Köşe Yazısı
Mehmet Ali ALÇINKAYA
YAŞAM KÂRDAN ÜSTÜNDÜR: KÖKLÜ KOPUŞ EKOSOSYALİZM!
Kapitalizm, emeği sömürerek, doğayı tüketerek ve sınırsız büyümeyi hedefleyerek hem toplumsal eşitsizliği hem de ekolojik yıkımı derinleştiriyor. Ormanların yok edilmesi, suların kirletilmesi, tarım alanlarının daraltılması ve iklim krizinin ağırlaşması, bu sistemin işleyişinden bağımsız değildir. Sermaye kârını büyütürken yıkımın bedelini işçiler, köylüler, emekçiler ve yoksullar ödüyor.
Ekolojik kriz, aynı zamanda sınıfsal bir adalet krizidir. Bu nedenle çözüm, kapitalizmi yeşile boyamak değil; insanı, emeği ve doğayı kârın egemenliğinden kurtaracak köklü bir toplumsal dönüşümü gerçekleştirmektir.
Yeşil Kapitalizm Değil, Ekososyalizm!
Yenilenebilir enerjiye geçiş ve temiz teknolojiler gereklidir; ancak üretimin amacı ve mülkiyet ilişkileri değişmeden kalıcı çözüm sağlanamaz. Doğayı koruma iddiasıyla yeni kâr alanları yaratan, çevresel maliyetleri halka yükleyen bir sistem, krizin temel nedenlerini ortadan kaldıramaz.
Ekososyalizm, ekonomiyi sermayenin sınırsız büyümesine göre değil, toplumun ihtiyaçlarına ve doğanın korunmasına göre örgütlemeyi savunur. Enerji, su, ulaşım ve temel gıda gibi yaşamsal alanlarda kamusal sorumluluk ve toplumsal denetim güçlendirilmelidir. Gereksiz tüketim ve doğayı tahrip eden üretim azaltılırken sağlık, eğitim, barınma, toplu ulaşım ve ekolojik tarım desteklenmelidir.
Amaç, daha fazla kâr ve tüketim değil; herkesin insanca yaşayabileceği, emeğin değer gördüğü ve doğanın kendini yenileyebildiği bir toplum kurmaktır.
Türkiye'de Somut Talepler, Ortak Mücadele;
Türkiye'de maden projeleri, orman tahribatı, su havzalarının kirletilmesi, tarım alanlarının ranta açılması ve plansız kentleşme, ekolojik yıkımın somut göstergeleridir. Doğal varlıkların şirket çıkarlarına teslim edilmesi, halkın yaşam hakkını ve geleceğini tehdit ediyor.
Bu nedenle:
- Su havzaları, ormanlar ve verimli tarım alanları güvence altına alınmalı; ekolojik yıkıma yol açan projeler durdurulmalıdır.
- Madencilik ve enerji yatırımları bağımsız, bilimsel ve şeffaf denetime tabi tutulmalı; yerel halkın söz ve karar hakkı güvence altına alınmalıdır.
- Fosil yakıtlardan yenilenebilir enerjiye adil geçiş sağlanmalı; enerji yoksulluğu giderilmeli ve enerji politikaları kamusal yarara göre düzenlenmelidir.
- Küçük çiftçiler desteklenmeli, kooperatifçilik güçlendirilmeli; sağlıklı ve erişilebilir gıdaya ulaşmak herkes için güvence altına alınmalıdır.
- Kentler rant için değil, insan için planlanmalı; barınma hakkı, yeşil alanlar ve kamusal ulaşım korunmalıdır.
- Ekolojik dönüşümün maliyeti işçilere ve yoksullara yüklenmemeli; çalışanlara gelir güvencesi ve yeni istihdam olanakları sağlanmalıdır.
Bu talepler, emek mücadelesinden ve demokrasi mücadelesinden ayrı ele alınamaz. Sendikalar, köylüler, kadınlar, gençler, ekoloji örgütleri ve demokratik toplum güçleri ortak bir mücadele programında buluşmalıdır. Çünkü doğayı korumak, emeği savunmak ve halkın karar hakkını büyütmek aynı toplumsal dönüşümün parçalarıdır.
Yaşamı Savunmak, Düzeni Değiştirmektir!
Kapitalist temelle köklü kopuş, yalnızca çevre politikalarını değiştirmek değil; üretimin amacını, mülkiyet ilişkilerini ve toplumsal iktidarı yeniden düzenlemektir. Ekososyalizm, üretimi kârın egemenliğinden çıkararak toplumsal ihtiyaçlara, eşitliğe, demokratik katılıma ve ekolojik dengeye dayandırır.
Bugün görevimiz, doğayı tahrip eden projelere karşı çıkmakla yetinmeyip emeği, suyu, toprağı, ormanları ve enerjiyi sermayenin sınırsız çıkarlarına karşı savunmaktır. Bunun için yerel direnişleri birleştirmeli, örgütlü mücadeleyi büyütmeli ve toplumsal kaynakların halkın ihtiyaçları doğrultusunda kullanılmasını sağlamalıyız.
Geleceğimizi şirketlerin kâr hesaplarına teslim etmeyelim! Emeğin sömürülmediği, doğanın talan edilmediği, eşitliğin ve demokrasinin yaşam bulduğu bir toplum için birleşelim, örgütlenelim ve mücadele edelim.
Çünkü mesele yalnızca çevreyi korumak değil, yaşamı kurtarmaktır. Yaşam kârdan üstündür; kapitalist sömürüye karşı köklü kopuşun adı ekososyalizmdir!
Yazarın Diğer Yazıları
Tümü- SAYIN İBRAHİM KALIN, BU DOĞRU AMA DEMOKRATİKLEŞME NEREDE, REFORMLAR NEREDE?
- DEMOKRATİK ENTEGRASYON İÇİN DEMOKRATİK SİYASET!..
- MİT BAŞKANI İBRAHİM KALIN!.. SİLAHSIZLANMA TEK BAŞINA ÇÖZÜM DEĞİLDİR; ASIL HEDEF DEMOKRASİ VE DEMOKRATİK REFORMLAR OLMALIDIR!
- KAPİTALİST MODERNİTE İŞ CİNAYETLERİNİN NEDENİDİR, ÇÖZÜM DEMOKRATİK MODERNİTEDİR!
- DÜNYA DEĞİŞİYOR, TÜRKİYE DEĞİŞECEK, İNSANLIK KAZANACAK!