olmadan toplumsal özgürlük mümkün değildir;

21. yüzyılın devrim anlayışının en temel farklılıklarından biri, kadın özgürlüğünü toplumsal dönüşümün merkezine yerleştirmesidir.

Binlerce yıllık ataerkil düzen, yalnızca kadınları baskı altına almamış; toplumun bütün ilişkilerini hiyerarşi, tahakküm ve mülkiyet üzerinden biçimlendirmiştir. Bu nedenle kadın özgürlüğü, toplumsal özgürlüğün bir alt başlığı değil, onun kurucu temelidir.

Kadın özgürleşmeden toplum özgürleşemez. Kadının iradesi, siyaseti, emeği ve yaşam hakkı özgürleşmeden demokratik toplum kurulamaz.

Rojava deneyiminin en önemli tarihsel katkılarından biri de kadınların devrimin öznesi ve kurucu gücü olarak örgütlenmesidir. Kadınların kendi öz örgütlülüklerini yaratması, demokratik toplumun yalnızca siyasal kurumlarla değil, toplumsal yaşamın bütün alanlarında yeniden kurulabileceğini göstermektedir.

Bu nedenle sosyalizmin geleceği, kadın özgürlüğüyle; kadın özgürlüğü ise demokratik toplumun inşasıyla birlikte düşünülmelidir.

Barış ve Demokratik Toplum Çağrısı: Yeni bir tarihsel eşik; 

Bugün Kürt sorunu başta olmak üzere Türkiye'nin ve Ortadoğu'nun temel sorunlarının çözümünde savaş, şiddet ve güvenlikçi politikalar yerine demokratik siyaset ve toplumsal müzakere esas alınmalıdır.

Barış, yalnızca silahların susması değildir.

Barış; halkların kimlikleriyle, dilleriyle, kültürleriyle ve özgür iradeleriyle yaşayabilmesidir. Barış; kadınların, gençlerin, emekçilerin ve bütün toplumsal kesimlerin siyasetin öznesi olmasıdır. Barış; devlet ile toplum arasındaki ilişkinin yeniden demokratikleştirilmesidir.

Bu nedenle Barış ve Demokratik Toplum Çağrısı, yalnızca çatışmasızlık üzerinden okunamaz. Çağrı, aynı zamanda toplumun demokratik siyaset temelinde yeniden örgütlenmesini, sorunların demokratik yöntemlerle çözülmesini ve ortak yaşamın yeniden kurulmasını gerektiren tarihsel bir perspektif olarak ele alınmalıdır.

Burada mesele, yalnızca Kürt sorununun çözümü değildir. Türkiye'nin demokratikleşmesi, Kürt sorununun demokratik çözümüyle; Kürt sorununun çözümü ise Türkiye'nin bütün halklarının, inançlarının, kadınlarının, gençlerinin ve emekçilerinin özgürlük alanlarının genişletilmesiyle doğrudan bağlantılıdır.

Demokratik Cumhuriyet'ten Demokratik Topluma;

Cumhuriyetin ikinci yüzyılında temel mesele, yalnızca mevcut devlet yapısının sürdürülmesi değil, demokratik toplumun kurumsallaştırılmasıdır.

Demokratik Cumhuriyet; merkezi iktidarın toplumu yönetmesi değil, toplumun kendi yaşamı üzerinde söz ve karar sahibi olmasıdır. Bunun yolu, yerel demokrasi mekanizmalarının güçlendirilmesinden, mahalle ve kent meclislerinin geliştirilmesinden, kadınların ve gençlerin karar süreçlerine etkin katılımından, emekçilerin örgütlü gücünün artırılmasından geçmektedir.

Demokratik toplum, yukarıdan verilen bir lütuf değildir. Toplumun kendi örgütlü gücüyle yaratacağı bir yaşam biçimidir.

Bu nedenle demokratik siyaset yalnızca seçim dönemlerinde sandığa gitmek anlamına gelemez. Demokratik siyaset, gündelik yaşamın kendisini örgütleme biçimidir. Mahallede, işyerinde, okulda, belediyede, köyde, kentte ve bütün toplumsal alanlarda söz, yetki ve karar mekanizmalarının halkla buluşmasıdır.

Komünal yaşam: Alternatif bir toplumsal ilişki biçimi
Kapitalist modernitenin bireyi yalnızlaştıran, toplumu parçalayan ve yaşamı metalaştıran ilişkilerine karşı komünal yaşam, dayanışmayı ve ortak üretimi esas alan alternatif bir toplumsal ilişki biçimidir.

Komünal yaşam geçmişe dönüş değildir. Aksine teknolojinin, bilimin ve çağdaş yaşamın olanaklarını toplumun ortak yararı doğrultusunda kullanarak yeni bir dayanışma kültürü yaratmaktır.

Komün; yalnızca ekonomik bir örgütlenme değildir. Aynı zamanda demokratik karar alma, ortak sorumluluk, dayanışma ve birlikte yaşama kültürüdür.

Bu nedenle demokratik toplumun inşası, komünal yaşamın geliştirilmesiyle birlikte ele alınmalıdır. İnsanların birbirine rakip değil, birbirinin yaşamını güçlendiren toplumsal özneler haline gelmesi hedeflenmelidir.

Ekoloji, emek ve özgür yaşam
Demokratik toplum perspektifi, ekolojik yaşamı ve emeğin özgürleşmesini de temel bir mücadele alanı olarak görmelidir.

Kapitalist sistem doğayı sınırsız bir kaynak, insan emeğini ise sınırsız bir sömürü alanı olarak değerlendirmektedir. Ekolojik kriz, ekonomik kriz ve toplumsal kriz birbirinden ayrı değildir. Hepsi aynı tahakküm mantığının farklı sonuçlarıdır.

Bu nedenle yeni toplum; doğayla uyumlu, emeği değersizleştirmeyen, üretimi toplumun ihtiyaçları temelinde örgütleyen ve tüketim kültürünün yerine dayanışmayı koyan bir yaşam anlayışını geliştirmek zorundadır.

Sosyalizm, yalnızca üretim araçlarının mülkiyetinin değiştirilmesi değildir. Sosyalizm, insanın insan üzerindeki tahakkümünü, kadının erkek üzerindeki tahakkümünü ve insanın doğa üzerindeki yıkıcı egemenliğini aşmayı hedefleyen bütünlüklü bir özgürleşme projesidir.

Enternasyonalizmden halkların demokratik ortak yaşamına
1917 Büyük Ekim Devrimi'nin en güçlü mesajlarından biri enternasyonalizmdi. İşçilerin ve ezilen halkların sınırları aşan dayanışması, kapitalizmin bölme ve yönetme siyasetine karşı tarihsel bir alternatif oluşturdu.

Bugün de bu enternasyonalist ruh yaşamsal önemini korumaktadır. Ancak 21. yüzyıl enternasyonalizmi, tek tip bir toplum yaratma anlayışına değil; farklı halkların, kültürlerin, inançların ve kimliklerin özgürce bir arada yaşayabildiği demokratik bir ortaklığa dayanmalıdır.

Kürt, Türk, Arap, Ermeni, Süryani, Alevi, Sünni, Hristiyan, Yahudi ve bütün halkların ve inançların kendi kimlikleriyle eşit ve özgür yaşayabildiği bir Ortadoğu, demokratik toplum perspektifinin en önemli hedeflerinden biridir.

Bu nedenle Rojava'nın ortaya koyduğu halkların ortak yaşamı arayışı, yalnızca bir bölgenin meselesi olarak değil, Ortadoğu'nun demokratik geleceği açısından da değerlendirilmelidir.

Devrim, yaşamın kendisini değiştirmektir;

Bugün devrimci mücadele açısından en önemli görev, geçmişin deneyimlerini kutsamak ya da reddetmek değil; onlardan öğrenerek yeni bir toplumsal yaşamı kurabilmektir.

1917 Büyük Ekim Devrimi, sömürülenlerin tarih sahnesine çıkabileceğini gösterdi.

Rojava deneyimi, devrimin toplumun günlük yaşamında örgütlenebileceğini; kadın özgürlüğünün, demokratik siyasetin, ekolojik yaşamın ve komünal örgütlenmenin birlikte ele alınabileceğini gösterdi.

Barış ve Demokratik Toplum Çağrısı ise bu tarihsel birikimi Türkiye'nin ve Ortadoğu'nun güncel koşullarında yeni bir toplumsal mücadele perspektifine dönüştürme imkânı taşımaktadır.

Artık mesele yalnızca iktidarı değiştirmek değil, iktidar ilişkilerinin kendisini dönüştürmektir.

Mesele yalnızca yeni yasalar çıkarmak değil, toplumun demokratik öz örgütlülüğünü geliştirmektir.

Mesele yalnızca savaşın sona ermesini istemek değil, barışı toplumsallaştırmaktır.

Mesele yalnızca demokrasiden söz etmek değil, demokrasiyi yaşamın her alanında inşa etmektir.

Sonuç: Geçmişin mirasından geleceğin özgür yaşamına;

1917'den bugüne uzanan devrimci tarih, bize önemli bir gerçeği öğretmektedir: Hiçbir devrim tamamlanmış değildir. Her tarihsel kazanım, yeni bir mücadele ve yeni bir toplumsal yaratıcılık gerektirir.

Ekim Devrimi'nin eşitlik ve sosyalizm mirası, kadın özgürlükçü Rojava deneyiminin demokratik ve komünal arayışlarıyla birlikte yeniden düşünülmelidir. Çünkü 21. yüzyılın sosyalizmi, geçmişin kalıplarını tekrarlayan değil; özgürlüğü, demokrasiyi, kadın özgürlüğünü, ekolojiyi, emeği ve halkların eşitliğini aynı toplumsal bütünlük içinde ele alan bir yaşam projesi olmak zorundadır.

Barış ve Demokratik Toplum perspektifi de bu tarihsel arayışın Türkiye'deki güncel karşılığı olarak ele alınmalıdır.

Demokratik toplum, örgütlü toplumdur.

Komünal yaşam, dayanışmanın örgütlenmesidir.

Kadın özgürlüğü, toplumsal özgürlüğün temelidir.

Barış, demokratik yaşamın başlangıcıdır.

Demokratik siyaset, toplumun kendi geleceğine sahip çıkmasıdır.

Bugün yapılması gereken, yalnızca geçmiş devrimleri anmak değil; onların özgürlük, eşitlik ve dayanışma ruhunu günümüzün koşullarında yeniden üretmektir.

1917'nin devrimci mirasından Rojava'nın kadın özgürlükçü ve demokratik toplum deneyimine; oradan Barış ve Demokratik Toplum perspektifine uzanan tarihsel yürüyüşün özü şudur:

Özgürlük, toplumun kendi elleriyle kurduğu yaşamdır.

Ve şimdi tarih, savaşın ve tahakkümün değil; barışın, demokrasinin, kadın özgürlüğünün, komünal yaşamın ve halkların eşit ortak yaşamının inşa edilmesini dayatmaktadır.

Geçmişin devrimci mirasını geleceğin özgür yaşamına taşımak; mücadele etmek, örgütlenmek, örgütlemek ve barışı toplumsallaştırmakla mümkündür.

Şimdi demokratik toplumu birlikte inşa etme zamanıdır.

Kopyalandı

Yazarın Diğer Yazıları

Tümü
  1. SAYIN İBRAHİM KALIN, BU DOĞRU AMA DEMOKRATİKLEŞME NEREDE, REFORMLAR NEREDE?
  2. DEMOKRATİK ENTEGRASYON İÇİN DEMOKRATİK SİYASET!..
  3. MİT BAŞKANI İBRAHİM KALIN!.. SİLAHSIZLANMA TEK BAŞINA ÇÖZÜM DEĞİLDİR; ASIL HEDEF DEMOKRASİ VE DEMOKRATİK REFORMLAR OLMALIDIR!
  4. KAPİTALİST MODERNİTE İŞ CİNAYETLERİNİN NEDENİDİR, ÇÖZÜM DEMOKRATİK MODERNİTEDİR!
  5. DÜNYA DEĞİŞİYOR, TÜRKİYE DEĞİŞECEK, İNSANLIK KAZANACAK!