Köşe Yazısı
Mustafa PAÇAL
Bir kez daha Osman Kavala suçsuz, Türkiye suçlu bulundu…
Artık bu karar ve karar kapsamı üzerine diyecek bir şey yok. Ya Hükümet anayasa ve yasaları dikkate alarak Osman Kavala’yı serbest bırakacak, ya da anayasa ve yasalarını yok sayan bir büyük hukuksuzluğa daha imza atacak… Görünen hukuksuzluk ve zorbalık yapmaktan çekinmedikleri çünkü bunun bedelini kendileri değil geniş halk kitleleri ödüyor.
Osman Kavala davası aynı Selahattin Demirtaş davası gibi Türkiye’nin hukuk devleti olup olmadığı hakkında adeta bir hukuk barometresi işlevi gören davaların başında geliyor.
Öyledir zira bu davalar sonuçta Türkiye hükümetinin ve devletinin anayasalarına ve yasalarına ne ölçüde uyum gösterdiği bakımından oluşturduğu ölçü onun karnesine ne seviyede hukuk devleti olup olmadığı konusunda hem uluslararası alanda ve hem de ulusal düzeyde not düşmektedir.
Bu açıdan bakıldığında net olan Türkiye’nin bir hukuk devleti olmadığıdır ve sadece evrensel hukuk açısından değil kendi anayasa ve yasalarına da saygılı olan ve uygulayan bir devlette değildir.
Bu durum bir devlet için olabilecek en rezil durum olduğu gibi bu durumun her alanda ilişkileri başta ekonomi olmak üzere olumsuz yansıdığı bilinen gerçekler arasındadır.
Dahası AİHM Büyük Dairesinin Osman Kavala davasında almış olduğu en vahim ve sarsıcı karar ise Anayasa Mahkemesi AYM’nin iç hukuk aşamalarında biri olmadığını ve AYM’yi bu anlamda yok sayan kararı Türkiye devleti ve hükümeti için bir yüzkarası durumdur.
AİHM Büyük Dairesi kararı yalnızca bu açıdan değerlendirmenin yeterli olmadığı açıktır. Kararda aynı zamanda “ortada işlenmiş suç olmadığı halde cezanın varlığı” bir başka açıdan ülkede yaşayan tüm yurttaşları tehdit eder özellikte olduğunu göstermektedir.
Osman Kavala hakkında verilen karar için bu konu hakkında basın ve kamuoyuna yaptığı açıklamada şunları söyledi;
“AİHM’in benimle ilgili aldığı Büyük Daire kararı, mahkûmiyet sürecinin incelenmesini kapsıyor. Bu kararda da, bundan önceki iki AİHM kararında olduğu gibi, suç işlendiğini gösteren ikna edici somut delil olmadan özgürce yaşama hakkının kısıtlanamayacağı vurgulandı. İlk Gezi davası kapsamında 2020 yılında verilen beraat kararında da suç işlediğime dair delil olmadığı gerçeği ortaya konulmuştu.
AİHM son kararıyla mahkemelerin olaylarla ilgili genel değerlendirmeler ve faaliyetlerin amacı hakkında niyet okuma içeren akıl yürütmelerle mahkûmiyet kararı verebileceği anlayışının kabul edilemez olduğunu belirtmiş oldu.
Yasalarca suç sayılan bir eylemde bulunmayan insanların özgürce yaşama haklarının kısıtlanamayacağı temel insan hakları ilkesidir. Bu hakkın korunması, kamuda bu ilkeye mutlak biçimde riayet edilmesinin sağlanması da hukuk devletinin yurttaşlara karşı yükümlülüğüdür.
AİHM kararlarına uyulması asıl olarak bu yükümlülüğün yerine getirilmesi ile ilgilidir, bunun için gereklidir.”
Osman Kavala, 27 Ağustos 2026
Artık tuz koktu diyeceğim bu ifade bile gelinen durumu anlatmakta yetersiz kalıyor.
AİHM Büyük Dairesi son Kavala davasında önceki dava kararlarına paralel olarak daha kapsamlı bir kararda verdi.
Buna göre;
Büyük Daire'nin, nihai nitelikte olan kararında Türkiye'nin ihlal ettiğine hükmettiği AİHS maddeleri şunlar:
- 3. madde (İnsanlık dışı veya aşağılayıcı muamele yasağı): Mahkeme, başvuranın müebbet hapis cezasına çarptırılmasının AİHS'nin 3. maddesiyle bağdaşmadığına karar verdi.
- 5. madde (Özgürlük ve güvenlik hakkı): Kavala'nın, 10 Aralık 2019'dan bu yana maruz kaldığı özgürlükten mahrumiyetin tamamının keyfi olduğuna, makul gerekçelere dayanmadığına ve AİHS'de belirtilen meşru amaçlardan hiçbirini gözetmediğine hükmetti.
- 6. madde (Adil yargılanma hakkı): AİHM, Kavala'ya karşı yürütülen ceza yargılamasının, hem yargılamanın adil seyrini hem de mahkemelerin bağımsızlığı ve tarafsızlığı ile ilgili güvenceleri etkileyen ciddi kusurlar içerdiğini belirtti.
- 10. Madde (İfade özgürlüğü) ve 11. Madde (Toplantı ve dernek kurma özgürlüğü): Kararda, ulusal mahkemelerin davacıya orantısız ve keyfi bir cezai sorumluluk yüklediğinin altı çizildi.
Bu davada Ceza Kanunu'nun yorumlanma biçiminin, yasanın uygulama alanını öngörülemez bir şekilde genişlettiği, keyfi müdahalelere karşı gerekli asgari korumayı sağlamadığı ve bu nedenle "yasa ile öngörülmüş" olarak kabul edilemeyeceği AİHM'nin vurguları arasında yer aldı.
- 18. madde (Haklara getirilecek kısıtlamaların sınırlanması): Mahkeme kararında, Kavala'nın ulusal düzeyde beraat etmesine ve AİHM'nin ciddi ihlaller tespit ettiği hukuken bağlayıcı iki karara rağmen özgürlükten yoksun bırakılma halinin devam ettiğinin altı çizildi.
Bu durumun, "hukukun üstünlüğü ilkesinin özünde yer alan temel güvencelere yönelik son derece ciddi bir ihlali ortaya koyduğu" belirtildi.
Artık bu karar ve karar kapsamı üzerine diyecek bir şey yok.
Ya Hükümet anayasa ve yasaları dikkate alarak Osman Kavala’yı serbest bırakacak,
Ya da anayasa ve yasalarını yok sayan bir büyük hukuksuzluğa daha imza atacak…
Görünen hukuksuzluk ve zorbalık yapmaktan çekinmedikleri çünkü bunun bedelini kendileri değil geniş halk kitleleri ödüyor.
Olan gerçek ise ülkeni ve halkın bilinmez bir geleceğe doğru sürüklendiğidir.
Son söz Osman Kavala bir kez daha suçsuz ve TC devleti bir kez daha suçlu bulundu.
Osman Kavala’yı derhal serbest bırakın…
Yeter !!