Köşe Yazısı
Mehmet Ali ALÇINKAYA
9 EKİM'DEN 27 ŞUBAT'A: BİR DÖNEMİN KAPANIŞINDAN YENİ BİR MÜCADELE DÖNEMİNE...
9 Ekim 1998'i yalnızca Önder Apo'ya yönelik uluslararası bir komplo olarak değerlendirmek eksik kalır. 9 Ekim, Kürt Özgürlük Hareketi'nin ulaştığı siyasal ve toplumsal düzeyi tasfiye etmeyi, Kürt sorununun demokratik çözüm arayışını etkisizleştirmeyi ve Ortadoğu'da halkların özgürlük iradesini yeniden bastırmayı hedefleyen kapsamlı bir müdahaleydi. Bu nedenle 9 Ekim'i anlamak, yalnızca geçmişte yaşanan bir olayı anlamak değil; bugün içinde bulunduğumuz tarihsel dönemin hangi mücadele koşullarından geçtiğini kavramaktır.
Ancak 9 Ekim'de hesap tutmadı. İmralı süreci, başlangıçta bir tecrit ve tasfiye alanı olarak kurulmak istenmesine rağmen zamanla tam tersine, Kürt sorununun demokratik çözümünün, Türkiye'nin demokratikleşmesinin ve halkların ortak geleceğinin tartışıldığı önemli bir siyasal mücadele alanına dönüştü. Önder Apo, ağır tecrit koşulları altında dahi mücadeleyi yalnızca mevcut koşullara karşı sürdürmekle kalmadı; mücadelenin kendisini yeniden tanımlayan düşünsel ve siyasal bir hat geliştirdi.
Burada 9 Ekim'den 27 Şubat'a uzanan çizgiyi doğru okumak gerekir. Bu çizgi düz bir çizgi değildir. Çatışmaların, ateşkeslerin, çözüm arayışlarının, yeniden savaşların, demokratik siyaset deneyimlerinin, ağır devlet baskısının, toplumsal direnişlerin ve yeni düşünsel arayışların içinden geçmiştir. Fakat bütün bu dönemlerin ortak noktası, Kürt sorununun inkâr ve zor yoluyla çözülemeyeceğinin giderek daha açık hale gelmesidir.
İmralı'da geliştirilen düşünsel dönüşümün en önemli yanı da burada ortaya çıkar. Mücadele yalnızca devlet iktidarını ele geçirme veya mevcut ulus-devlet modeline alternatif başka bir devlet kurma ekseninden çıkarılarak; demokratik toplumun, demokratik siyasetin, kadın özgürlüğünün, ekolojik yaşamın ve halkların özgür birlikteliğinin inşası eksenine taşınmıştır. Böylece mücadelenin hedefi kadar mücadele yöntemi ve mücadele zemini de yeniden tanımlanmıştır.
27 Şubat Barış ve Demokratik Toplum Çağrısı'nı bu tarihsel birikimden kopuk değerlendiremeyiz. 27 Şubat, 9 Ekim'de tasfiye edilmek istenen iradenin, yıllar boyunca ağır bedeller ve mücadele deneyimleri içinden geçerek yeni bir siyasal ufka ulaşmasının ifadesidir. Bu nedenle 27 Şubat yalnızca silahlı mücadelenin sona erdirilmesine ilişkin bir çağrı değildir. Aynı zamanda mücadelenin yeni dönemde hangi zeminde sürdürüleceğine ilişkin tarihsel bir yön değişikliğidir.
Bu yön değişikliğini doğru anlamak zorundayız. Çünkü burada söz konusu olan mücadeleden vazgeçmek değil, mücadeleyi başka bir düzleme taşımaktır. Silahlı mücadele döneminde temel belirleyicilerden biri olan silahlı güç, yeni dönemde yerini demokratik siyasetin, örgütlü toplumun, halkın söz ve karar gücünün, kadınların ve gençlerin kurucu iradesinin büyütülmesine bırakmalıdır.
Silahların susması mücadeleye son vermek değil, mücadele biçimini değiştirmektir.
9 Ekim ile 27 Şubat arasındaki tarihsel mesafe bize aynı zamanda şunu gösteriyor: Bir hareketin gücü yalnızca silahlı kapasitesiyle değil, kendisini değiştirebilme, koşulları okuyabilme ve yeni mücadele biçimleri yaratabilme kapasitesiyle ölçülür. Kürt Özgürlük Hareketi'nin bu uzun tarihsel süreçte yaşadığı dönüşüm, bugün Türkiye'nin demokratikleşmesi açısından da yeni olanaklar yaratmaktadır.
Bu nedenle 27 Şubat'ı bir “son” olarak değil, yeni bir başlangıç olarak ele almak gerekir. Artık mesele, silahlı mücadele döneminin kapanmasının ardından boşlukta kalmak değil; onun yarattığı tarihsel birikimi demokratik siyasete, demokratik topluma ve ortak yaşamın inşasına dönüştürmektir.
9 Ekim'den 27 Şubat'a geçiş, aynı zamanda “devletle mücadele” anlayışından “toplumu kurma” anlayışına doğru bir derinleşmedir. Devleti demokratikleştirmek elbette temel bir görevdir; fakat bunun kalıcı olabilmesi için demokratik toplumun örgütlü gücünün yaratılması gerekir. Devletin demokratikleşmesini yalnızca yukarıdan bekleyen değil, aşağıdan örgütlenen ve demokratik dönüşümü toplumsal güçle zorlayan bir siyaset anlayışına ihtiyaç vardır.
Tam da bu nedenle Demokratik Ulus, Demokratik Toplum ve Demokratik Cumhuriyet birbirinden kopuk kavramlar değildir. 9 Ekim'den 27 Şubat'a uzanan tarihsel deneyimin ortaya çıkardığı yeni siyasal ufuk da burada somutlaşmaktadır: Demokratik Ulus toplumsal birlikteliğin, Demokratik Toplum örgütlü yaşamın, Demokratik Cumhuriyet ise bu iradenin siyasal ve hukuksal güvencesinin ifadesidir.
Dolayısıyla bugün önümüzde duran görev, geçmiş mücadeleyi küçümsemek ya da inkâr etmek değildir. Tam tersine, geçmişin bedellerini, direnişini ve kazanımlarını yeni dönemin demokratik siyaset gücüne dönüştürmektir. 9 Ekim'in tasfiye etmek istediği özgürlük iradesini, 27 Şubat'ın açtığı demokratik siyaset alanında daha güçlü, daha örgütlü ve daha toplumsal hale getirmektir.
Bu açıdan 9 Ekim'den 27 Şubat'a geçiş, bir yenilgi ile bir zafer arasındaki geçiş değil; bir mücadele paradigmasından başka bir mücadele paradigmasına geçiştir. Silahlı mücadelenin tarihsel rolünü doğru yerde anlamak, fakat yeni dönemin ihtiyaçlarını geçmişin yöntemleriyle karşılamaya çalışmamak gerekir.
Bugün asıl soru şudur: 27 Şubat'ın açtığı siyasal alanı ne kadar demokratik toplum gücüne dönüştürebileceğiz? Halkı yalnızca seçimlerde oy veren bir kitle olmaktan çıkarıp kendi yaşamının söz ve karar sahibi haline getirebilecek miyiz? Kadınları, gençleri, emekçileri, halkları ve inançları demokratik yaşamın kurucu özneleri haline getirebilecek miyiz?
İşte 9 Ekim'den 27 Şubat'a uzanan tarihsel çizginin bugüne bıraktığı asıl görev budur. Geçmişin direnişini geleceğin demokratik toplumuna taşımak; silahlı mücadelenin kapanışını toplumsal mücadelenin zayıflaması değil, demokratik siyasetin ve örgütlü toplumun güçlenmesi haline getirmek.
Bu nedenle 27 Şubat'ı yalnızca bir çağrının tarihi olarak değil, yeni bir mücadele döneminin başlangıç tarihi olarak okumalıyız. Dün başka araçlarla sürdürülen mücadele, bugün başka araçlarla devam etmektedir. Değişen mücadele değil, mücadelenin biçimidir.
9 Ekim'de tasfiye edilmek istenen irade, 27 Şubat'ta demokratik toplum ve demokratik siyaset perspektifiyle yeni bir tarihsel eşiğe ulaşmıştır. Şimdi görev, bu eşiği örgütlü toplumsal güce dönüştürmektir.
Dün erken, bugün geç; şimdi zamanıdır.
Yazarın Diğer Yazıları
Tümü- SAYIN İBRAHİM KALIN, BU DOĞRU AMA DEMOKRATİKLEŞME NEREDE, REFORMLAR NEREDE?
- DEMOKRATİK ENTEGRASYON İÇİN DEMOKRATİK SİYASET!..
- MİT BAŞKANI İBRAHİM KALIN!.. SİLAHSIZLANMA TEK BAŞINA ÇÖZÜM DEĞİLDİR; ASIL HEDEF DEMOKRASİ VE DEMOKRATİK REFORMLAR OLMALIDIR!
- KAPİTALİST MODERNİTE İŞ CİNAYETLERİNİN NEDENİDİR, ÇÖZÜM DEMOKRATİK MODERNİTEDİR!
- DÜNYA DEĞİŞİYOR, TÜRKİYE DEĞİŞECEK, İNSANLIK KAZANACAK!