Köşe Yazısı
Eser KARAKAŞ
Seçimlerde kime oy vereceğim?
Elli yılı aşkın bir süredir oy kullanıyorum, hafızam yanıltabilir ama galiba her seçimden önce seçim kanunu ile oynandı, iktidar partisinin işine geldiği yönde değişiklikler yapıldı. Türkiye çok sorunlu bir ülke ama bir konuda, kurumsallaşmaya direnme konusunda, hayret verici ölçüde başarılı, bu bir başarı değil ama en azından toplumun bir kesiminin hedefi tutturuluyor, her alanda kurumsallaşma erteleniyor, hatta baltalanıyor.
Henüz ortalıkta seçim falan yok ama muhtemeldir ki bir ara, Erdoğan ne zaman ve nasıl uygun görürse, seçimler gerçekleşecektir.
Ancak, yapılacak seçimlere gerçek seçimler denebilecek mi, etkin, hukukun üstünlüğüne uygun, sürecin ve sonuçların adil denetleneceği (YSK) bir siyasi rekabet ortamı olacak mı, bu konuda hiç emin değilim, galiba kimse de emin değil.
Süreç yine yanlış başladı, bir tür siyasi “Faux départ”, anlaşılan bu seçimlere de yine üzerinde oynanan bir seçim kanunu ile girilecek.
Elli yılı aşkın bir süredir oy kullanıyorum, hafızam yanıltabilir ama galiba her seçimden önce seçim kanunu ile oynandı, iktidar partisinin işine geldiği yönde değişiklikler yapıldı.
Türkiye çok sorunlu bir ülke ama bir konuda, kurumsallaşmaya direnme konusunda, hayret verici ölçüde başarılı, bu bir başarı değil ama en azından toplumun bir kesiminin hedefi tutturuluyor, her alanda kurumsallaşma erteleniyor, hatta baltalanıyor.
Gelelim konumuza yani hangi partiye oy vereceğime, çok uzatmadan madde madde sıralayacağım koşullara parti programında ve seçim bildirgesinde yer veren partiye ve Cumhurbaşkanı adayına gidecektir oyum.
1- Anayasada laiklik ilkesini savunan (kamu parasının dini hizmetlere tahsis edilmemesi-Diyanet İşleri Başkanlığı), bu doğrultuda anayasal ve yasal dönüşümleri yapacağını deklare eden adaya vereceğim oyumu.
2- Vatandaşlık kavramının tümü ile hukuksal olarak tanımlanacağını, Türkiye devleti vatandaşının bir sıfatı olmayacağını belirten adaya gidecektir oyum.
3- İktidara gelir gelmez AB ile ilişkileri ilerletmeyi Türkiye’nin temel önceliği göreceğini açıklayan partiye vereceğim oyumu; müzakereler fiiliyatta durmuş durumda ama hukuken açık görünüyor şimdilik, iktidara geldiğinde ilk ziyareti Bakü ya da Lefkoşe’ye değil de Brüksel’e gitmesi lazım seçilen kişi ve kadronun, önünde siyasi engel olmayan üç temel müzakere dosyası, kamu alımları, rekabet ve devlet yardımları, sosyal politika ve istihdam dosyalarının hemen açılmasını ve müzakere sürecinin başlamasını talep etmeli. Kamu alımları dosyasının müzakereye açılması yolsuzlukları, rekabet ve devlet yardımları dosyası siyasi rüşvetleri, sosyal güvenlik dosyası ise günde altıyı geçen ölümlü iş kazalarını (!) durduracak ya da minimize edecektir.
4- AB Komisyonu kamu alımları dosyasını açmasa bile hangi aday iktidara gelirse ihale kanununda çok radikal değişiklikler yapacak, yasanın 21-b maddesinin (pazarlık usulü) ve doğrudan alımları çok sıkı koşullara bağlayacak, yerel yönetimlerde 21-b’nin kullanımı yasaklayacak adaya oyumu vereceğim.
5-Merkez Bankası kanununda bağımsızlık ilkesi var ama uygulama öyle değil, Merkez Bankası başkanının yüz kızartıcı suç işlemediği sürece görevden alınamayacağını anayasal ilke haline getireceğini belirten adaya gidecek oyum, hiçbir Merkez Bankası Başkanı Cumhurbaşkanı tarafından “söz dinlemiyor” diye görevden alınamamalı.
6- Mali kural ilkesini anayasal kural haline getirme sözü veren kadro ve adaya oyumu kullanacağım; mali kural bütçe açığının ve kamu borcunun milli gelire oranlarına anayasal bir sınır getirme anlamına.
7-Rektörlerin, büyükelçilerin, yüksek mahkeme başkanlarının, YSK başkanlarının, üst kurulların başkanlarının TBMM’de yüzde 65 çoğunlukla seçilmesini önerecek, bu konuda söz verecek adaya oyumu veririm; rektörlerin seçimle değil de atama ile gelmesi akademik ilkelere kanımca aykırı değildir ama üniversitelerde akademik kararların, öğretim üyelerinin atanması, yükseltilmesi, müfredat tamamen akademik kurullara, fakültelere, bölümlere bırakılmalıdır.
8-Kamu yönetiminde (idare) adem-i merkeziyetçi ilkelere öncelik verecek ve bu amaca yönelik olarak anayasal, yasal, kurumsal dönüşümlerin önünü açacağını söyleyen adaya ve kadroya oy vereceğim.
9-Düşünce ve düşünceyi ifade özgürlüğünü, basın özgürlüğünü sınırlayacak, daraltacak yasaların TBMM’den çıkamamasını anayasal olarak garanti edecek (ABD Anayasası 1. Ek), bu mümkün olmazsa da ancak 2/3 çoğunlukla çıkmasını önerecek, savunan adaya ve kadroya oyumu vermek istiyorum.
10-“Ölçemediğin şeyi yönetemezsin” doğru biri ifadedir.
Uluslararası endeksler yayınlanıyor, ülkemiz Türkiye maalesef çok kötü yerlerde bu endekslerde ama iktidar siyasetçileri ve iktidara yakın basın bu endekslerin yabancıların oyunu olduğunu söyleyebiliyorlar, inanılmaz bir durum.
Hukuk devleti endekslerinde durumumuz berbat, en son yayınlanan endekste 143 ülke arasında 134. sıradayız yani ölçümleri dahi reddedecek bir gerçeklik(!) içinde AİHM ve AYM kararlarını uygulamayan bir ülke görünümü veriyoruz.
İlk seçimlerde oyumu bu endeksleri görmezden gelmeyecek, hukuk devleti, yolsuzluk, basın özgürlüğü ve başka endekslerdeki sıramızdan çok üzüntü duyacak ve gereklerini yapmaya soyunacak kadro ve adaya oy kullanacağım.
***
Bu listeyi çok daha uzatmak mümkün ama bu on koşulla giriyorum konuya şimdilik.
Bunların çok maksimalist talepler olduğunun da farkındayım ama Türkiye öyle bir çukurun içinde ki çıkış ancak maksimalist talepler ve benzer taleplerin hayata geçirilmesi ile mümkün galiba.
Bizim geleneksel idare biçimimiz olan idare-i maslahat ile artık gidilebilecek yolun çoktan sonuna vardık bile.